Mới đây, Bộ Xây dựng công bố dự thảo nghị định thay thế Nghị định 100/2024/NĐ-CP về nhà ở xã hội. Đáng chú ý, điều kiện về mức thu nhập được hưởng chính sách đã có những sự thay đổi lớn.

Theo đó, đề xuất này sẽ tác động trực tiếp tới các đối tượng quy định tại khoản 5, 6 và 8 Điều 76 của Luật Nhà ở 2023. Cụ thể gồm có người thu nhập thấp tại khu vực đô thị; công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp; cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.

Nội dung đề xuất như sau, đối với trường hợp người đứng đơn chưa kết hôn hoặc đã ly hôn nhưng chưa tái hôn hoặc được xác nhận là độc thân thì có thu nhập không quá 20 triệu đồng/tháng.

Việc nới điều kiện thu nhập mua nhà ở xã hội là nguyện vọng chung của nhiều người dân. Ảnh: Thanh Vũ

Đối với trường hợp người đứng đơn đã kết hôn theo quy định của pháp luật thì tổng thu nhập của vợ và chồng không quá 40 triệu đồng/tháng.

Trường hợp người chưa kết hôn hoặc đã ly hôn nhưng chưa tái hôn hoặc được xác nhận là độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên, thu nhập không quá 30 triệu đồng/tháng.

Thời gian xác định điều kiện về thu nhập là trong 12 tháng liền kề, tính từ thời điểm đối tượng quy định tại khoản này nộp hồ sơ hợp lệ cho chủ đầu tư để đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Trường hợp đối tượng quy định không có hợp đồng lao động phải đảm bảo điều kiện về thu nhập theo quy định và được cơ quan công an cấp xã nơi thường trú/tạm trú hoặc nơi ở hiện tại xác nhận.

Trước đó, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết về phát triển nhà ở xã hội ngày 16/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã cơ bản đồng ý với các đề xuất, kiến nghị của Bộ Xây dựng về việc nâng ngưỡng thu nhập được mua nhà xã hội. 

Theo quy định hiện hành, điều kiện thu nhập khi mua nhà ở xã hội đối với người độc thân là không quá 15 triệu đồng/tháng. Với hai vợ chồng, tổng thu nhập không quá 30 triệu đồng/tháng. 

Đáng chú ý, nghị định hiện tại không có điều kiện về mức thu nhập xét riêng đối với các ông bố/bà mẹ đơn thân như trong dự thảo. Trong một lần trả lời công dân vào tháng 8/2025, Bộ Xây dựng cho biết đã “ghi nhận kiến nghị” về việc nâng mức thu nhập đối với trường hợp mẹ đơn thân. Giờ đây, sự ghi nhận đó đã được hiện thực hóa bằng quy định cụ thể trong dự thảo.

Giá nhà ở xã hội đang ngày càng tăng lên. Vào năm 2023, dự án đắt nhất Hà Nội là NHS Trung Văn (phường Đại Mỗ) với mức giá là 19,5 triệu đồng/m2. Sau đó, vào tháng 2/2025, vị trí ấy đã bị "soán ngôi" bởi N01 Hạ Đình (phường Thanh Liệt) với giá bán lên tới 25 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, chỉ sau đó 4 tháng, dự án Rice City Long Châu (phường Việt Hưng) đã phá kỷ lục với mức giá 26 - 27 triệu đồng/m2.

Dẫu vậy, đây vẫn không phải là cột mốc cuối cùng. Vào tháng 7/2025, Vinhomes đã công bố nhà ở xã hội tại Hải Phòng với giá bán dự kiến chạm mức 32 triệu đồng/m2. Do đó, nếu không nâng điều kiện về mức thu nhập, rất khó để người lao động có thể mua được nhà ở xã hội.

Không chỉ đề cập tới điều kiện mua nhà ở xã hội, dự thảo nghị định thay thế Nghị định 100/2024/NĐ-CP cũng đã sửa đổi, bổ sung thêm quy định tại Điều 19 về trường hợp đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật để xây dựng nhà ở xã hội. 

Theo đó, tiền nộp bổ sung của phần diện tích 20% đất ở được chấp thuận cho phép đóng tiền tương đương, tính bằng 3%/năm tiền sử dụng đất của 20% diện tích đất ở của dự án theo thời gian, tiến độ hoàn thành hệ thống hạ tầng kỹ thuật của dự án đã được phê duyệt.

Trường hợp tiền sử dụng đất của dự án sẽ được xác định theo quy định của pháp luật về đất đai được tính tại thời điểm dự án đã hoàn thành đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật thì số tiền chủ đầu tư phải nộp là số tiền sử dụng đất được xác định của toàn bộ dự án theo quy định của pháp luật đất đai về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.