Mới đây, Bộ Tư lệnh TP.HCM cho biết lực lượng làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng tiếp tục phát hiện thêm 12 bộ hài cốt liệt sĩ ở rãnh mộ thứ hai, thuộc khu B. Cùng với các hài cốt, tổ tìm kiếm thu thập 7 bộ di vật có liên quan.

Chiều ngày 5/8, ba máy xúc được huy động đào, di chuyển khoảng 300m3 đất, mở rộng phạm vi tiếp cận quanh rãnh mộ khu B. Bộ Tư lệnh TP.HCM cũng lắp đặt hệ thống mái bạt che mưa, nắng, tạo điều kiện cho cán bộ, chiến sĩ duy trì hoạt động khai quật liên tục, bảo đảm an toàn cho người và các dấu tích vừa được tìm thấy.

Theo cơ quan chức năng, khu B có phần đồi đất hình thành trong quá trình cải tạo công viên qua nhiều giai đoạn. Các lớp đất đắp chồng lên nhau làm địa hình biến đổi so với thời điểm chôn cất, gây khó khăn cho quá trình xác định vị trí nghi có hài cốt.

Trước đó một ngày, chiều 4/8, Bộ Tư lệnh TP.HCM công bố đã phát hiện và quy tập thêm 15 bộ hài cốt tại vị trí tìm kiếm thứ hai. Trong số này có 11 bộ hài cốt nằm riêng lẻ và hai vị trí mộ tập thể chứa tổng cộng 4 bộ hài cốt. Tổ công tác còn thu thập 9 bộ di vật đi kèm.

Bộ Tư lệnh TP.HCM ước tính có hàng trăm liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 có thể được chôn cất tại khu vực nay là Công viên Lê Thị Riêng.

Để tiếp cận những vị trí có dấu hiệu nghi vấn, lực lượng tìm kiếm đã sử dụng 3 máy xúc, đào khoảng 200m3 đất tại rãnh mộ khu B. Kết quả trong ngày nâng tổng số hài cốt được tìm thấy lên 197 bộ. Đến chiều 5/8, con số tiếp tục tăng thêm 12 bộ, đạt tổng cộng 209 bộ.

Chiến dịch tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng được Bộ Tư lệnh TP.HCM triển khai từ ngày 6/7. Ngay trong ngày đầu, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện 7 bộ hài cốt. Từ những dấu tích ban đầu, phạm vi khai quật từng bước được mở rộng, tập trung vào các khu vực có cơ sở lịch sử, lời kể nhân chứng và đặc điểm địa tầng phù hợp.

Công tác tìm kiếm được tiến hành trên cơ sở kết luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tại hội thảo xác minh thông tin về mộ tập thể liệt sĩ ở khu vực Nghĩa trang Đô Thành - Chí Hòa, nay thuộc Công viên Lê Thị Riêng.

Qua nghiên cứu tư liệu lịch sử và lời kể của các nhân chứng, Bộ Tư lệnh TP.HCM nhận định hàng trăm cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968 có thể đã được chôn cất tại khu vực này.

Nhiều thập kỷ trôi qua, địa hình, cảnh quan và công năng sử dụng đất đã thay đổi. Nghĩa trang cũ trở thành công viên, một số khu vực được san lấp, cải tạo hoặc bổ sung các lớp đất mới. Bởi vậy, hoạt động tìm kiếm phải kết hợp nhiều nguồn dữ liệu, từ hồ sơ lưu trữ, sơ đồ cũ, ký ức nhân chứng đến kết quả thăm dò thực địa. Mỗi dấu hiệu phát hiện trong quá trình đào đất đều được lực lượng chuyên môn kiểm tra, xử lý thận trọng. Hài cốt và di vật được bảo quản, lập hồ sơ theo quy trình, phục vụ các bước xác minh, giám định và xác định danh tính sau này.

Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thành ủy và UBND Thành phố, hoạt động thông tin, tuyên truyền về chiến dịch đã đạt kết quả bước đầu, góp phần lan tỏa ý nghĩa nhân văn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cộng đồng đối với công tác tìm kiếm liệt sĩ.

Qua các kênh thông tin, cơ quan chức năng đã tiếp nhận nhiều tư liệu, lời kể và đầu mối có giá trị. Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, ký ức còn được lưu giữ trong cộng đồng là nguồn tư liệu quan trọng, nhất là khi nhiều hồ sơ lịch sử chưa đầy đủ hoặc vị trí chôn cất đã thay đổi sau hàng chục năm. Đối với các khu vực nghi có mộ tập thể, chính quyền địa phương cần xác định rõ nội dung, phương thức tuyên truyền. Thông tin cung cấp phải phục vụ trực tiếp hoạt động tìm kiếm, đồng thời khuyến khích nhân chứng, thân nhân liệt sĩ và người dân chủ động chia sẻ tư liệu.

TP.HCM đang hướng tới xây dựng liên minh truyền thông đa nội dung, đa nền tảng và đa loại hình nhằm tăng độ lan tỏa của chiến dịch. Báo chí được xác định là cầu nối giữa cơ quan chức năng với nhân chứng, thân nhân liệt sĩ và cộng đồng, hỗ trợ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính cũng như lấy mẫu, xét nghiệm ADN.

“Các cơ quan báo chí có thể góp phần phát hiện, kết nối nhân chứng, thu thập đầu mối, tư liệu có giá trị để chuyển đến Bộ Tư lệnh TP.HCM, đồng thời tổ chức những chương trình sau mặt báo nhằm đồng hành, hỗ trợ các gia đình liệt sĩ.”, ông Nguyễn Ngọc Hồi cho biết.