Tại Việt Nam, bệnh do RSV bùng phát mạnh vào mùa Đông-Xuân và khi thời tiết chuyển từ mùa xuân sang hè.

Bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) bùng phát mạnh vào mùa đông xuân và khi thời tiết chuyển từ mùa xuân sang hè. RSV có thể gây ra viêm tiểu phế quản nặng và có thể dẫn đến tử vong.

Nhiễm trùng RSV có thể gây ra các hội chứng lâm sàng đa dạng, từ triệu chứng nhẹ giống cảm lạnh đến các biểu hiện của nhiễm trùng đường hô hấp trên, viêm tiểu phế quản, viêm phổi, cơn hen kịch phát và thở khò khè do virus.

Theo TS.Đặng Thị Thúy, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, RSV có thể gây ra viêm tiểu phế quản nặng và có thể dẫn tới tử vong.

Điển hình, Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận bé 2 tháng tuổi (Thanh Hóa), được chẩn đoán viêm phổi nặng sau nhiễm virus RSV, suy hô hấp mức độ nặng phải thở máy.

Bệnh nhi là trẻ sinh non (35 tuần), trước khi vào Khoa Nhi, bé điều trị viêm phổi tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa 11 ngày đã ổn định và được ra viện.

Tuy nhiên, sau 2 ngày ra viện, bệnh nhi xuất hiện ho khò khè, đi khám và làm các xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị nhiễm virus hợp bào đường hô hấp, được chuyển đến khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo TS.Đặng Thị Thúy, bệnh nhi mặc dù đến sớm nhưng với cơ địa là đẻ non, cộng thêm viêm đường hô hấp tái phát do nhiễm trùng trước đó, dẫn đến bệnh tiến triển nhanh và nặng hơn. Hiện nay em bé phải thở máy. 

Tại nhiều bệnh viện ở Hà Nội cũng tiếp nhận nhiều trẻ phải nhập viện do virus RSV trong những ngày giá rét. Các bác sĩ lo ngại dịch bệnh có thể gia răng do virus RSV có thể lây truyền từ người bệnh sang người lành thông qua bởi các giọt bắn có chứa virus được thải ra từ người bệnh qua ho, hắt hơi lên mắt, mũi, miệng.

Virus này cũng có thể lây qua tiếp xúc gián tiếp với các bề mặt bị nhiễm bẩn có chứa virus hoặc quần áo, vật dụng của người bị bệnh, bàn tay người bệnh sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng. Trẻ tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người nhiễm RSV thông qua thơm hôn hoặc mớm thức ăn.

Chuyên gia lo ngại, trẻ sinh non, trẻ sơ sinh (dưới 6 tháng tuổi), trẻ nhỏ dưới 2 tuổi mắc bệnh tim hoặc phổi bẩm sinh, trẻ em bị suy giảm hệ miễn dịch, người cao tuổi, đặc biệt là người từ 65 tuổi trở lên, người bị hen suyễn, suy tim sung huyết, mắc bệnh lý hô hấp mạn tính, đặc biệt là bệnh viêm phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), người bị suy giảm miễn dịch, người ghép tạng, ung thư máu hoặc HIV/AIDS khi nhiễm RSV có nguy cơ bệnh tiến triển nặng.

Vì vậy, người dân, người chăm sóc trẻ cần thực hiện các biện pháp để hạn chế lây nhiễm RSV như: Hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 20 giây, hoặc sử dụng nước sát khuẩn tay nhanh. Cha mẹ, người lớn cần rửa tay trước khi chế biến thực phẩm và cho trẻ ăn, trước và sau khi chăm sóc trẻ bị ốm khác...

Tránh chạm vào mắt, mũi và miệng bằng tay chưa rửa sạch. Tránh tiếp xúc gần với người bệnh hoặc dùng chung cốc hoặc dụng cụ ăn uống với những người có các triệu chứng giống như cảm lạnh.

Che miệng và mũi khi ho và hắt hơi. Làm sạch và khử trùng các bề mặt và đồ vật mà mọi người thường xuyên chạm vào như đồ chơi, tay nắm cửa và thiết bị di động...

Khi trẻ bị bệnh nên cách ly và chăm sóc trẻ tại nhà để tránh lây nhiễm cho công cộng. Để phòng bệnh các bác sĩ khuyến cáo, nên hạn chế cho trẻ đến nơi đông người, cần cho trẻ đeo khẩu trang khi ra nơi công cộng, bảo đảm tiêm phòng đầy đủ cho trẻ. Đặc biệt, tránh để trẻ tiếp xúc với các trẻ khác có dấu hiệu ho, sốt. 

Cha mẹ cần vệ sinh sạch sẽ tay và thân thể cho trẻ thường xuyên, làm sạch môi trường, đồ dùng, vật dụng xung quanh. Duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, hợp lý cho trẻ và trẻ nên bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.

Các bác sĩ cũng lưu ý, triệu chứng khi nhiễm vi rút RSV cũng dễ giống với các bệnh lý về đường hô hấp khác. Do đó, trong điều kiện thời tiết thay đổi thất thường, cha mẹ cần cho trẻ đi khám khi thấy con có biểu hiện như sốt cao từ hai ngày trở lên, ho, khò khè, chảy mũi kéo dài, nôn, tiêu chảy. Đặc biệt, trẻ dưới 6 tháng tuổi cần được thăm khám sớm. 

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu đối với nhiễm trùng do RSV. Các bác sĩ vẫn áp dụng các biện pháp điều trị triệu chứng, hỗ trợ, nâng cao thể trạng.

Trường hợp nguy cơ cao diễn biến nặng, người dân nên tiêm dự phòng kháng thể đơn dòng vào mùa dịch; tiêm chủng đầy đủ các mũi vắc-xin; đảm bảo chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt tốt; áp dụng nguyên tắc 5K.