"Tôi bày tỏ sự nhất trí cao và đặc biệt tâm đắc với báo cáo trung tâm do Bộ trưởng Bộ Tài Chính trình bày, đánh giá toàn diện bức tranh phát triển của đất nước, nhìn nhận khách quan vai trò của 3 khu vực kinh tế, đồng thời thể hiện rõ sự chuyển biến về tư duy phát triển khi tập trung tháo gỡ khó khăn riêng biệt đến các nhóm giải pháp mang tính bao trùm", .

Trên cơ sở đồng tình với báo cáo của Bộ trưởng Bộ Tài chính, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel kiến nghị:

Thứ nhất, với vai trò là doanh nghiệp nhà nước, tại mục 2 phần V của báo cáo về các nhiệm vụ, giải pháp khơi thông và huy động nguồn lực đối với doanh nghiệp nhà nước, tôi đặc biệt quan tâm đến hai nhóm giải pháp:

Một là giải pháp hoàn thiện các danh mục doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế. Đề nghị Chính phủ sớm ban hành danh mục này, đồng thời xác định rõ doanh nghiệp đầu tàu trong từng lĩnh vực và giao những nhiệm vụ chiến lược cụ thể, phù hợp với năng lực, lợi thế của từng doanh nghiệp. Bởi từ đó, khi đã xác định là doanh nghiệp đầu tàu thì ngoài mục tiêu về sản xuất kinh doanh, cần được giao thêm những nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược quốc gia như: Dẫn dắt về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ các công nghệ chiến lược, tạo ra các sản phẩm công nghệ chiến lược, tham gia các dự án trọng điểm quốc gia. Có như vậy, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy được vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel phát biểu đề xuất tại Hội nghị. Ảnh: VGP.

Hai là về giải pháp phát huy vai trò của doanh nghiệp nhà nước với tư cách là người mua lớn, người đặt hàng lớn để tạo ra thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Đây là một chủ trương rất đúng và rất trúng. Tuy nhiên, để chủ trương này đi vào thực tiễn, tôi kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các cơ chế hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức tổ chức thực hiện, cũng như là cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và năng lực.

Bên cạnh đó, Chính phủ có thể nghiên cứu giao thêm cho các doanh nghiệp đầu tàu một số chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa với nền kinh tế như là: số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỉ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước, số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm. Mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo ra sự tăng trưởng cho riêng doanh nghiệp đó mà còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt được nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội.

Hai là, Với vai trò là tập đoàn công nghệ, đối với các giải pháp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tôi rất đồng tình với quan điểm: Doanh nghiệp là trung tâm cho phát triển sản phẩm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Lựa chọn doanh nghiệp đầu tàu có năng lực công nghệ, vốn, thị trường để tham gia ngay từ khâu đặt hàng, thiết kế, thử nghiệm, hoàn thiện, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm. Nhà nước kiến tạo, đặt hàng, hỗ trợ thể chế, dữ liệu, hạ tầng và tiêu chuẩn. Viện, trường cung cấp tri thức, công nghệ, nhân lực cùng doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường.

"Viettel kiến nghị Chính phủ sớm cụ thể hóa quan điểm này bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành một đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu của quốc gia, trong đó có Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC,... và được giao nhiệm vụ, được trao cơ chế và được tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia. Đồng thời, cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu, thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây chính là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và đóng góp nhiều hơn nữa cho tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Thứ ba, tháo gỡ các điểm nghẽn về logistics. Tại mục 2, mục 3 phần III của báo cáo đã chỉ rõ những bất cập, thiếu đồng bộ của hạ tầng logistics và xác định chi phí logistics tiếp tục là những yếu tố làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Viettel đề xuất Chính phủ sớm ban hành quy hoạch hạ tầng logistics quốc gia theo hướng đồng bộ, liên thông giữa hệ thống giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, trung tâm logistics, kho vận, cửa khẩu thông minh và các trung tâm trung chuyển lớn. Việc hình thành một mạng lưới logistics hiện đại, thống nhất sẽ không chỉ giúp giảm chi phí logistics mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy phát triển thương mại điện tử, xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.

Thứ tư, về giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, đặc biệt là ra nước ngoài. Bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao kinh tế như báo cáo đã đề cập, đề xuất Chính phủ nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ Xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế. Thực tiễn cho thấy khi xúc tiến đầu tư nước ngoài, cần rất nhiều chi phí trong giai đoạn đầu và có thể xúc tiến thành công hoặc không thành công, nên rất mong có Quỹ này.

"Ngoài ra, như gợi ý của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp cận vốn, hiện nay Tập đoàn đang xúc tiến một số thị trường. Khi đề xuất các ngân hàng trong nước ra nước ngoài bảo lãnh, chi phí của ngân hàng trong nước cao hơn 50 - 60% so với nước ngoài. Rất mong chúng ta có cơ chế để khơi thông được nguồn vốn trong nước cùng nhau đi ra nước ngoài", Chủ tịch Viettel Tào Đức Thắng đề xuất.