Bộ Nội vụ vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định về đánh giá và xếp loại chất lượng công chức, trong đó điểm mới nổi bật là áp dụng chỉ số KPI (Key Performance Indicator) để đo lường hiệu quả làm việc. Theo dự thảo, mỗi công chức sẽ được chấm điểm hiệu suất theo tháng, quý và tổng hợp theo năm.

KPI được định nghĩa là chỉ số đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của công chức, gắn liền với sản phẩm hoặc định mức công việc cụ thể theo từng vị trí. Các nhiệm vụ đều được quy đổi về một đơn vị thống nhất gọi là “sản phẩm chuẩn”, bảo đảm sự minh bạch, khách quan trong so sánh giữa các vị trí khác nhau.

Dựa trên kết quả KPI, công chức sẽ được phân loại thành bốn mức: hoàn thành xuất sắc, hoàn thành tốt, hoàn thành, và không hoàn thành nhiệm vụ. Đây sẽ là cơ sở để ghi nhận người làm tốt, đồng thời sàng lọc những trường hợp yếu kém, kéo giảm năng suất chung của bộ máy.

Ảnh minh hoạ.

Theo dự thảo, việc đánh giá công chức bằng KPI được thiết kế khác nhau tùy nhóm công tác. Với công chức chuyên môn, nghiệp vụ, kết quả được tính trên ba yếu tố là số lượng, chất lượng và tiến độ.

Đáng chú ý là cơ chế phân bổ trọng số trong hệ thống đánh giá, theo đó, các tiêu chí về phẩm chất, đạo đức, thái độ làm việc, kỷ luật và văn hóa công vụ chiếm 30% tổng điểm. Trong khi đó, kết quả thực hiện nhiệm vụ thông qua KPI chiếm tới 70%. Như vậy, hiệu suất công việc vẫn là trọng tâm, nhưng phẩm chất và kỷ luật công vụ cũng được coi trọng để tránh tình trạng “chạy theo thành tích” mà bỏ qua chuẩn mực đạo đức.

Điểm KPI không chỉ dùng để xếp loại công chức cuối năm mà còn là tiêu chí liên thông trong đánh giá đảng viên. Kết quả KPI sẽ trở thành căn cứ để bố trí, luân chuyển, bổ nhiệm, miễn nhiệm và xét khen thưởng.

Đặc biệt, công chức có KPI dưới 50 điểm, vi phạm kỷ luật hoặc suy thoái đạo đức sẽ bị xếp loại “không hoàn thành nhiệm vụ”. Những người thuộc nhóm này có thể bị điều chuyển sang vị trí khác hoặc buộc thôi việc.

Theo Bộ Nội vụ, cơ chế này nhằm loại bỏ tình trạng đánh giá cảm tính, đồng thời khuyến khích công chức chủ động, sáng tạo, nâng cao năng suất. Người làm tốt sẽ được ghi nhận và có cơ hội thăng tiến, trong khi người không đáp ứng được yêu cầu sẽ phải rời khỏi bộ máy.

Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của lãnh đạo cơ quan trong việc giao nhiệm vụ, theo dõi kết quả công việc và bảo đảm sự minh bạch trong đánh giá. Công chức sẽ tự chấm điểm KPI hằng tháng, nộp cho cấp quản lý trực tiếp rà soát và xác nhận. Kết quả sau đó được tổng hợp vào đánh giá cuối năm. Cơ chế này vừa đề cao tinh thần tự giác, vừa tăng trách nhiệm kiểm soát của cấp quản lý.

Các tiêu chí đánh giá công chức trong dự thảo được xây dựng dựa trên ba nhóm nội dung chính. Nhóm thứ nhất là về phẩm chất đạo đức và kỷ luật công vụ, bao gồm việc chấp hành chủ trương chính sách pháp luật, giữ gìn đạo đức, văn hóa công vụ và thể hiện thái độ chuẩn mực với người dân, doanh nghiệp). 

Nhóm thứ hai là năng lực chuyên môn và hiệu quả công việc, đòi hỏi công chức có kiến thức chuyên sâu, hoàn thành cả nhiệm vụ thường xuyên lẫn đột xuất và có khả năng phối hợp làm việc nhóm, ứng dụng công nghệ thông tin. 

Nhóm thứ ba là tinh thần đổi mới, sáng tạo và dám nghĩ dám làm (khuyến khích công chức đề xuất giải pháp đột phá mang lại giá trị thiết thực, thể hiện tinh thần chủ động và sẵn sàng nhận trách nhiệm trong công việc được giao.

Ba nhóm này được thiết kế để bảo đảm đánh giá toàn diện, vừa coi trọng hiệu suất, vừa đề cao đạo đức và sự sáng tạo trong công vụ.

Trong tờ trình gửi Chính phủ, Bộ Nội vụ khẳng định cơ chế KPI sẽ góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và liêm chính. Việc gắn KPI với từng vị trí cũng phù hợp chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức.

Thực tiễn cho thấy, nhiều cơ quan nhà nước vẫn gặp tình trạng “cào bằng” trong đánh giá, dẫn đến công chức làm việc hiệu quả và người làm việc cầm chừng ít có sự khác biệt trong xếp loại. Bộ Nội vụ cho rằng, với cơ chế KPI, điều này sẽ được khắc phục, đồng thời tạo động lực để mỗi công chức nỗ lực, sáng tạo hơn trong công việc, hướng tới nền công vụ năng động, phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.