Sản xuất ổn định, ngành hàng tăng trưởng đồng đều

Tại cuộc họp báo thường kỳ sáng 4/9, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng 8 ước đạt 5,71 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch 8 tháng đầu năm lên 45,37 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong bối cảnh thị trường thế giới nhiều biến động, thiên tai cực đoan xảy ra tại Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, căng thẳng thương mại kéo dài, kết quả này được đánh giá là tín hiệu tích cực. Thứ trưởng nhấn mạnh: “Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, Chính phủ và Quốc hội, nhiều điểm nghẽn pháp lý đã được tháo gỡ, mở ra hành lang thuận lợi cho phát triển kinh tế ngành”.

Cơ cấu xuất khẩu có sự dịch chuyển rõ rệt, châu Á vẫn giữ thị phần lớn nhất với 43,1%, tiếp đến là châu Mỹ 23,2% và châu Âu 14,6%. Xuất khẩu sang châu Phi và châu Đại Dương chiếm lần lượt 3,1% và 1,3% nhưng tăng trưởng mạnh. Đặc biệt, xuất khẩu sang châu Âu tăng tới 38,7%, châu Mỹ tăng 10,6%, châu Phi tăng gấp đôi.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Kiều Chi

Ở các thị trường lớn, Mỹ tăng 8,1%, Trung Quốc tăng 2,6%, Nhật Bản tăng 19,8%. Bộ đang tích cực mở rộng thêm các thị trường tiềm năng như Trung Đông, ASEAN (Philippines, Indonesia, Malaysia, Singapore).

Trong nước, các lĩnh vực sản xuất chủ lực tiếp tục giữ đà ổn định và phát triển. Về chăn nuôi, đến cuối tháng 8, tổng đàn lợn tăng 0,5%, đàn gia cầm tăng 3,6% so với cùng kỳ. Bộ đã ban hành gần 90 văn bản chỉ đạo, tổ chức 5 hội thảo chuyên đề, phối hợp với Cục Chăn nuôi - Thú y triển khai hơn 70 đoàn công tác kiểm tra, hướng dẫn phòng chống dịch. Hiện vẫn còn 32 tỉnh, thành chưa qua 21 ngày dịch, nhưng xu hướng dịch bệnh giảm. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chỉ đạo phải xử lý dứt điểm tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, kiểm soát buôn bán, vận chuyển lợn bệnh không rõ nguồn gốc.

Trong lĩnh vực trồng trọt, diện tích gieo cấy lúa cả nước đạt 6,72 triệu ha, tăng 1% so với cùng kỳ, sản lượng ước khoảng 30 triệu tấn, tăng 1,6%. Ngành thủy sản tiếp tục giữ vai trò trụ cột xuất khẩu với sản lượng 8 tháng đạt khoảng 6,4 triệu tấn. Lâm nghiệp cũng duy trì đà tăng trưởng, sản lượng gỗ khai thác đạt 15,5 triệu m³, tăng 7,4%; giá trị xuất khẩu lâm sản ước đạt 11,9 tỷ USD, tăng 6,6%.

Về tổng kim ngạch, giá trị nông sản đạt 24,42 tỷ USD ( tăng 13,8%), sản phẩm chăn nuôi 410,7 triệu USD (tăng 24,5%), thủy sản 7,03 tỷ USD (tăng 11,5%), lâm sản 11,9 tỷ USD (tăng 6,6%), đầu vào sản xuất 1,6 tỷ USD (tăng 30,4%), muối 7,1 triệu USD, gấp đôi cùng kỳ.

Nhiệm vụ 4 tháng cuối năm

Theo ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, ngành nông nghiệp đã đạt gần 70% kế hoạch xuất khẩu cả năm, nhưng vẫn cần quyết tâm cao trong 4 tháng còn lại để cán mốc 65 tỷ USD và tăng trưởng GDP ngành 4%.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, rà soát và sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành nhằm bảo đảm sự đồng bộ với thực tiễn; triển khai hiệu quả các nghị quyết, chiến lược, quy hoạch, đặc biệt là nhóm “Bộ tứ trụ cột” của Chính phủ. 

Song song đó, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm; tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong sản xuất và quản lý. Đồng thời tổ chức các đoàn công tác, hội nghị thúc đẩy xuất khẩu, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về thị trường, tín dụng và thủ tục thương mại.

Cùng với phát triển kinh tế, vấn đề môi trường được đặc biệt coi trọng. Tại Hà Nội và TP.HCM, nhiều văn bản về phân loại rác tại nguồn, thu gom và xử lý chất thải đã được ban hành.

Theo ông Hồ Kiên Trung, Phó cục trưởng Cục Môi trường, tính đến 30/6/2025, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt cả nước khoảng 69.400 tấn/ngày, tỷ lệ xử lý đạt 91%. Tỷ lệ chôn lấp giảm xuống còn 59,3%, so với hơn 80% trước khi Luật Bảo vệ môi trường có hiệu lực. Bộ đang hoàn thiện thông tư về công nghệ xử lý, tiêu chí môi trường và phương pháp định giá dịch vụ.

Toàn cảnh cuộc họp báo thường kỳ sáng ngày 4/9.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định: “Ngành nông nghiệp và môi trường sẽ tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng, kiên định mục tiêu 65 tỷ USD, đồng thời không đánh đổi môi trường lấy kinh tế. Đây là tiền đề vững chắc cho giai đoạn 2026 - 2030”.

Có thể thấy, sau 8 tháng ngành Nông nghiệp đã giữ được đà sản xuất ổn định, thị trường xuất khẩu tiếp tục mở rộng và giá trị kim ngạch tăng trưởng ở mức hai con số. Tuy nhiên, chặng đường phía trước còn đối mặt với nhiều thách thức từ biến động địa chính trị, rào cản kỹ thuật thương mại đến thiên tai cực đoan. 

Đáng chú ý, ngày 1/9, Quốc hội Mỹ ban hành quy định liên quan đến Đạo luật Bảo vệ động vật có vú ở biển (MMPA), yêu cầu tất cả sản phẩm thủy sản nhập khẩu phải đáp ứng tiêu chuẩn bảo vệ tương đương Mỹ. Hiện Việt Nam mới được công nhận ở mức tương đương một phần cùng với 33 quốc gia khác, trong khi đã có 89 nước đạt tương đương toàn phần. 

Nếu không sớm cải thiện, xuất khẩu thủy sản vào Mỹ có thể chịu tác động đáng kể. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng kế hoạch triển khai 12 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới được công nhận tương đương toàn phần để giữ vững thị phần tại thị trường này. 

Bên cạnh đó, chính sách thuế đối ứng của Mỹ, các yêu cầu truy xuất nguồn gốc cũng như quy định an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe từ EU và Nhật Bản tiếp tục là những rào cản mà ngành cần chủ động thích ứng. Trong bối cảnh đó, nông nghiệp Việt Nam xác định phải kiên định mục tiêu, linh hoạt trong giải pháp và sáng tạo trong triển khai, với sự phối hợp chặt chẽ từ Trung ương đến địa phương, giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nông dân.