Tuy nhiên, trên thực tế, không phải ai cũng hiểu đầy đủ về lợi ích của vắc-xin cúm và cũng không phải ai cũng phù hợp để tiêm phòng nếu không có sự tư vấn y tế cần thiết.

Thời điểm tiêm vắc-xin phòng cúm tốt nhất là trước mùa cúm khoảng 2-4 tuần. Tuy nhiên, người dân vẫn có thể tiêm vào bất kỳ thời điểm nào trong năm nếu chưa được tiêm phòng.

Cúm là bệnh nhiễm virus cấp tính đường hô hấp do virus cúm gây ra, phổ biến nhất là các chủng cúm A và cúm B. Virus cúm có khả năng lây lan rất nhanh qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc thông qua tiếp xúc với các bề mặt có chứa virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Chính vì vậy, cúm dễ bùng phát thành dịch, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh, không gian kín và các hoạt động tụ tập đông người. Người mắc cúm thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau mỏi cơ và mệt mỏi rõ rệt.

Ở trẻ em, cúm còn có thể gây buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy. Mặc dù nhiều trường hợp cúm có thể tự khỏi sau vài ngày nghỉ ngơi và điều trị triệu chứng, song việc chủ quan, không phòng ngừa và theo dõi đúng cách có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Theo các bác sỹ của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cúm không chỉ dừng lại ở những biểu hiện thông thường mà còn có thể gây ra hàng loạt biến chứng nặng như viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm não, thậm chí đe dọa tính mạng.

Đối với những người mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch, cúm có thể làm bệnh nền trở nặng, kéo dài thời gian điều trị và tăng nguy cơ không qua khỏi.

Đáng lưu ý, virus cúm có khả năng biến đổi liên tục qua từng năm, khiến miễn dịch sau khi mắc bệnh hoặc sau tiêm vắc-xin không kéo dài. Chính vì đặc điểm này, cúm thường bùng phát thành dịch theo mùa, nhất là vào thời điểm Đông - Xuân hoặc mùa mưa. Trước thực tế đó, Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đều khuyến cáo người dân nên tiêm vắc-xin cúm hằng năm để chủ động phòng bệnh.

Bác sỹ Lê Thị Kim Hoa, đại diện hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec nhấn mạnh, thời điểm tiêm vắc-xin phòng cúm tốt nhất là trước mùa cúm khoảng 2-4 tuần. Tuy nhiên, người dân vẫn có thể tiêm vào bất kỳ thời điểm nào trong năm nếu chưa được tiêm phòng.

Những nhóm đối tượng sau đây được khuyến cáo nên tiêm vắc-xin cúm định kỳ hằng năm. Trước hết là mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên, đặc biệt là người trưởng thành, nhằm bảo vệ bản thân và góp phần giảm lây lan trong cộng đồng.

Với trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng tuổi chưa đủ điều kiện tiêm vắc-xin, việc tiêm phòng cho người thân trong gia đình như bố mẹ, ông bà, người chăm sóc đóng vai trò rất quan trọng, giúp bảo vệ trẻ một cách gián tiếp.

Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cũng là nhóm được khuyến cáo tiêm vắc-xin cúm, bởi vắc-xin không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho người mẹ mà còn tăng cường miễn dịch cho em bé ngay từ trong bụng mẹ và trong giai đoạn sơ sinh.

Người cao tuổi, nhất là những người trên 65 tuổi, là nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng nặng nếu mắc cúm, do đó việc tiêm phòng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Bên cạnh đó, người có bệnh lý nền như tiểu đường, bệnh tim mạch, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), suy gan, suy thận hoặc có hệ miễn dịch yếu cũng cần được ưu tiên tiêm vắc-xin cúm.

Nhân viên y tế, người chăm sóc bệnh nhân, người làm việc trong môi trường dễ tiếp xúc với virus hoặc thường xuyên đi lại giữa các vùng, quốc gia cũng là nhóm cần tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ bản thân và hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng.

Mặc dù vắc-xin cúm được đánh giá là an toàn với đa số người dân, song không phải ai cũng phù hợp để tiêm. Trước khi tiêm, người dân cần trao đổi kỹ với bác sĩ nếu thuộc các nhóm như từng mắc hội chứng Guillain-Barré, một rối loạn thần kinh hiếm gặp có thể liên quan đến vắc-xin; từng có phản ứng nghiêm trọng với vắc-xin cúm trong quá khứ; hoặc dị ứng với thành phần của vắc-xin, đặc biệt là protein trong trứng gà do nhiều loại vắc-xin cúm được nuôi cấy trên trứng.

Ngoài ra, người đang bị bệnh cấp tính, sốt cao, đang điều trị các bệnh nhiễm trùng hoặc đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cũng cần hoãn tiêm và tham vấn ý kiến bác sỹ để đảm bảo an toàn.

Bước vào mùa lạnh và cao điểm đi lại, tụ tập dịp lễ cuối năm, cúm mùa đang có xu hướng gia tăng nhanh tại nhiều quốc gia. Không chỉ số ca mắc tăng, các chuyên gia y tế còn đặc biệt lo ngại trước sự xuất hiện và lan rộng nhanh của một biến thể cúm mới, được ghi nhận có khả năng lây lan mạnh trong cộng đồng.

Theo các hệ thống giám sát dịch tễ, cúm mùa năm nay đến sớm hơn và kéo dài hơn so với nhiều mùa trước. Số ca nhập viện do cúm và các biến chứng liên quan đang gia tăng, đặc biệt ở người cao tuổi, trẻ nhỏ và những người có bệnh nền mạn tính.

Biến thể cúm mới được xác định thuộc nhóm cúm A, có những thay đổi nhỏ về mặt di truyền so với các chủng lưu hành trước đây. Những thay đổi này giúp virus dễ lây lan hơn, nhất là trong điều kiện thời tiết lạnh, không gian kín và các hoạt động tập trung đông người.

Các chuyên gia nhận định, dù không phải là virus hoàn toàn mới, song sự khác biệt này đủ để làm giảm phần nào khả năng miễn dịch sẵn có trong cộng đồng, khiến số ca mắc tăng nhanh, kể cả ở những người từng nhiễm cúm trước đó.

Chưa kể, mùa lễ hội tới là thời điểm nguy cơ lây nhiễm tăng cao do di chuyển nhiều và tiếp xúc gần. Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các triệu chứng cúm, cần theo dõi sát sức khỏe, đặc biệt ở trẻ em và người cao tuổi.

Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế các biến chứng nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Cùng với tiêm vắc-xin, các biện pháp phòng ngừa quen thuộc như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, che miệng khi ho, hạn chế tiếp xúc khi có triệu chứng hô hấp vẫn hết sức cần thiết trong giai đoạn cao điểm cúm mùa.