Một trong những tư duy đầu tư cần có đó là hiểu về chu kỳ kinh tế (tăng trưởng GDP và lạm phát), đi theo chiến lược này sẽ tạo được tài sản lớn và bền vững.

Theo ông Nguyễn Thành Trung, Trưởng phòng Phân tích CTCK Thành Công (TCSC), hiện tại tình hình vĩ mô thế giới có vẻ đang dịch chuyển từ giai đoạn từ đình lạm sang giảm phát  - tốc độ lạm phát cao dần chuyển sang mức thấp hơn qua các tháng (tại Mỹ).

Tại Việt Nam cũng diễn ra tương tự, lạm phát dự kiến sẽ giảm trở lại kể từ quý 2/2023, tình hình tăng trưởng cũng đang có dấu hiệu chậm lại do sức mua trong nước yếu hơn và tình hình xuất nhập khẩu cũng kém khả quan trong vài tháng trở lại đây.

Dựa vào tình hình hiện tại, ông Trung cho rằng, nhà đầu tư có thể tham gia trên thị trường chứng khoán với vị thế nên tập trung vào danh mục với các cổ phiếu chất lượng, có tài sản tốt, dòng tiền ổn định và tăng trưởng. Giai đoạn này kỹ năng lựa chọn cổ phiếu sẽ vô cùng quan trọng, không giống như chiến lược năm 2020 và 2021.

Thị trường năm 2023 chắc có lẽ giống như kịch bản năm 2019 (lợi nhuận rất cao từ năm trước đó 2018 và 2022, kỳ vọng giảm lợi nhuận ở hầu hết các ngành trong năm 2019 và dự kiến 2023). Với dự báo thị trường như thế sẽ chứng kiến sự phân hóa rõ giữa các ngành và cổ phiếu.

“Nên nhớ rằng, thị trường năm 2019 rất khó, nhưng MWG và FPT năm đó lại rất tiềm năng và tăng trưởng mạnh (60-70%). Bài toán chúng ta hiện tại là đi tìm "những MWG và FPT mới" cho 2023.” Ông Trung nói.

Đưa ra khuyến nghị cho nhà đầu tư, ông Trung cho rằng có thể tạm phân loại 10 loại cổ phiếu mà nhà đầu tư nên biết trước khi bắt đầu đầu tư.

Bao gồm, cổ phiếu Bluechip là cổ phiếu vốn hoá lớn, ví dụ ở Việt Nam là nhóm 30 cổ phiếu vốn hoá lớn (VN30). Nhóm này có đặc điểm như Vốn hoá lớn; Yếu tố cơ bản tốt; Thường biến động giống thị trường; Thương hiệu và uy tín lớn; Có bề dày về lịch sử và thông thường tình hình tài chính lành mạnh; Ít bị sai lệch về định giá do ai cũng hiểu khá rõ nhóm cổ phiếu này. Cổ phiếu điển hình nhóm này là VNM, VCB, VIC, MSN…

Cổ phiếu Penny, gồm những cổ phiếu có giá cổ phiếu trà đá, vốn hoá thấp (vài trăm tỷ). Đặc điểm chung là biến động rất cao; Giá cổ phiếu rất thấp; Thanh khoản ít; Thường chưa được niêm yết chính thức (Upcom); Tình hình tài chính không quá lành mạnh; Thương hiệu ít người biết đến. Nếu tận dụng được nhữnh cổ phiếu này thì là cơ hội làm giàu, vì ít người biết đến.

Cổ phiếu tăng trưởng thuộc những doanh nghiệp hàng năm có tăng trưởng doanh thu lớn hơn 15%. Nhóm cổ phiếu này thường có đặc điểm Ít trả cổ tức; Có định giá P/E và P/B cao; Đầu tư tài sản hàng năm lớn; Rủi ro tương đối cao khi đầu tư nếu tăng trưởng không duy trì; Thông thường có lợi thế canh tranh khác biệt. Chẳng hạn như FPT, MWG, nhóm cổ phiếu ngân hàng tại Việt Nam

Cổ phiếu giá trị thuộc những Công ty được định giá khá thấp so với giá trị sổ sách. Đặc điể chung là P/E và P/B thấp; Tăng trưởng rất thấp; Trả cổ tức cao; - Ít đầu tư tài sản cố định hàng năm; Giá cổ phiếu khá ít biến động;

Cổ phiếu dòng tiền (dividend/income) là Cổ phiếu thường xuyên trả cổ tức đều và cao, vượt lãi suất ngân hàng. Đặc điểm là Dòng tiền hàng năm rất đều và ổn định; Rất ít biến động về kết quả kinh doanh; Có lịch sử trả cổ tức tốt trong quá khứ và dự kiến tiếp tục duy trì trong tương lai. Thường các công ty liên quan đến hàng tiêu dùng thiết yếu, tiện ích (điện nước thực phẩm thiết yếu…)

Cổ phiếu chuẩn bị IPO (OTC): là những cổ phiếu chưa lên sàn, tiềm năng vì chưa được nhiều người biết đến. Đặc điểm Rủi ro cao do ít minh bạch về thông tin; Biến động lớn vì các cổ phiếu này chưa giao dịch và chưa hạn chế về độ biến động; Thương hiệu và sự biến đến của công chúng ít; Thông thường được định giá rẻ.

Cổ phiếu chu kỳ (cyclical stock): là những cổ phiếu có biến động theo với chu kỳ kinh tế. Đặc điểm là biến động cao; Tương quan giống hoặc lớn hơn so với thị trường. Khi thị trường tốt thì có hiệu suất rất ngon, khi kinh tế xấu thì giảm rất mạnh. Có rủi ro cao khi đầu tư

Cổ phiếu không chu kỳ: là nhóm cổ phiếu không quá nhiều biến động khi kinh tế thay đổi. Đặc điểm là thường hoạt động trong ngành thiết yếu, tiện ích; Không bị giảm doanh thu khi thị trường xấu hoặc ổn định dù kinh tế tốt hơn; - Tính chất an toàn hơn khi đầu tư. Thông thường dòng tiền khá ổn định

Cổ phiếu ESG: là nhóm công ty chuyên hoạt động trong nhóm ngành tốt cho xã hội (Social), Môi trường (Environment) và Quản trị (Governance). Đặc điểm có kinh doanh sản phẩm ổn định; Đối xử tốt với nhân viên, đối tác; Kinh doanh sản phẩm thân thiện môi trường; Quan tâm đến hoạt động từ thiện, giải quyết vấn đề môi trường; Có mô hình quản trị hợp lý, công bằng với các cổ đông; Các cổ phiếu thuộc điện gió tại Việt Nam là ví dụ gần đây.

Và cổ phiếu ưu đãi (preferred stock) là nhóm cổ phiếu ưu đãi cho người sở hữu một quyền gì đó: ví dụ như quyền bỏ phiếu (voting), quyền cổ tức (dividend)…