Ngày 17/9, Toà án nhân dân TP.HCM mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án buôn lậu, trốn thuế, đối với bị cáo Phạm Văn Tam (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Asanzo); Phạm Xuân Tình (Tổng giám đốc Công ty Asanzo, em trai Tam) về tội trốn thuế.

Tại phần xét hỏi, bị cáo Phạm Xuân Tình thừa nhận hành vi như cáo trạng truy tố. Bị cáo Phạm Văn Tam đã thay đổi lời khai so với quá trình điều tra và thừa nhận hành vi phạm tội như cáo trạng truy tố.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM (Viện Kiểm sát) đã đề nghị mức án 5-6 năm tù đối với Phạm Văn Tam về tội buôn lậu và 5-6 năm tù trốn thuế, tổng hợp mức đề nghị cho 2 tội danh là 10-12 năm tù, phạt bổ sung 100 triệu đồng.

Bị cáo Phạm Xuân Tình bị đề nghị 4-5 năm tù về tội trốn thuế, phạt bổ sung 100 triệu đồng.

Bị cáo Phạm Văn Tam, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Asanzo.

Theo đại diện Viện Kiểm sát, hai bị cáo phải chịu trách nhiệm về toàn bộ số tiền trốn thuế là hơn 15 tỷ đồng. Cụ thể, thông qua pháp nhân Công ty Asanzo, theo chỉ đạo của Tam, Tình đã ký hợp đồng nguyên tắc, mua linh kiện của Công ty Trần Thoàn, gia công lắp ráp ra thành phẩm là mặt hàng điều hòa nhiệt độ (công suất từ 90.000 BTU trở xuống, có dán tem Asanzo và bao bì in nhãn hiệu Asanzo).

Sau đó xuất bán cho Công ty Điện lạnh Asanzo, nhưng không xuất hóa đơn bán hàng và không khai báo thuế, sử dụng hóa đơn không hợp pháp (ghi nội dung không đúng với thực tế là linh kiện điều hòa nhiệt độ) để hạch toán đầu vào, khai thuế là hoạt động thương mại.

Kết quả giám định về thuế kết luận, từ năm 2017 đến năm 2019, Công ty Asanzo đã có hành vi trốn thuế hơn 15,7 tỷ đồng (thuế giá trị gia tăng là 4,1 tỷ đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt là 11,5 tỷ đồng).

Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, bị cáo Phạm Văn Tam không thừa nhận hành vi phạm tội buôn lậu. Song, tại phiên tòa, bị cáo Tam đã thay đổi lời khai, thừa nhận hành vi phạm tội.

Theo đó, bị cáo Tam thông qua pháp nhân Công ty Sa Huỳnh đã mua hàng hóa ở nước ngoài, nhập khẩu vào Việt Nam nhưng khai báo không trung thực về hàng hóa nhập khẩu nhằm tránh việc kiểm tra chất lượng hàng hóa theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Bị cáo Tam cũng thừa nhận hành vi chỉ đạo Trương Ngọc Liêm làm Giám đốc Công ty Sa Huỳnh (thay đổi từ tên Giám đốc cũ là Huỳnh Thị Sà Quôl sang tên Trương Ngọc Liêm) và liên hệ cơ quan hải quan nhằm mục đích thông quan cho lô hàng sai phạm, không yêu cầu Trương Ngọc Liêm lẩn tránh cơ quan công an và chu cấp tiền cho Liêm.

Đại diện Viện Kiểm sát đánh giá hành vi của hai bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, gây thất thu ngân sách thuế, ảnh hưởng trị an xã hội. Các bị cáo đã có nhiều năm hoạt động trong kinh doanh nên hiểu rõ hành vi phạm tội mình gây nên nhưng vì động cơ vụ lợi mà vẫn phạm tội.

Bị cáo Phạm Văn Tam phạm tội tinh vi, diễn ra trong thời gian dài với số tiền trốn thuế lớn là hơn 15 tỷ đồng. Bị cáo Tình đã đã giúp sức tích cực và làm theo chỉ đạo của bị cáo Tam bất chấp hậu quả. Hơn nữa, trong quá trình điều tra, bị cáo Phạm Văn Tam khai báo quanh co, không thành khẩn... trước sau không thống nhất với hồ sơ vụ án và lời khai của người liên quan.

Sau khi được giải thích pháp luật, bị cáo Tam đã thừa nhận hành vi phạm tội. Viện Kiểm sát đánh giá việc thay đổi nhận thức của bị cáo là căn cứ để Hội đồng xét xử cân nhắc khi lượng hình.

Các bị cáo có tình tiết giảm nhẹ khi đã nộp khắc phục tiền trốn thuế. Bị cáo Tam đã nộp thêm hơn 414 triệu đồng khắc phục cho hành vi buôn lậu; cung cấp thêm nhiều bằng khen...

Bị cáo Phạm Văn Tam (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Asanzo) và Phạm Xuân Tình (Tổng giám đốc Công ty Asanzo, em trai Tam) tại toà.

Theo nội dung vụ án, thông qua pháp nhân Công ty Asanzo, Phạm Văn Tam chỉ đạo Phạm Xuân Tình ký hợp đồng nguyên tắc, mua linh kiện của Công ty Trần Thoàn, gia công lắp ráp ra thành phẩm là mặt hàng điều hòa nhiệt độ (công suất từ 90.000 BTU trở xuống), có dán tem Asanzo và bao bì in nhãn hiệu Asanzo.

Sau đó, xuất bán cho Công ty Điện lạnh Asanzo nhưng không xuất hóa đơn bán hàng và không khai báo thuế, sử dụng hóa đơn không hợp pháp (ghi nội dung không đúng với thực tế là linh kiện điều hòa nhiệt độ) để hạch toán đầu vào, khai thuế là hoạt động thương mại.

Kết quả giám định về thuế kết luận, số tiền trốn thuế từ năm 2017 đến năm 2019 là hơn 15,7 tỷ đồng. Ngày 24/3/2020, Cục Thuế TP.HCM (nay là Thuế TP.HCM) có thông báo xác nhận công ty Asanzo đã nộp khắc phục thuế tổng số tiền là 15,8 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, thông qua pháp nhân Công ty Sa Huỳnh, Phạm Văn Tam mua hàng hóa ở nước ngoài, nhập khẩu vào Việt Nam nhưng khai báo không trung thực về hàng hóa nhập khẩu nhằm tránh việc kiểm tra chất lượng hàng hóa theo quy định.

Căn cứ kết quả phục hồi và trích xuất dữ liệu điện tử, kết quả xác minh thông tin tài khoản ngân hàng và các chứng cứ đã thu thập được, cơ quan tố tụng xác định bị cáo Phạm Văn Tam là người tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện hành vi buôn lậu một lô vào ngày 5/9/2018 tại Cảng ICD Phước Long 3, TP.HCM với trị giá lô hàng buôn lậu qua định giá là 414,7 triệu đồng.