Thị trường hơn - đó là nhận xét được nhiều chuyên gia đưa ra về cơ chế điều hành tỷ giá mới của NHNN. Dù vậy, sự biến động theo ngày cũng làm nhiều doanh nghiệp (DN) lo ngại rằng, tỷ giá sẽ “nhảy múa” ngoài khả năng dự đoán, khiến họ khó khăn trong hoạch định kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, qua ít ngày đầu tiên vận hành cơ chế tỷ giá mới cho thấy, những nỗi lo trên là không có cơ sở. Tỷ giá trung tâm được NHNN điều chỉnh “trườn bò” rất nhẹ, tổng cộng 2 ngày đầu chỉ tăng 17 đồng/USD, trần tỷ giá không thay đổi so với trước.

.

Theo phản ánh của các ngân hàng, tỷ giá linh hoạt hơn giúp các ngân hàng chủ động hơn trong kinh doanh, giao dịch ngoại tệ nhờ đó cũng thông suốt hơn.

Trên thực tế, “linh hoạt và thị trường hơn” không phải là mục tiêu cao nhất mà chính sách tỷ giá mới nhắm tới. Nhìn vào cách điều hành tỷ giá mới cũng như các công cụ kèm theo của NHNN, có thể thấy, mục tiêu cao nhất của chính sách tỷ giá mới vẫn là ổn định thị trường ngoại hối, ổn định vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng, nâng cao vị thế tiền đồng. Chính vì lẽ đó, dù tỷ giá bước đầu đã có thả nổi, song là thả nổi có quản lý. Điều này đồng nghĩa, tỷ giá sẽ không tăng sốc 1 - 2% mỗi lần như thời gian qua, mà sẽ trườn bò một cách chậm chạp trong biên độ hẹp, trong sự quản lý của NHNN.

Điều chắc chắn là, tuy không tuyên bố, song NHNN đã trù tính một mức độ biến động nhất định cho tỷ giá năm nay. Sự biến động đó được cân nhắc dựa trên cơ sở cân đối các yếu tố vĩ mô như lãi suất, lạm phát, tăng trưởng… Giả dụ, mức độ điều chỉnh tỷ giá năm nay là 4 - 5% thì thay vì điều chỉnh 3 - 4 lần, mỗi lần điều chỉnh 1-2%, năm nay, việc điều chỉnh sẽ diễn ra đều đặn trong năm.

Song song với việc rải đều mức độ điều chỉnh tỷ giá, NHNN cũng phát tín hiệu về mức độ điều chỉnh qua các sản phẩm phái sinh giữa NHNN với ngân hàng thương mại. Đồng thời, qua sản phẩm phái sinh, NHNN cũng kiến tạo xu hướng tỷ giá thị trường theo ý đồ của mình.

Đối với DN, việc tỷ giá biến động thường xuyên sẽ khiến họ khó hoạch định kế hoạch sản xuất, kinh doanh hơn. Tuy nhiên, tỷ giá diễn biến sát thị trường sẽ giúp cung - cầu ngoại tệ thông suốt hơn, việc mua - bán ngoại tệ sẽ thuận lợi hơn. Hơn nữa, với cơ chế mới, mức biến động tỷ giá sẽ nhỏ hơn và không gây sốc cho DN như trước. Dĩ nhiên, cơ chế tỷ giá mới cũng đòi hỏi DN phải chuyên nghiệp hơn trong quản trị rủi ro tỷ giá bằng cách lựa chọn các sản phẩm phái sinh, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào diễn biến thị trường.

Còn đối với người dân, hiện nay, mọi nhu cầu mua - bán ngoại tệ hợp pháp đều được hệ thống ngân hàng đáp ứng đầy đủ. Còn nếu cân nhắc chọn ngoại tệ như một kênh đầu tư, thì trong bối cảnh tiền đồng ngày càng được nâng cao vị thế hiện nay, gửi tiết kiệm tiền đồng có lãi hơn nhiều.

Đối với hoạt động đầu cơ, rõ ràng, cách thức điều hành tỷ giá trung tâm lên, xuống theo ngày sẽ khiến đầu cơ tỷ giá rủi ro hơn. Tất nhiên, tình trạng đầu cơ có thể vẫn diễn ra, song chắc chắn giảm.

Một điểm quan trọng không kém là, với cơ chế tỷ giá mới, các sản phẩm phái sinh sẽ phát triển mạnh hơn, giúp thị trường ngoại tệ Việt Nam hoạt động lành mạnh hơn, tiệm cận nhanh hơn thị trường tài chính quốc tế.

Dù có nhiều mục tiêu chính sách, song có thể khẳng định, điểm nhấn quan trọng nhất của chính sách tỷ giá mới là ổn định thị trường ngoại hối, ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN tuyên bố sẽ thực hiện mọi biện pháp, kể cả bán ngoại tệ can thiệp thị trường.