Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tại phiên thảo luận - Ảnh Đức Thanh.

Đó là thông điệp được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh khi báo cáo tiếp thu cuối phiên thảo luận của Quốc hội sáng 28/10 về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán (Dự thảo).

Trước đó, Quốc hội đã thảo luận tại tổ về Dự thảo với 32 lượt đại biểu tham gia ý kiến. Ngày 27/10, Bộ Tài chính (cơ quan chủ trì soạn thảo) đã có báo cáo tiếp thu, giải trình bước đầu ý kiến thảo luận tổ của các đại biểu Quốc hội về Dự thảo và hoàn thiện Dự thảo mới trình Quốc hội thảo luận tại hội trường. Nỗ lực này được các vị đại biểu đánh giá cao.

Tại hội trường, có 10 đại biểu tham gia thảo luận, đều tán thành sư cần thiết sửa đổi luật và góp ý hoàn thiện hơn một số nội dung, trong đó có việc luật hóa nguyên tắc bảo vệ nhà đầu tư.

Thay mặt cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cảm ơn những ý kiến xác đáng, khoa học, trách nhiệm của các vị đại biểu, cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra để nghiên cứu tiếp thu tối đa những ý kiến xác đáng nhằm hoàn thiện dự thảo Luật trình Quốc hội thông qua, đồng thời giải trình thấu đáo, chi tiết tất cả ý kiến của đại biểu Quốc hội.

Báo cáo làm rõ thêm một số nội dung mà các đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng nêu rõ nguyên tắc chung, khi xây dựng cũng như hoàn thiện Dự thảo là phải đáp ứng yêu cầu hết sức quan trọng trong điều kiện mới, đó là làm sao huy động được nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của nước ta trong thời kỳ mới với yêu cầu tăng trưởng hai con số.

Theo Bộ trưởng, việc huy động vốn phải đạt khoảng 40% GDP, và thị trường chứng khoán là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế. Muốn đạt được yêu cầu như vậy, phải xây dựng được một thị trường chứng khoán như các đại biểu đã phát biểu: trước hết phải công khai, minh bạch, hoạt động hiệu quả và theo chuẩn quốc tế.

Mục tiêu xuyên suốt của việc xây dựng Luật chính là bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhà đầu tư và các thành viên thị trường, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Nhắc lại ý kiến của đại biểu Bùi Xuân Hải (Hải Phòng) rằng Dự thảo chưa có một điều cụ thể quy định rõ vai trò của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, Bộ trưởng Khẳng định “toàn bộ các điều kiện của Luật này chính là nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nhỏ lẻ”.

Gắn với yêu cầu nâng cao chuẩn mực hoạt động của thị trường, Bộ trưởng cho biết, Bộ Tài chính đang tiếp tục làm việc với MSCI để xếp hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo Bộ trưởng, khi thị trường được nâng hạng, các quỹ đầu tư quốc tế sẽ quan tâm hơn, bởi họ yên tâm thị trường hoạt động công khai, minh bạch và đạt chuẩn.

Xuyên suốt trong quá trình soạn thảo là việc cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho thị trường phát triển, nhưng không đồng nghĩa với việc hạ tiêu chuẩn. Rất nhiều thủ tục hành chính đã được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng điều kiện phát triển mới, đồng thời phù hợp với các quy định pháp luật đã ban hành. Mục tiêu quan trọng xuyên suốt là vẫn phải bảo đảm quyền lợi của các nhà đầu tư và của nhân dân, Bộ trưởng tiếp tục nhấn mạnh thông điệp bảo vệ nhà đầu tư khi sửa luật.

Nêu ví dụ về điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), Bộ trưởng cho biết dự thảo quy định rất rõ là phải có báo cáo của cơ quan kiểm toán độc lập được phép hành nghề xác nhận chấp thuận toàn phần hoặc chấp thuận từng phần (loại trừ), nhưng phải có xác nhận rằng khoản loại trừ đó không ảnh hưởng đến điều kiện chào bán. Kiểm toán độc lập khi phát hành báo cáo kiểm toán có 4 loại ý kiến: chấp nhận toàn phần; chấp nhận từng phần (có ngoại trừ); ý kiến phản đối; từ chối đưa ra ý kiến.

Trước đây chúng ta quy định chào bán là phải có ý kiến chấp nhận toàn phần. Lần này mở rộng ra, chấp nhận loại trừ từng phần nhưng khoản loại trừ đó không ảnh hưởng đến tiêu chuẩn niêm yết và được cơ quan kiểm toán xác nhận, Bộ trưởng làm rò băn khoăn của đại biểu.

Lần sửa đổi này, mối quan hệ giữa lưu ký, ngân hàng lưu ký và ngân hàng thanh toán, theo Bộ trưởng cũng là một bước cải cách thủ tục hành chính. Nhằm phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để tăng cường trao đổi thông tin, Dự thảo yêu cầu các điều kiện hoạt động, tiêu chuẩn an toàn hệ số CAR của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ theo quy định, điều kiện của Luật các tổ chức tín dụng, của Ngân hàng Nhà nước. Dự thảo cũng bổ sung thêm các điều kiện để trở thành ngân hàng thanh toán và ngân hàng lưu ký nhằm mục đích giúp thị trường hoạt động công khai, minh bạch và hiệu quả nhất.

Lần sửa đổi này, cơ chế thử nghiệm (Sandbox), vấn đề được nhiều đại biểu đề cập, trong đó đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Hà Nội) cho rằng cần bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Chứng khoán với pháp luật về Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về Công nghiệp công nghệ số.
Bày tỏ thống nhất rất cao với ý kiến của đại biểu Nguyễn Phương Thủy và các đại biểu khác về nội dung này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết sẽ nghiên cứu rất kỹ để rà soát, những nội dung đã được quy định về cơ chế thử nghiệm trong Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thì không nhắc lại nữa.

Dự thảo chỉ quy định những điều kiện đặc thù gắn với thị trường chứng khoán, với mục tiêu bảo đảm cho thị trường phát triển nhưng phải tuyệt đối an toàn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi triển khai thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới mà pháp luật chưa quy định. Những quy định này chỉ mang tính đặc thù cho chứng khoán, còn các quy định chung vẫn phải tuân thủ theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Bộ trưởng hồi âm đại biểu. 

Theo nghị trình, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán sẽ được Quốc hội bấm nút vào ngày 13/11.