Báo Đầu Tư
Thứ Hai, Ngày 16 tháng 11 năm 2026,
Chuẩn bị nguồn lực cho mục tiêu phát triển sở giao dịch hàng hóa tại Việt Nam
D.Ngân - 16/11/2026 21:44
  Print
Việt Nam sở hữu nhiều mặt hàng nông sản có lợi thế cạnh tranh và vị thế xuất khẩu hàng đầu thế giới, song việc nâng cao khả năng chủ động về giá, gia tăng giá trị thương mại và củng cố vị thế trên thị trường quốc tế vẫn là bài toán đặt ra.

Việt Nam hiện có nhiều mặt hàng nông sản giữ vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, song lợi thế về sản xuất và xuất khẩu chưa đồng nghĩa với khả năng chủ động tham gia hình thành giá. Đối với những sản phẩm chủ lực như cà phê, cao su hay hồ tiêu, diễn biến giá trên các sở giao dịch quốc tế vẫn có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động thương mại của doanh nghiệp trong nước.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phát triển hạ tầng thị trường giao dịch hàng hóa hiện đại, minh bạch, tạo thêm công cụ quản trị rủi ro và từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Sau khoảng 4 năm nghiên cứu và chuẩn bị, Công ty cổ phần Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam Toàn cầu (VIETCOM) đang tiếp tục hoàn thiện nền tảng công nghệ, nhân sự và phương án tài chính, hướng tới mục tiêu phát triển mô hình giao dịch hàng hóa kết nối thị trường Việt Nam với quốc tế, góp phần nâng cao khả năng hình thành giá và giá trị thương mại của nông sản Việt.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT VIETCOM, ý tưởng phát triển mô hình sở giao dịch hàng hóa xuất phát từ những trăn trở về vị thế của nông sản Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu. Dù Việt Nam có nhiều mặt hàng xuất khẩu giữ vai trò quan trọng trên thị trường quốc tế, khả năng chủ động trong quá trình hình thành giá của doanh nghiệp và người sản xuất trong nước vẫn còn những hạn chế.

ca-phe-viet-nam-tai-thi-truong-bac-phi-102274633
Việt Nam hiện có nhiều mặt hàng nông sản giữ vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, song lợi thế về sản xuất và xuất khẩu chưa đồng nghĩa với khả năng chủ động tham gia hình thành giá. 

Điển hình là cà phê Robusta, mặt hàng Việt Nam có lợi thế lớn về nguồn cung, nhưng giá giao dịch trên thị trường London vẫn được sử dụng phổ biến làm cơ sở tham chiếu cho nhiều hợp đồng xuất khẩu. Điều này đặt ra yêu cầu nghiên cứu những cơ chế giao dịch có khả năng phản ánh tốt hơn chất lượng, nguồn cung và đặc điểm của hàng hóa Việt Nam, đồng thời giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tiếp cận thông tin, quản trị rủi ro và thương lượng với đối tác quốc tế.

Từ thực tế đó, VIETCOM đặt mục tiêu nghiên cứu phát triển một mô hình giao dịch hàng hóa hiện đại, có khả năng kết nối các vùng nguyên liệu, doanh nghiệp xuất khẩu với nhà nhập khẩu và các đối tác thương mại quốc tế. Doanh nghiệp kỳ vọng, nếu được cấp phép và tổ chức vận hành hiệu quả, mô hình có thể góp phần hình thành những mức giá tham chiếu đáng tin cậy, tạo thêm kênh tiêu thụ và nâng cao tính minh bạch trong giao dịch.

Ông Tùng cho biết, khoảng 4 năm qua, doanh nghiệp này đã tập trung nghiên cứu mô hình tổ chức thị trường, phát triển hạ tầng công nghệ, chuẩn bị nhân sự và các giải pháp liên quan đến thanh toán, quản trị rủi ro, an toàn thông tin. Đội ngũ tham gia quá trình chuẩn bị hiện có gần 100 nhân sự, gồm những người có chuyên môn về kinh tế, tài chính, công nghệ và kinh nghiệm trong lĩnh vực giao dịch hàng hóa.

Về nguồn lực tài chính, VIETCOM đang nghiên cứu phương án đáp ứng các điều kiện để phát triển mô hình trong khuôn khổ Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng, với quy mô vốn điều lệ ước đạt khoảng 1.500 tỷ đồng.

Định hướng nghiên cứu của doanh nghiệp tập trung vào những mặt hàng có lợi thế của Việt Nam như cà phê, cao su, hồ tiêu, đồng thời xem xét khả năng kết nối giao dịch đối với các sản phẩm có giá trị cao như yến sào, trầm hương và sâm Ngọc Linh. Thông qua việc chuẩn hóa thông tin về nguồn gốc, chất lượng, sản lượng và giá cả, VIETCOM kỳ vọng có thể tạo thêm điều kiện để hàng hóa Việt Nam tiếp cận trực tiếp với những đối tác có nhu cầu thực chất.

Lãnh đạo doanh nghiệp nhìn nhận, thách thức lớn nhất đối với một mô hình sở giao dịch không đơn thuần nằm ở việc xây dựng hệ thống công nghệ, mà còn là khả năng thu hút đủ người mua, người bán, phát triển mạng lưới thành viên, bảo đảm thanh khoản và thiết lập cơ chế quản trị rủi ro hiệu quả. Đây là những điều kiện quan trọng để hình thành mức giá có tính đại diện và tạo dựng niềm tin với các đối tác quốc tế.

Bên cạnh mục tiêu kinh doanh, ông Nguyễn Thanh Tùng bày tỏ mong muốn dành 50% lợi nhuận từ hoạt động giao dịch hàng hóa, nếu mô hình được cấp phép và vận hành hiệu quả, để hỗ trợ người nông dân, các vùng nguyên liệu và cộng đồng sản xuất. Đây hiện là định hướng của doanh nghiệp, chưa phải cơ chế phân bổ lợi nhuận đã được triển khai.

Xuất thân từ Đức Phổ, Quảng Ngãi, ông Tùng cho biết những chuyến trở về quê hương và trải nghiệm thực tế tại các vùng sản xuất đã khiến ông quan tâm nhiều hơn đến thu nhập của người lao động.

Đặc biệt, chuyến đi Cù Lao Chàm, chứng kiến điều kiện làm việc vất vả của những người bảo vệ, khai thác yến sào trong khi sản phẩm có giá trị thương mại cao, đã thôi thúc ông tìm kiếm một cơ chế giúp người sản xuất có thêm cơ hội tiếp cận thị trường và cải thiện vị thế trong chuỗi giá trị.

Với dự án giao dịch hàng hóa, ông Tùng khẳng định mong muốn lớn nhất là góp phần tạo thêm một cơ chế thị trường minh bạch, giúp doanh nghiệp Việt Nam chủ động hơn trong hoạt động thương mại quốc tế, đồng thời nâng cao cơ hội hưởng lợi của người trực tiếp sản xuất.

Dù mục tiêu này vẫn cần thời gian, sự hoàn thiện về pháp lý và khả năng kiểm chứng trong thực tiễn, quá trình chuẩn bị của VIETCOM cho thấy kỳ vọng của doanh nghiệp trong việc tham gia phát triển hạ tầng thị trường hàng hóa, qua đó góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam.

Định hướng nghiên cứu của VIETCOM cũng diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý và hạ tầng thị trường giao dịch hàng hóa.

Tại Hội nghị tuyên truyền, phổ biến các quy định mới về hoạt động giao dịch hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa, do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM tổ chức, các chuyên gia cho rằng, phát triển thị trường hàng hóa phái sinh là một trong những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) nhận định, dù Việt Nam có nhiều mặt hàng nông sản giữ vị trí hàng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu, giá các sản phẩm chủ lực vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ những sở giao dịch quốc tế.

Sau hơn 20 năm kể từ khi Luật Thương mại năm 2005 đặt nền móng pháp lý, thị trường giao dịch hàng hóa trong nước vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, một phần do những hạn chế về cơ chế quản lý, hạ tầng kỹ thuật và hệ thống tổ chức trung gian.

Việc ban hành Nghị định số 330/2026/NĐ-CP về sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm Tài chính quốc tế, Nghị định số 302/2026/NĐ-CP về sở giao dịch hàng hóa ngoài Trung tâm Tài chính quốc tế cùng Thông tư số 47/2026/TT-BCT được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý cho tổ chức thị trường, kết nối hạ tầng công nghệ, thanh toán, bù trừ và quản trị rủi ro.

Chiến lược phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa khoảng 10 mặt hàng sản xuất trong nước vào giao dịch, từng bước hình thành giá tham chiếu cho 3-5 mặt hàng, trong đó cà phê Robusta được xác định là một trong những sản phẩm ưu tiên.

Tetra Recart® mở cơ hội mới cho nông sản Việt trong thị trường thực phẩm chế biến sẵn
Tetra Recart® mở cơ hội mới cho nông sản Việt trong thị trường thực phẩm chế biến sẵn
Với nguồn nguyên liệu nông, thủy sản phong phú, chế biến sâu đang mở thêm hướng gia tăng giá trị cho các doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam. Trong...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư