Tình trạng vi phạm quy định pháp luật trong kinh doanh bất động sản gây khó khăn trong công tác quản lý nhà nước, tiềm ẩn yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến thị trường.

Nhan nhản vi phạm

Trong Văn bản số 867/KL-SXD của Sở Xây dựng Bình Thuận kết luận về việc thanh tra 14 dự án bất động sản lớn trên địa bàn tỉnh cho thấy, các doanh nghiệp dính hàng loạt sai phạm trong kinh doanh, giao dịch bất động sản.

Đơn cử, tại Dự án Khu Trung tâm thương mại dịch vụ và dân cư Tân Việt Phát, do Công ty cổ phần Tân Việt Phát làm chủ đầu tư. Doanh nghiệp này đã ký hợp đồng môi giới giao dịch bất động sản với Công ty TNHH Bất động sản Danh Khôi để phân phối sản phẩm đất nền của dự án. Tuy nhiên, Công ty Danh Khôi chưa thực hiện đầy đủ quy định tại khoản 4, Điều 67, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014; chưa thực hiện việc báo cáo, cung cấp thông tin, dữ liệu định kỳ hàng tháng về Sở Xây dựng theo quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 13 của Nghị định số 117/2015/NĐ-CP ngày 12/11/2015 của Chính phủ về xây dựng, quản lý và sử dụng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản.

Đặc biệt, Công ty Danh Khôi là doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới, phân phối sản phẩm bất động sản, nhưng chưa thực hiện các quy định về phòng chống rửa tiền theo quy định tại Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, Nghị định 116/2013/NĐ-CP ngày 4/10/2013, Thông tư số 35/2013/TT-NHNN ngày 11/11/2014.

Tương tự, tại Dự án Nhà ở thương mại Aloha Beach Village, do Công ty cổ phần Đầu tư - Thương mại - Dịch vụ Việt Úc làm chủ đầu tư đã tổ chức thi công xây dựng công trình nhà điều hành, khối Ruby 1, khối Ruby 2 khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng.

Ngoài ra, theo báo cáo của chủ đầu tư, hiện dự án này đã bán hết 307 căn hộ khối nhà Ruby 1,2. Công ty Việt Úc ký Hợp đồng hợp tác đầu tư với Công ty cổ phần Địa ốc Thắng Lợi để phân phối sản phẩm căn hộ của dự án. Nhưng Công ty Thắng Lợi chưa thực hiện đầy đủ quy định tại Luật Kinh doanh bất động sản 2014; chưa thực hiện việc báo cáo, cung cấp thông tin, dữ liệu định kỳ hàng tháng về Sở Xây dựng theo quy định tại Nghị định số 117/2015/NĐ-CP. Đồng thời, Công ty Thắng Lợi cũng chưa thực hiện các quy định về phòng chống rửa tiền theo quy định tại Luật Phòng, chống rửa tiền 2012…

Tại Dự án Khu dân cư kết hợp thương mại dịch vụ Thuận Nam, quá trình thanh tra, Đoàn thanh tra không liên lạc được với chủ đầu tư là Công ty TNHH Đào tạo nghề Đầu tư phát triển bất động sản đo đạc xây dựng Ngân Hà, nên chưa kiểm tra được hồ sơ và hiện trạng thực tế dự án này.

Trong khi đó, Dự án Khu dân cư đô thị mới Tân Tiến chưa hoàn tất các thủ tục đầu tư (chưa lập hồ sơ đề xuất chấp thuận đầu tư), chưa có hồ sơ giao đất, chưa có giấy phép xây dựng. Tiến độ thực hiện dự án đầu tư chậm so với quyết định chủ trương đầu tư.

Với dự án lấn biển, bố trí sắp xếp lại dân cư và chỉnh trang đô thị phường Đức Long, TP. Phan Thiết, theo báo cáo của chủ đầu tư, hiện nay chưa thực hiện bất kỳ giao dịch mua bán, chuyển nhượng bất động sản nào và chưa ký hợp đồng với bất kỳ đơn vị môi giới nào. Tuy nhiên, qua theo dõi tiến độ thực hiện dự án và thông tin của Công an tỉnh Bình Thuận, chủ đầu tư và đơn vị phân phối thực hiện việc rao bán, chuyển nhượng bất động sản thông qua các hình thức giữ chỗ, đặt chỗ, đăng ký vị trí.

Chưa nghiêm túc thực hiện quy định về phòng, chống rửa tiền

Theo ông Xà Dương Thắng, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bình Thuận, tình trạng các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp vi phạm quy định pháp luật trong kinh doanh bất động sản gây khó khăn trong công tác quản lý nhà nước, tiềm ẩn yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến thị trường, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, các nhà đầu tư thứ cấp.

Các vi phạm phổ biến là huy động vốn, mua bán nhà ở hình thành trong tương lai khi chưa đủ điều kiện; chưa thực hiện việc bảo lãnh huy động vốn theo quy định...

Các hành vi vi phạm phổ biến là tổ chức huy động vốn, mua bán nhà ở hình thành trong tương lai khi chưa đủ điều kiện theo quy định; chưa thực hiện việc bảo lãnh huy động vốn theo quy định; hình thức công khai thông tin về bất động sản đưa vào kinh doanh không phù hợp với quy định; công tác quảng cáo, giới thiệu sản phẩm trong dự án bất động sản chưa đúng với quy hoạch xây dựng, thiết kế công trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt; việc huy động vốn, sử dụng vốn huy động chưa công khai, minh bạch, số liệu báo cáo chưa đầy đủ, chính xác; cơ sở dữ liệu, thông tin về thị trường bất động sản chưa đầy đủ, thiếu minh bạch. Đặc biệt, những quy định về phòng, chống rửa tiền chưa được thực hiện nghiêm.

Luật sư Ngô Đức Thắng, Đoàn luật sư TP.HCM cho biết, Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2012 và Nghị định 116/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định, đối với lĩnh vực bất động sản, doanh nghiệp hoạt động như kinh doanh dịch vụ quản lý bất động sản, môi giới bất động sản, sàn giao dịch bất động sản thuộc đối tượng phải thực hiện quy định của Luật.

Quyết định 20/2013/QĐ-TTg ngày 18/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ quy định giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo. Cụ thể, giao dịch có giá trị từ 300 triệu đồng trở lên phải báo cáo. Song, hầu hết doanh nghiệp bất động sản “quên” quy định này.

Trên thực tế, các doanh nghiệp nhận thức chưa sâu và cũng đang khó khăn trong việc thiết lập các quy trình nội bộ về công tác phòng, chống rửa tiền. Qua việc thanh tra này, các doanh nghiệp cần nhận thức và thực hiện đầy đủ theo các quy định pháp luật để tránh vô tình vi phạm và bị xử lý.