Quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy đã giảm đáng kể số đầu mối, cơ quan, trong đó riêng cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã giảm 5 bộ, ngành so với trước đây, xuống còn 17 bộ, ngành (gồm 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ). Với “cuộc cách mạng” này, mục tiêu tiết kiệm chi tiêu là quan trọng, nhưng quan trọng hơn là hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả bộ máy mới sẽ được nâng cao, góp phần đưa đất nước ngày càng phát triển, trước mắt là vượt qua bẫy thu nhập trung bình, vững vàng bước vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Cũng bởi vậy, việc xác định tâm thế, phát huy nội lực mới của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là rất quan trọng.

Đây là một trong những yếu tố căn cốt, giúp bộ máy mới có thể vận hành thống nhất, đồng bộ sau thời gian sắp xếp, củng cố lại tổ chức hệ thống chính trị.

Đây cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới. Tổng Bí thư Tô Lâm, trong các bài viết và bài phát biểu trước nhiều hội nghị cũng khẳng định quyết tâm củng cố tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, khắc phục tình trạng cồng kềnh, chồng chéo. Tổng Bí thư nhấn mạnh, công tác trọng tâm trong giai đoạn hiện nay và thời gian tới là xây dựng, thực hiện mô hình tổng thể tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới.

“Nhất hô, bá ứng, trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt”. Thực hiện yêu cầu của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã chỉ đạo quyết liệt và triển khai đúng tiến độ, không để chậm trễ, không chờ Trung ương, theo hướng “các cơ quan Đảng gương mẫu làm trước”.

Với chỉ đạo cụ thể, sau thời gian triển khai quyết liệt, theo tinh thần “vừa chạy, vừa xếp hàng”, các bộ, ngành chính thức hoạt động theo tổ chức bộ máy mới từ ngày 1/3/2025.

Trong nỗ lực chung của toàn hệ thống chính trị, để bộ máy mới có thể vận hành ngay, Chính phủ đã sớm ban hành Nghị quyết 27/NQ-CP phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2025. Nghị quyết nêu rõ, các bộ, cơ quan, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao phải bảo đảm tiến độ các công việc liên quan đến việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo kết luận của Trung ương, nghị quyết của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; không để hoạt động các bộ, cơ quan và UBND các địa phương bị gián đoạn hoặc bỏ sót công việc, nhất là các công việc liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan khác. Chính phủ cũng chỉ đạo phải theo dõi sát sao để kịp thời xử lý các vướng mắc, khó khăn phát sinh trong quá trình hợp nhất, sáp nhập các cơ quan; gắn việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ và đổi mới cách thức tổ chức công việc.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng ký ban hành Nghị quyết số 190/2025/QH15 quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước với hiệu lực thi hành từ ngày 19/2/2025. Nghị quyết xác định, việc xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm phù hợp với Hiến pháp và bảo đảm cơ sở pháp lý cho hoạt động bình thường, liên tục, thông suốt của các cơ quan; không để gián đoạn công việc, không để chồng chéo, trùng lặp hoặc bỏ sót chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực, địa bàn, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của xã hội, người dân, doanh nghiệp... Xét trên bình diện chung, “cuộc cách mạng” sắp xếp, tổ chức cũng nhằm hình thành bộ máy mới hoàn chỉnh hơn, theo hướng “tinh - gọn - mạnh”, hoạt động “hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả” như tinh thần Nghị quyết số 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII.

Toàn hệ thống chính trị đang tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất, quyết tâm hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, góp phần xây dựng hệ thống chính trị thực sự tinh gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả. Không chỉ hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thông suốt, kỳ vọng quá trình sắp xếp, tinh gọn sẽ nâng tầm chất lượng nhân sự cũng như chất lượng quản lý nhà nước, từ đó khơi thêm nguồn lực, sớm hoàn thành các mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã xác định, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Việt Nam cường thịnh.