Chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát” trong phòng chống tham nhũng

Để chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài, phải chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát”, từ “làm đúng quy trình” sang “làm thực chất, có kết quả”, trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực.

TIN LIÊN QUAN

Phó trưởng ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng trình bày tham luận - Ảnh: TTXVN.

Chiều 21/1, Phó trưởng ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng trình bày tham luận “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực” tại Đại hội XIV của Đảng.

Theo ông Dũng, trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt, với nhiều chủ trương,cách làm mới, bài bản, khoa học, đồng bộ, hiệu quả ngày càng cao.

Đầu nhiệm kỳ đã bổ sung nội dung về phòng, chống tiêu cực và thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh; cuối nhiệm kỳ bổ sung nội dung về phòng, chống lãng phí; đảm bảo toàn diện, đồng bộ giữa giữa phòng, chống tham nhũng với phòng, chống tiêu cực và lãng phí; cả ở Trung ương và địa phương; cả trong khu vực nhà nước và khu vực ngoài nhà nước; cả xử lý kỷ luật, xử lý hành chính với xử lý hình sự.

Điều tra, xử lý vừa kiên quyết, nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục. Làm rõ bản chất vụ án, phân hóa trách nhiệm rõ ràng, xử lý nghiêm minh với người có động cơ vụ lợi, khoan hồng với người thấy sai, khắc phục hậu quả, thu hồi tối đa tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt cho nhà nước và nhân dân. Vừa cảnh tỉnh, răn đe, vừa bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Ông Dũng cũng nhấn mạnh, nhiệm kỳ qua lần đầu tiên điều tra, truy tố, xét xử tội tham ô tại khu vực ngoài nhà nước và điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt các bị can, bị cáo bỏ trốn ra nước ngoài. Khắng định sự nghiêm minh của pháp luật và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước.

“Không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, không chỉ là khẩu hiệu, lời nói suông mà đã trở thành hiện thực sinh động, là mệnh lệnh chính trị được Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao, như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng vừa qua”, ông Dũng nhấn mạnh.

Đề xuất một số nội dung nhằm tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Phó trưởng ban Nội chính Trung ương nói, để chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài, phải chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát”, từ “làm đúng quy trình” sang “làm thực chất, có kết quả”, từ “chống để răn đe” sang “xây để bền vững”,“quản lý truyền thống” sang “quản trị số”, lấy công nghệ, dữ liệu làmcông cụ giám sát, phòng ngừa, phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tăng cường giám sát từ đầu, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm; tiến hành giám sát bằng trí tuệ nhântạo (AI); phân tích dữ liệu lớn để phát hiện, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí,tiêu cực từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Cùng với hoàn thiện thể chế, pháp luật, cần tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập. Thực tiễn cho thấy, càng công khai,minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình, càng phòng ngừa tham nhũng, lãng phí,tiêu cực có hiệu quả, không có vùng trống, không có vùng tối. Cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả trách nhiệm giải trình, trước hết là sự hài lòng của người dân, đây là yếu tố then chốt trong trách nhiệm giải trình. Đồng thời, phải kiên trì xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính, với 3 trụ cột trọng tâm: Thể chế liêm chính -nền công vụ liêm chính - đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính.

Vẫn theo Phó trưởng ban Nội chính Trung ương, cần thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Văn hóa không chỉ soi đường cho quốc dân đi, mà văn hóa còn sửa đổi thói tham nhũng, xa xỉ, phù hoa như lời Bác Hồ đã dạy.

Đi đôi với phòng ngừa, ông Dũng nhấn mạnh, phát hiện, xử lý là quan trọng, đột phá. Phát hiện và xử lý kịp thời để “không dám” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Xử lý cũng nhằm mục đích răn đe, cảnh báo, để “xây” cho tốt hơn, nâng cao hơn hiệu quả phòng ngừa.

“Trong xử lý phải quán triệt sâu sắc quan điểm lịch sử cụ thể, khách quan, toàn diện;đúng nguyên tắc hành chính, phân biệt quan hệ xã hội, quan hệ gia đình với quan hệ tội phạm; sai phạm do cố ý vì vụ lợi với sai phạm vì đổi mới, sáng tạo, vì lợi íchchung; bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội, yêu cầu chính trị, pháp luật và nghiệp vụ”, theo lời ông Dũng.

Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện cơ chế khởi kiện vụ án dân sự hành chính, hành chính của Viện KSND để phòng ngừa từ sớm phạm tội, không để kéo dài đến mức phải xử lý hình sự. Xử lý nghiêm minh và nhân văn, ưu tiên áp dụng các biện pháp về kinh tế, hành chính, dân sự, kỷ luật; xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng theo đúng quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Tăng cường kiểm soát quyền lực; tham nhũng, tiêu cực là một trongnhững “khuyết tật bẩm sinh” của quyền lực. Cán bộ, công chức, viên chức và người được giao chức vụ, quyền hạn phải không ngừng “tự soi”, “tự sửa”. "Mọi quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, phải được ràng buộc bằng trách nhiệm, quyền lực đến đâu trách nhiệm đến đó, quyền lực càng cao trách nhiệm càng lớn; lạm dụng, lợi dụng quyền lực phải bị truy cứu trách nhiệm và xử lý nghiêm minh", Phó trưởng ban Nội chính nêu.

Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế mạnh mẽ bảo vệ được cán bộ dám nghĩ, dám làm, đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung; khắc phục hiệu quả tình trạng đùn đẩy, né tránh, sơ sai không dám làm, ông Dũng nêu quan điểm.