Luật Đất đai 2024, có hiệu lực từ ngày 1/8/2024. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp hoàn thiện hệ thống quản lý và sử dụng đất đai tại Việt Nam. Với nhiều điểm mới và cải tiến, Luật Đất đai hướng tới việc tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, đồng thời tạo cơ hội phát triển mạnh mẽ cho nền kinh tế.

Việc thu hồi đất tại một số địa phương vẫn còn gặp khó khăn, đặc biệt khi các dự án phát triển chưa đủ hồ sơ pháp lý hoặc không đồng bộ với quy hoạch.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, các địa phương như Hà Nam đã gặp phải không ít khó khăn, đặc biệt trong các vấn đề về chuyển mục đích sử dụng đất, đấu giá quyền sử dụng đất và những bất cập liên quan đến miễn giảm tiền thuê đất.

Đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nam thông tin, một trong những vấn đề nổi bật mà Hà Nam đang gặp phải là việc chuyển mục đích sử dụng đất sang đất tôn giáo, đất tín ngưỡng.

Theo Điều 123 Luật Đất đai 2024, không có quy định rõ ràng về thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất tôn giáo hay đất tín ngưỡng.

Điều này tạo ra một lỗ hổng pháp lý, làm cho các cơ sở tôn giáo đang sử dụng đất nông nghiệp gặp khó khăn khi muốn chuyển đổi mục đích đất sử dụng của mình. Việc này không chỉ gây khó khăn cho các cơ sở tôn giáo mà còn có thể dẫn đến tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích, ảnh hưởng đến việc quản lý đất đai trên địa bàn.

Theo Điều 125 Luật Đất đai 2024, các dự án đầu tư xây dựng nhà ở phải có quy hoạch chi tiết 1/500 mới đủ điều kiện để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất.

Nhiều dự án không phải là nhà ở nhưng vẫn muốn đấu giá đất để phục vụ mục đích phát triển kinh tế, nhưng lại không có quy hoạch chi tiết 1/500, gây khó khăn trong việc triển khai các hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất. Điều này dẫn đến sự bất cập trong việc áp dụng phương pháp thặng dư để tính toán doanh thu, ảnh hưởng đến sự phát triển của nhiều dự án đầu tư.

Một trong những điểm gây khó khăn trong việc triển khai Luật Đất đai 2024 là quy định về miễn tiền thuê đất tại Điều 157. Luật quy định rằng nếu doanh nghiệp được miễn tiền thuê đất, cơ quan thuế không cần thông báo đơn giá thuê đất.

Tuy nhiên, việc này tạo ra một sự không rõ ràng trong quy trình xác định và thu tiền thuê đất, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp có thời gian xây dựng cơ bản kéo dài.

Chính sự thiếu quy định chi tiết về việc tổng hợp các trường hợp miễn tiền thuê đất và thông báo đến cơ quan thuế khiến cho việc triển khai thực tế gặp nhiều khó khăn, tạo ra sự thiếu đồng bộ trong việc quản lý và thu hồi tiền thuê đất.

Mặc dù công tác thu hồi đất và bồi thường giải phóng mặt bằng đã có những bước tiến lớn, nhưng vẫn còn tồn tại một số vấn đề cần giải quyết. Việc thu hồi đất tại một số địa phương vẫn còn gặp khó khăn, đặc biệt khi các dự án phát triển chưa đủ hồ sơ pháp lý hoặc không đồng bộ với quy hoạch.

Do đó, việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho người dân chưa hoàn toàn thuận lợi, dẫn đến sự trì hoãn trong tiến độ triển khai các dự án lớn. Hơn nữa, việc công khai minh bạch trong công tác đền bù và tái định cư đôi khi chưa thực hiện đầy đủ, làm dấy lên những lo ngại và khiếu kiện từ phía người dân.

Để giải quyết những khó khăn này, các cơ quan chức năng cần có những điều chỉnh phù hợp, đồng thời nâng cao hiệu quả triển khai Luật Đất đai.

Cụ thể theo đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nam, cần sửa đổi, bổ sung quy định về chuyển mục đích sử dụng đất. Cụ thể, cần có những quy định rõ ràng và cụ thể về việc chuyển mục đích đất tôn giáo, đất tín ngưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở tôn giáo và cộng đồng dân cư trong việc sử dụng đất đai hợp pháp.

Đảm bảo tính linh hoạt trong quy hoạch đấu giá đất: Cần có những quy định phù hợp để áp dụng đấu giá quyền sử dụng đất đối với các dự án không phải nhà ở nhưng vẫn có mục đích phát triển kinh tế bền vững.

Cải tiến quy trình xác định và thu tiền thuê đất: Cần làm rõ và minh bạch các quy trình miễn giảm tiền thuê đất, đồng thời quy định rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc thông báo và thu tiền thuê đất đối với các doanh nghiệp.

Tăng cường công tác tuyên truyền và hướng dẫn: Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp về các quy định của Luật Đất đai, đặc biệt là các quy định liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất.

Việc triển khai Luật Đất đai 2024 chắc chắn sẽ gặp nhiều thử thách, nhưng nếu có sự điều chỉnh kịp thời và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, chắc chắn sẽ giải quyết được những khó khăn hiện tại, thúc đẩy sự phát triển bền vững trong công tác quản lý đất đai và phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh thành trong cả nước.