Dự án Five Star Odyssey, biểu tượng du lịch mới tại Vũng Tàu (Ảnh: P.V)

Hiệu ứng Bilbao

Hiệu ứng này bắt nguồn từ Tây Ban Nha, khi TP. Bilbao từng là một trung tâm công nghiệp suy thoái. Sau đó, chính quyền địa phương quyết định xây dựng Bảo tàng Guggenheim và đưa vào khai thác năm 1997.
Chỉ sau vài năm vận hành, bảo tàng đã thu hút hàng triệu lượt khách tham quan. Từ đây, Bilbao đóng góp hàng trăm triệu euro tiền thuế, sau đó tăng lên hàng tỷ euro mỗi năm, đồng thời tạo ra hàng ngàn việc làm cho người dân, góp phần đảo ngược đà
suy thoái của thành phố.

Nhìn vào Việt Nam, hiệu ứng Bilbao cũng bắt đầu xuất hiện. Theo triết lý mới, khi đầu tư phát triển công trình, doanh nghiệp không còn chỉ quan tâm đến số lượng phòng khách sạn được xây dựng, mà chú trọng hơn đến việc tạo ra những di sản mới cho tương lai.

Tại Đà Nẵng, từ một vùng biển còn hoang sơ, Khách sạn Continental Da Nang đã trở thành một biểu tượng du lịch. Năm 2017, khách sạn này được lựa chọn là nơi đón tiếp các lãnh đạo cấp cao tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC. Sau sự kiện này, Đà Nẵng tiếp tục thu hút lượng lớn khách du lịch quốc tế đến tham quan và trải nghiệm.

Trong du lịch, biểu tượng quyết định quyền định giá điểm đến. Một công trình độc bản có thể tạo nên sức hút bền vững hơn mọi chiến dịch quảng bá".

Hay như sân bay Vân Đồn, sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam, đã giành giải thưởng danh giá của ngành du lịch thế giới năm 2019. Từ đây có thể nhận thấy, tư duy phát triển du lịch tại Việt Nam đang dần chuyển từ việc dựa hoàn toàn vào thiên nhiên sang xây dựng những điểm đến do con người kiến tạo.

Những công trình này được phát triển theo hướng kiến trúc độc bản. Tại Vũng Tàu, TP.HCM, một khu vực được đánh giá có nhiều lợi thế về cảnh quan, lịch sử, hạ tầng giao thông và tiềm năng phát triển du lịch, mỗi năm thu hút hàng chục triệu lượt khách trong nước đến nghỉ dưỡng.

Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất của khu vực này là nhiều năm qua vẫn loay hoay trong việc tạo dấu ấn riêng. Thiếu các điểm nhấn kiến trúc, thiếu khu mua sắm đêm và các hoạt động vui chơi giải trí quy mô lớn.

Đến năm 2025, một biểu tượng mới mang tên Tháp Thắng Tam xuất hiện. Công trình gồm 143 trụ bê tông cốt thép đa giác được bố trí theo một tổng thể thống nhất, có cao độ tăng dần và hướng ra biển. Khi nhìn từ xa hoặc từ trên cao, toàn bộ công trình tạo thành hình ảnh ba mũi thuyền đang vươn mình ra khơi.

Hình ảnh này mang tính biểu tượng cao, gắn với đời sống ngư dân và khát vọng chinh phục biển cả của người dân Vũng Tàu - thành phố luôn hướng ra đại dương và gắn bó mật thiết với biển từ quá khứ đến hiện tại. Các trụ bê tông được ốp gạch mosaic phản quang, giúp công trình bắt sáng tốt hơn dưới ánh nắng mặt trời. Khi ánh sáng tự nhiên chiếu vào, từng mảng mosaic phản chiếu những gam màu lấp lánh, gợi liên tưởng đến mặt biển dập dềnh ánh bạc.

Sau khi công trình đi vào hoạt động, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, không nên nhìn biểu tượng này như một tượng đài, mà hãy nhìn nó như cách người Pháp nhìn tháp Eiffel. Dưới góc độ kinh tế, đây là một công trình có chi phí thu hút khách hàng gần như bằng không. Thay vì chính quyền phải chi ngân sách quảng bá trên các phương tiện truyền thông trong và ngoài nước, bản thân công trình đã trở thành điểm check-in hấp dẫn.

Những bức ảnh được du khách chia sẻ trên mạng xã hội giúp lan tỏa hình ảnh điểm đến tới hàng trăm triệu lượt xem. Từ đó, lượng khách đến Vũng Tàu để trải nghiệm công trình ngày càng tăng.

Tuy nhiên, như vậy vẫn chưa đủ đối với một thành phố du lịch còn nhiều dư địa phát triển. Du khách đến với biểu tượng du lịch không chỉ để chụp ảnh và đăng tải lên mạng xã hội, mà còn cần nơi nghỉ ngơi, vui chơi giải trí và chi tiêu tại những dự án bất động sản du lịch độc bản khác. Từ đây, các doanh nghiệp bất động sản bắt đầu bước vào cuộc đua kiến tạo hệ sinh thái biểu tượng du lịch.

Cuộc đua kiến tạo biểu tượng để giữ chân du khách

Năm 2025, ông Trần Văn Mười, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Five Group công bố dự án cao 50 tầng trên đường Thùy Vân, thuộc Bãi Sau, Vũng Tàu mang tên Five Star Odyssey. Theo ông Mười, Dự án này sẽ trở thành biểu tượng du lịch mới của Vũng Tàu nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung.

Với thiết kế lấy cảm hứng từ tinh thần bền bỉ của những chuyến đại hải trình, Five Star Odyssey hướng đến một chuẩn mực mới về nghỉ dưỡng cao cấp, nơi năm giác quan được đánh thức, cảm xúc được kết nối và mỗi khoảnh khắc trở thành một phần của hành trình di sản bền vững. Ý tưởng chủ đạo của dự án không chỉ là du lịch mà còn là ẩn dụ cho hành trình chinh phục,
vượt khó và khám phá.

Dự án gồm các dòng sản phẩm như căn hộ cao cấp, khách sạn, khu phức hợp mua sắm và các tiện ích nghỉ dưỡng.

“Dự án sẽ không chỉ mô tả dịch vụ, mà còn kể câu chuyện về di sản, tạo sự kết nối cảm xúc sâu sắc hơn với khách hàng thông qua lịch sử và văn hóa của vùng biển Vũng Tàu - nơi từng được các vị vua triều Nguyễn lựa chọn làm nơi nghỉ dưỡng, đồng thời là vùng đất mà người Pháp từng nhìn thấy tiềm năng phát triển nhưng chưa thể hiện thực hóa. Five Star Odyssey sẽ tiếp nối hành trình đó”, ông Mười nói.

Theo ông Mười, một công trình đẹp nhưng đứng riêng lẻ sẽ khó giữ chân du khách. Để khách ở lại lâu hơn, quay trở lại nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn, dự án phải tạo được hệ sinh thái trải nghiệm cảm xúc khép kín, nơi mọi nhu cầu của du khách đều được đáp ứng ở mức cao nhất.

Cũng tại Vũng Tàu, Tập đoàn Sun Group đang phát triển khu đô thị du lịch Blanca City theo định hướng kết hợp giữa nghỉ dưỡng và trải nghiệm. Dự án có công viên nước rộng 15 ha cùng hệ thống khách sạn, căn hộ và biệt thự nghỉ dưỡng mang phong cách kiến trúc đa dạng từ châu Âu đến châu Á.

Sun Group cũng đã xây dựng thành công hệ sinh thái trải nghiệm tại Phú Quốc. Du khách có thể đến đảo bằng hãng hàng không do tập đoàn đầu tư, lưu trú tại các khách sạn, trải nghiệm cáp treo vượt biển, tham gia các chương trình giải trí về đêm và mua sắm tại các khu thương mại sôi động.

Tại Đà Nẵng, mới đây xuất hiện thông tin về một dự án biểu tượng mới mang tên Da Nang Downtown với tổng vốn đầu tư khoảng 80.000 tỷ đồng. Điểm nhấn của dự án là tòa tháp biểu tượng cao 69 tầng, dự kiến trở thành tòa nhà cao nhất miền Trung và cao thứ hai Việt Nam. Bên cạnh đó là nhà hát opera hiện đại rộng hơn 9.000 m2 với sức chứa khoảng 4.000 chỗ ngồi, cùng bảo tàng, trung tâm triển lãm và tổ hợp sự kiện ngoài trời, góp phần thúc đẩy kinh tế đêm.

Những dự án biểu tượng này đang góp phần giải quyết khoảng trống trải nghiệm, mà du khách quốc tế và trong nước thường nhắc đến, đó là thiếu các hoạt động sau 21 giờ.

Kiến trúc sư Lê Văn Thành, giảng viên Đại học Kiến trúc TP.HCM cho rằng, những công trình mới sẽ giúp ngành du lịch Việt Nam có thêm cơ sở để nâng tầm và tái định giá trải nghiệm du lịch.

Đặc biệt, các dự án biểu tượng có thể thu hút nhóm khách hàng cao cấp trên thế giới. Bởi nếu chỉ đến để ngắm cảnh đẹp, họ có thể nhanh chóng rời đi, nhưng khi điểm đến sở hữu những biểu tượng kiến trúc gắn với văn hóa và bản sắc địa phương, họ sẽ sẵn sàng lưu trú lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.