Ngân hàng VIB đang có kế hoạch huy động khoảng 1 tỷ USD từ thị trường quốc tế trong năm nay. Ảnh: Lê Toàn

Tín hiệu giảm từ đầu vào

Ngay sau cuộc làm việc giữa Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các tổ chức tín dụng diễn ra vào ngày 9/4 tuần trước, thị trường đã ghi nhận những động thái điều chỉnh đầu tiên từ phía các ngân hàng thương mại.

Một số nhà băng, như ABBank, Vikki Bank gần như ngay lập tức gửi đi thông tin giảm lãi suất huy động từ 0,2 - 0,5%/năm ở nhiều kỳ hạn, đặc biệt là kỳ hạn dài - nhóm từng được đẩy lên mức 9 - 10%/năm trong giai đoạn cạnh tranh huy động trước đó. Động thái này được lý giải nhằm tối ưu chi phí vốn đầu vào, qua đó tạo dư địa giảm lãi suất cho vay trong thời gian tới.

Xu hướng điều chỉnh không dừng ở một vài ngân hàng đơn lẻ, mà nhiều khả năng sẽ lan rộng trong hệ thống, khi các tổ chức tín dụng đồng thuận với định hướng ổn định mặt bằng lãi suất, hạn chế cuộc đua huy động vốn.

Thông điệp điều hành cũng được phát đi rõ ràng. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, cơ quan này sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến lãi suất huy động và cho vay, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản, đồng thời tăng cường thanh tra, giám sát để đảm bảo các ngân hàng thực hiện đúng chỉ đạo về ổn định mặt bằng lãi suất.

Áp lực chưa dứt, nhưng trong tầm kiểm soát

Dù có tín hiệu hạ nhiệt từ phía chính sách, các yếu tố nền tảng cho thấy áp lực lên lãi suất vẫn chưa thể sớm kết thúc.

Tỷ giá là một biến số đáng chú ý. Sau giai đoạn giảm đầu năm, tỷ giá đã tăng trở lại và có thể biến động khoảng 3 - 5% trong năm 2026, với áp lực lớn nhất rơi vào 9 tháng đầu năm. Trong bối cảnh dòng vốn quốc tế có xu hướng quay lại Mỹ và khối ngoại đã rút ròng đáng kể khỏi thị trường Việt Nam trong quý I, việc duy trì mức lãi suất đủ hấp dẫn để giữ dòng vốn là yêu cầu đặt ra.

Ông Từ Tiến Phát, Tổng giám đốc ACB phân tích, lãi suất tăng trong thời gian qua chủ yếu xuất phát từ chênh lệch cung - cầu vốn, khi nhu cầu tín dụng phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, trong khi huy động vốn chịu cạnh tranh gay gắt. Bên cạnh đó, biến động địa chính trị, xung đột ở Trung Đông và xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu cũng tác động đến tâm lý thị trường.

Chính vì vậy, mặt bằng lãi suất huy động hiện nay dù đã có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng vẫn ở mức cao so với giai đoạn trước. Điều này phần nào tạo áp lực nhất định lên lãi suất cho vay.

Tuy vậy, các ngân hàng cũng đồng thuận rằng, với mục tiêu kiểm soát lạm phát quanh mức 4,5% và các công cụ chính sách tiền tệ hiện có, dư địa điều hành vẫn còn.

“Xu hướng lãi suất tăng có thể ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất cho vay trong thời gian tới. Tuy nhiên, ACB tin rằng, Ngân hàng Nhà nước sẽ có các giải pháp phù hợp để kiểm soát cả lãi suất huy động và cho vay”, ông Phát bày tỏ quan điểm.

Dự báo kịch bản quý II/2026

Trong ngắn hạn, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng vẫn chịu áp lực trong quý II, thậm chí kéo dài sang quý III, do độ trễ của chu kỳ huy động - cho vay và tác động từ các yếu tố bên ngoài, theo dự báo của ông Lê Quang Trung, Giám đốc Khối Nguồn vốn và ngoại hối của Ngân hàng VIB.

Tuy nhiên, ông Trung cũng nhìn nhận triển vọng trung hạn tích cực hơn. Khi mặt bằng lãi suất huy động tăng lên trong thời gian qua bắt đầu phát huy tác dụng, dòng tiền gửi dân cư có xu hướng quay trở lại, góp phần cải thiện thanh khoản hệ thống và giảm áp lực cạnh tranh vốn.

Như vậy, mặt bằng lãi suất có thể dần ổn định từ quý IV/2026, khi các yếu tố bên ngoài bớt biến động và cân đối vốn trong nước được cải thiện. Tương tự, tỷ giá cũng được cho là áp lực lớn nằm ở 9 tháng đầu năm, sau đó cải thiện vào cuối năm.

Đặc biệt, các dự báo đều cho thấy năm 2026 chưa thấy yếu tố nào khiến lãi suất cho vay biến động vượt khỏi khung kiểm soát hiện tại.

Đáng chú ý, các ngân hàng cũng cho biết đang chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, bao gồm kế hoạch huy động từ thị trường quốc tế, nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường trong nước và hạn chế rủi ro từ biến động lãi suất. Riêng Ngân hàng VIB đang có kế hoạch huy động khoảng 1 tỷ USD từ thị trường quốc tế trong năm nay, chia làm hai giai đoạn, mỗi giai đoạn huy động 500 triệu USD.