Tiêu thụ xi măng lập đỉnh mới

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, năm 2025, sản lượng xi măng, clinker cả nước ước đạt 104 triệu tấn, tăng 11% so với năm 2024; tổng lượng tiêu thụ đạt khoảng 112 triệu tấn, tăng 16% so với năm 2024, trong đó tiêu thụ nội địa lần đầu tiên cán mốc 75 triệu tấn (tăng 14 triệu tấn), xuất khẩu đạt trên 37 triệu tấn (vượt mức thực hiện của năm 2024 gần 8 triệu tấn).

Gọi mốc tiêu thụ 112 triệu tấn của năm 2025, nhất là con số 75 triệu tấn tiêu thụ nội địa, là kỷ lục, bởi 5 năm gần nhất, mức tiêu thụ cao nhất chưa từng vượt 65 triệu tấn. Cụ thể, 3 năm gần đây, tiêu thụ xi măng trong nước đạt thấp, chỉ quanh mức 57-63 triệu tấn, xuất khẩu cũng giảm liên tục, chỉ đạt 29-31 triệu tấn, kéo hiệu quả sản xuất - kinh doanh của toàn ngành xi măng đi xuống.

Nhờ thị trường xi măng trong nước cũng như xuất khẩu phục hồi trong năm 2025, không ít nhà sản xuất xi măng đã thoát lỗ khi tiêu thụ được lượng lớn sản phẩm.

Tổng công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) cho hay, sản lượng clinker năm qua đạt 17,7 triệu tấn, tăng 11,3% so với năm 2024; lượng tiêu thụ ước đạt 25,87 triệu tấn, tăng 8,5% so với năm 2024. Trong đó, tiêu thụ xi măng trong nước 20,765 triệu tấn, tăng 14% so với năm 2024; xuất khẩu đạt 1,888 triệu tấn.

Tổng doanh thu của Vicem năm 2025 đạt 28.848 tỷ đồng, tăng 5,1% so với năm 2024; lợi nhuận trước thuế chưa tính chênh lệch tỷ giá cuối kỳ trên 287,3 tỷ đồng, tức đạt 356% kế hoạch năm và tăng 1.581 tỷ đồng so với năm 2024 (lỗ 1.294 tỷ đồng).

Kết quả sản xuất, kinh doanh về đích ngoạn mục của Vicem trong năm 2025 là cả một hành trình thích ứng, linh hoạt với tình hình thị trường. Bởi trên bình diện chung, cung - cầu xi măng vẫn mất cân đối nghiêm trọng.

Theo báo cáo, năm 2025, nguồn cung xi măng cả nước đạt 125 triệu tấn, trong khi nhu cầu tại thị trường nội địa chỉ dừng ở 75 triệu tấn. Dư thừa nguồn cung lớn dẫn đến các doanh nghiệp sản xuất cạnh tranh bán hàng gay gắt, đặc biệt về giá bán. Nhưng xuất khẩu được đẩy mạnh đã giải phóng được sản lượng tới 37 triệu tấn.

Không chỉ chịu tác động trực tiếp từ dư thừa nguồn cung, tiêu thụ xi măng còn bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ việc giá nhiều loại vật liệu như cát, đá xây dựng tăng cao và nguồn cung khan hiếm đã tác động đến tiến độ triển khai các dự án đầu tư công lớn, như cao tốc Bắc - Nam phía Đông, sân bay Long Thành…

Ngoài ra, giá bán lẻ điện trong nước tăng 4,8% từ tháng 5/2025 làm đội giá thành sản phẩm, tạo thêm áp lực chi phí cho ngành xi măng - vốn là lĩnh vực tiêu thụ điện năng lớn, đặc biệt ở khâu sản xuất clinker. Trước áp lực chi phí đầu vào tăng mạnh, thị trường xi măng nội địa đã chứng kiến 3 đợt điều chỉnh giá bán, với mức tăng mỗi đợt từ 50 - 100.000 đồng/tấn.

Ông Ngô Đức Lưu, quyền Tổng giám đốc Vicem cho hay, Vicem chịu áp lực lớn bởi tình trạng mất cân đối cung - cầu xi măng và hiệu quả kinh doanh 2 năm gần nhất không khả quan. Nhưng ngay từ đầu năm 2025, các đơn vị trong Tổng công ty đã thực hiện hàng loạt giải pháp ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất. Họ cũng bám sát thị trường xi măng, linh hoạt trong huy động năng suất lò nung, điều chỉnh giá bán xi măng để bù đắp chi phí tăng thêm do tăng giá nguyên, nhiên liệu đầu vào.

“Về khách quan, nhu cầu tiêu dùng xi măng trong nước năm 2025 ước tăng 12,8% so với năm ngoái, do Chính phủ chỉ đạo thực hiện các giải pháp phục hồi kinh tế, các dự án hạ tầng giao thông và xây dựng cơ sở hạ tầng công cộng được đẩy nhanh triển khai, tạo động lực lớn cho các nhà sản xuất xi măng như Vicem”, ông Lưu nhấn mạnh.

Chưa có báo cáo cả năm, song kết quả kinh doanh khả quan sau mỗi quý cũng rõ hơn với các doanh nghiệp xi măng đã niêm yết. Theo dữ liệu từ Vietstock Finance, tổng doanh thu quý III/2025 của 17 doanh nghiệp xi măng trên sàn chứng khoán đã công bố báo cáo tài chính đạt gần 5.400 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng toàn ngành tiếp tục phục hồi, đạt hơn 70 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ 64 tỷ đồng, đánh dấu quý thứ hai liên tiếp có lãi.

Đo lường thị trường năm 2026

Trên đà phục hồi đáng kể của năm 2025, ngành xi măng và các doanh nghiệp đang kỳ vọng thị trường trong năm 2026 sẽ tiếp đà tăng trưởng, đưa sản xuất và tiêu thụ xi măng tăng trưởng khoảng 8-10%.

Động lực giải ngân vốn đầu tư công với loạt dự án trọng điểm và thị trường bất động sản vẫn trên đà khởi sắc, nhiều dự án nhà ở xã hội được khởi công… đang mở ra cơ hội tăng tiêu thụ vật liệu, trong đó có xi măng, trong năm 2026.

Theo đó, Vicem xây dựng kế hoạch sản xuất - kinh doanh và đầu tư năm 2026 theo hướng chủ động, khả thi, bám sát các mục tiêu tăng trưởng của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Xây dựng, đồng thời tiếp tục tái cơ cấu hoạt động sản xuất và đầu tư theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và phát triển bền vững.

Cụ thể, nhà sản xuất nắm gần 30% thị phần xi măng trong nước này đặt mục tiêu sản lượng clinker khoảng 19,746 triệu tấn, tăng 11,4%; tổng lượng tiêu thụ khoảng 27,713 triệu tấn, tăng 7,1% (trong đó, tiêu thụ xi măng trong nước khoảng 22,688 triệu tấn, tăng 9,3% so với năm 2025); lợi nhuận trước thuế khoảng 500 tỷ đồng, chưa bao gồm chênh lệch tỷ giá.

Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA) nhận định, năm 2026, thị trường dự báo có tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nhưng do dư cung lớn, nên vẫn chịu áp lực cạnh tranh khi nhiều thương hiệu tung sản phẩm mới giá rẻ, chiết khấu cao để giữ thị phần.

Đối với xuất khẩu, xi măng, clinker Việt Nam đang phải đối diện với thuế phòng vệ thương mại tại một số thị trường chủ lực như Philippines, Đài Loan...

Mới đây nhất, Cơ quan Hải quan Philippines (BOC) ban hành văn bản xác nhận tiếp tục áp dụng thuế chống bán phá giá đối với xi măng nhập khẩu từ Việt Nam đến năm 2027, nhằm bảo vệ ngành sản xuất xi măng trong nước trước nguy cơ tổn hại từ hàng nhập khẩu có giá bán thấp hơn giá trị thông thường. Mức thuế chống bán phá giá được xác định riêng cho từng nhà xuất khẩu, căn cứ vào biên độ bán phá giá được tính toán trong quá trình điều tra.

Trước đó, kết quả rà soát cho thấy, Công ty cổ phần Thương mại NCL và Công ty cổ phần Vissai Ninh Bình vẫn có biên độ bán phá giá dương, thấp hơn không đáng kể so với kết quả điều tra ban đầu năm 2022, lượng xi măng xuất khẩu vào Philippines ở mức đáng kể. Do đó, 2 doanh nghiệp này vẫn thuộc diện bị áp thuế chống bán phá giá, nhưng theo mức thuế riêng được tính toán lại, thay vì mức thuế chung.

Ngoài ra, xi măng Việt Nam đang bị áp thuế chống bán phá giá trong 5 năm tại thị trường Đài Loan đến hết tháng 7/2030.