Neo theo 8 đồng tiền và biên độ +/-3%

Hôm nay (4/1), trong ngày đầu tiên làm việc của năm 2016, NHNN đã chính thức áp dụng cơ chế điều hành tỷ giá mới, với tỷ giá trung tâm được công bố ở mức 21.896 đồng/USD, tăng 6 đồng/USD so với tỷ giá bình quân liên ngân hàng được niêm yết nhiều tháng trước đây.

Lý giải thêm về con số này, ông Bùi Quốc Dũng, Vụ trưởng Vụ Chính sách Tiền tệ (NHNN) cho hay, tỷ giá trung tâm được dựa trên nhiều yếu tố: Tỷ giá trung tâm được xác định trên cơ sở tham chiếu diễn biến tỷ giá bình quân trên thị trường liên ngân hàng, diễn biến tỷ giá trên thị trường quốc tế của một số đồng tiền các nước có quan hệ thương mại, vay, trả nợ, đầu tư lớn với Việt Nam.

Cụ thể, tỷ giá trung tâm sẽ được tham chiếu dựa trên 8 đồng tiền: USD, Bath Thái Lan, EUR, CNY, đôla Singapore, đồng yen Nhật, đồng won Hàn Quốc, đồng tiền của Đài Loan.Vào ngày thứ 5 hàng tuần (hoặc phiên giao dịch trước ngày thứ 5  trong trường hợp thứ 5 là ngày nghỉ lễ), NHNN sẽ công bố tỷ giá chéo của các đồng tiền này để thị trường tham khảo.

Riêng cách tính tỷ giá bình quân của phiên giao dịch trước, cách làm của Việt Nam cũng khác các nước khác. Cụ thể, trên thế giới có hai cách tính. Cách thứ nhất là của Trung Quốc, dựa vào tỷ giá đóng cửa phiên hôm trước làm giá tham chiếu hôm sau. Nhược điểm của cách tính này là căn cứ vào giá chốt phiên mà mức giá này nhiều khi bị chi phối bởi chí chủ quan của các tổ chức tín dụng lớn, nhược điểm thứ hai của cách tính này là có thể gây ra biến động lớn trên thị trường. Cách thứ hai là một số nước là dựa hoàn toàn vào diễn biến quốc tế, không phản ánh diễn biến trong nước. Trong khi đó, cách tính của NHNN theo cơ chế mới là trung hòa cả yếu tố trong quốc tế và trong nước.

Được biết, biên độ biến động tỷ giá vẫn là +/-3% như trước đây.

Dù cơ chế mới cho phép tỷ giá trung tâm biến động theo ngày, sát với thị trường hơn, song Phó Thống đốc NHNN cũng khẳng định, mục tiêu cao nhất của chính sách tiền tệ là ổn định thị trường ngoại hối, ổn định vĩ mô, vì vậy, tỷ giá sẽ không có biến động lớn.

“NHNN đảm bảo tỷ giá không biến động quá mức và có đủ biện pháp để thực hiện điều đó. Chính sách tỷ giá đảm bảo ổn định trường ngoại hối, nâng cao vị thế VND, hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng” – Phó thống đốc Nguyễn Thị Hồng tuyên bố.

Tỷ giá quý I/2016 có thể tăng 1%

 Điểm mới của cơ chế điều hành tỷ giá mới là NHNN có thêm công cụ phái sinh trong giao dịch với các ngân hàng thương mại. Cụ thể, trước đây, NHNN chỉ sử dụng nghiệp vụ giao ngay trong giao dịch ngoại tệ với ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, với cơ chế mới, NHNN sử dụng cả công cụ phái sinh đảm bảo nguồn cung ngoại tệ cho các ngân hàng thương mại và cũng thông qua đó gửi thông điệp tỷ giá tới thị trường.

Ông Bùi Quốc Dũng tiết lộ, NHNN đã bán ngoại tệ phái sinh kỳ hạn 3 tháng cho các tổ chức tín dụng với giá cao hơn 1% so với tỷ giá hối đoái tại thời điểm 31/12/2015. Điều này có thể ngầm hiểu rằng, tỷ giá từ nay đến hết tháng 3/2016 sẽ không tăng vượt quá 1%.

Cũng theo ông Dũng, việc đưa ra công cụ phái sinh này cũng có lợi cho các ngân hàng và doanh nghiệp. Cụ thể, hiện nay, nhu cầu ngoại tệ tăng cao nên NHNN bán sản phẩm ngoại tệ phái sinh cho tổ chức tín dụng sẽ khiến tổ chức tín dụng yên tâm kinh doanh ngoại tệ, bởi khi gặp khó khăn về nguồn cung ngoại tệ đã có NHNN đứng ra bù đắp. Tuy nhiên, khi thiết kế sản phẩm phái sinhm, NHNN cũng cho phép các ngân hàng thương mại được hủy ngang hợp đồng phái sinh này với mức phí chỉ mang tính "tượng trưng", điều này giúp cho tổ chức tín dụng linh hoạt hơn. Cụ thể, hiện nhu cầu ngoại tệ  đang tăng cao, ngân hàng thương mại cần đến sự "bảo hiểm" nguồn cung từ NHNN nên mới mua sản phẩm phái sinh, nhưng sau Tết, khi cầu ngoại tệ giảm, nếu USD trên thị trường giảm, các ngân hàng có thể chủ động mua USD trên thị trường để cân bằng trạng thái mà không cần đến cái phao cuối cùng là NHNN.

Riêng với doanh nghiệp, ông Dũng cho rằng, cơ chế tỷ giá mới linh hoạt khiến cho cung cầu thị trường thông suốt nên việc mua bán ngoại tệ sẽ thuận lợi hơn. Hơn nữa, với cơ chế mới, mức biến động tỷ giá sẽ nhỏ hơn và không gây sốc cho doanh nghiệp như trước đây.

Dù vậy, NHNN cũng khuyến cáo DN nên sử dụng các sản phẩm phái sinh trong giao dịch ngoại tệ để phòng ngừa rủi ro. Theo Phó Thống đốc NHNN, thực tế khi NHNN thực hiện đồng loạt các giải pháp chống đô la hóa, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu lựa chọn các công cụ phái sinh trên thị trường ngoại tệ. Nếu như trước đây, doanh nghiệp chủ yếu giao dịch ngoại tệ ở dạng giao ngay, doanh số giao dịch các sản phẩm kỳ hạn chỉ khoảng 10 triệu USD/ngày nay đã lên 100 - 200 triệu USD/ngày.