Gia đình bé gái Q.A, 6 tuổi ở Hà Nội cũng đã từng nghĩ như vậy khi con khởi phát bệnh với những triệu chứng rất quen thuộc như ho, sốt, chảy mũi. Trước đó, bé chưa được tiêm phòng cúm mùa.

Trong bối cảnh giao mùa, số ca mắc cúm A đang tăng, việc chủ động phòng bệnh bằng vắc-xin cúm hàng năm là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.

Những biểu hiện ban đầu khiến gia đình chủ quan, cho rằng đó chỉ là cúm thông thường và sẽ sớm tự khỏi. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, tình trạng của trẻ diễn biến nặng nhanh chóng, mệt nhiều và xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

Khi được đưa vào bệnh viện địa phương, bé đã trong tình trạng suy tim, được theo dõi viêm cơ tim tối cấp. Nhận thấy diễn tiến phức tạp và vượt quá khả năng điều trị, các bác sỹ đã nhanh chóng chuyển bệnh nhi đến Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương.

Tại đây, qua thăm khám lâm sàng kết hợp với các thăm dò cận lâm sàng chuyên sâu, các bác sỹ xác định bệnh nhi mắc cúm A H3 kèm theo hàng loạt biến chứng nặng và hiếm gặp gồm viêm cơ tim tối cấp, tiêu cơ vân, tổn thương thận cấp và cơn bão cytokine, một phản ứng viêm toàn thân quá mức của cơ thể, đáng lo ngại là bệnh nhi không đáp ứng với các thuốc và biện pháp điều trị hỗ trợ thông thường.

Kể lại về ca bệnh này, PGS-TS.Tạ Anh Tuấn, Trưởng Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, tổn thương các cơ quan trong trường hợp này xuất phát từ hai cơ chế chính.

Thứ nhất là do vi rút cúm gây tổn thương trực tiếp. Thứ hai là do bão cytokine, khi phản ứng viêm của cơ thể diễn ra quá mạnh, dẫn đến suy chức năng các cơ quan một cách lặng lẽ nhưng rất nặng nề. Bên cạnh đó, nhiễm cúm còn làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, khiến tình trạng trở nên phức tạp và trầm trọng hơn.

Theo đánh giá của các bác sỹ, đây là một ca bệnh đặc biệt phức tạp bởi sự kết hợp đồng thời của nhiều biến chứng nặng như viêm cơ tim cấp, tiêu cơ vân và cơn bão cytokine, những tổn thương này có thể tiến triển nhanh chóng, gây suy đa cơ quan và nguy cơ tử vong rất cao nếu không được hồi sức tích cực và can thiệp kịp thời.

Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhi, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ban lãnh đạo Bệnh viện Nhi Trung ương, một buổi hội chẩn khẩn cấp với sự tham gia của nhiều chuyên khoa đã được tổ chức gồm Điều trị tích cực Nội khoa, Tim mạch, Thận, Tiết niệu và Bệnh nhiệt đới, sau khi đánh giá toàn diện tình trạng lâm sàng và cận lâm sàng, các bác sỹ thống nhất chẩn đoán bệnh nhi trong tình trạng nhiễm khuẩn huyết, viêm cơ tim, sốc mất bù, tiêu cơ vân nặng kèm theo cơn bão cytokine, biến chứng suy đa cơ quan.

Ths.Trần Đăng Xoay, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, do không đáp ứng với các biện pháp điều trị nội khoa thông thường, bệnh nhi được chỉ định đồng thời nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu như thở máy, ECMO, lọc máu liên tục kết hợp lọc máu hấp phụ, thay huyết tương, sử dụng globulin miễn dịch, thuốc kháng vi rút cúm và kháng sinh phổ rộng, trong suốt quá trình điều trị, chức năng tim của bệnh nhi được theo dõi chặt chẽ mỗi ngày với sự phối hợp của chuyên khoa Tim mạch.

Sau quá trình điều trị tích cực kéo dài, với 10 ngày hỗ trợ ECMO và 18 ngày lọc máu liên tục, tình trạng của bệnh nhi dần được kiểm soát, các chỉ số sinh tồn ổn định hơn, chức năng các cơ quan từng bước hồi phục, hiện tại sức khỏe của bé đã ổn định và tiếp tục được theo dõi tại bệnh viện.

Chia sẻ trong xúc động, mẹ bệnh nhi nói rằng, ban đầu gia đình chỉ nghĩ con bị ốm bình thường, không ngờ con lại gặp tình trạng biến chứng nặng và nguy hiểm như vậy. Gia đình tôi rất vui mừng và hạnh phúc khi con được các y bác sỹ cứu sống.

Từ trường hợp bệnh nhi Q.A, các bác sỹ Bệnh viện Nhi Trung ương khuyến cáo cúm mùa nói chung và cúm A nói riêng không phải lúc nào cũng là bệnh nhẹ, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phổi nặng, viêm cơ tim cấp, bệnh não hoại tử, tiêu cơ vân, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng trẻ.

Các bác sỹ khuyến cáo phụ huynh cần theo dõi sát sức khỏe con em, đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có biểu hiện ốm, sốt, tránh tự ý dùng thuốc, trong gia đình có người mắc cúm A nên thực hiện cách ly tương đối, đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc để tránh lây lan, đặc biệt với người già và người có bệnh lý nền.

Trong bối cảnh giao mùa, số ca mắc cúm A đang tăng, việc chủ động phòng bệnh bằng vắc-xin cúm hàng năm là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, giúp bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

TS.Đào Hữu Thân, Trưởng Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, CDC Hà Nội cho rằng, vắc-xin cúm mùa hiện nay đã được chứng minh an toàn và có hiệu quả cao, ngành y tế Hà Nội khuyến cáo các bậc phụ huynh nên sớm đưa trẻ đi tiêm phòng, đặc biệt là trẻ từ 6 tháng đến dưới 5 tuổi và những người có bệnh lý mạn tính, nhằm phòng ngừa các biến chứng nặng.

Nói thêm về vắc-xin cúm mùa, bác sỹ Lê Thị Kim Hoa, Hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec nhấn mạnh, mặc dù cúm mùa thường lành tính nhưng cũng có thể tiến triển nặng với các biểu hiện như sốt cao, khó thở, phù phổi do suy tim và thậm chí có thể tử vong.

Virus cúm mùa gồm nhiều chủng như H1N1, H3N2 và hai chủng nhóm B có khả năng biến đổi kháng nguyên liên tục, do đó mỗi năm chủng virus lưu hành có thể thay đổi, vì vậy việc tiêm nhắc lại vắc-xin cúm mùa hàng năm là cần thiết để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.