Trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đối mặt nhiều áp lực về vốn và chi phí, chính sách thuế đang được kỳ vọng trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp khu vực này phục hồi và tăng tốc.

Theo Nghị định 20, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế trong thời gian 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Thời gian ưu đãi được tính liên tục từ năm đầu tiên.

Trường hợp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trước thời điểm Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực, mà vẫn còn thời gian ưu đãi theo quy định cũ, doanh nghiệp tiếp tục được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại, bảo đảm tính ổn định và nhất quán của chính sách. Tuy nhiên, để tránh lợi dụng chính sách, các doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp không thuộc diện áp dụng ưu đãi.

Đáng chú ý, đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, mức ưu đãi được thiết kế sâu hơn. Theo đó, các đơn vị này được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu, đồng thời được giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo. Doanh nghiệp phải hạch toán riêng phần thu nhập được ưu đãi hoặc phân bổ theo tỷ lệ doanh thu, chi phí để làm căn cứ áp dụng chính sách, bảo đảm minh bạch và đúng quy định.

Song song với ưu đãi thuế, doanh nghiệp khởi nghiệp còn được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; được Nhà nước cung cấp miễn phí các nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh, qua đó hỗ trợ chuẩn hóa quản trị, giảm chi phí vận hành.

Đánh giá về chính sách, PGS-TS. Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) nhấn mạnh, việc ban hành Nghị định 20 thể hiện quyết tâm đưa chủ trương phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị vào thực tiễn. Việc miễn, giảm thuế được xem là giải pháp thiết thực, song hành với các chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất - kinh doanh và ưu tiên cho thuê nhà, đất với giá phù hợp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Từ góc độ doanh nghiệp, bà Trịnh Thị Ngân, Trưởng ban Cố vấn Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội cho rằng, việc được miễn thuế trong 3 năm đầu giúp doanh nghiệp giảm áp lực vốn, có thêm nguồn lực để đầu tư máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ và sản phẩm. Đây không chỉ là chính sách khuyến khích khởi nghiệp, mà còn góp phần mở rộng khu vực doanh nghiệp chính thức, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 và 3 triệu doanh nghiệp vào năm 2045.