Sưng đau khớp gối là biểu hiện không hiếm gặp ở người cao tuổi và thường bị xem như hệ quả tất yếu của tuổi tác. Tuy nhiên, nếu chủ quan bỏ qua, những cơn đau tưởng quen thuộc ấy có thể che giấu nhiều bệnh lý xương khớp phức tạp, ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động và chất lượng sống.

Hiện nay, điều trị thoái hóa khớp gối cần phối hợp nhiều phương pháp tùy theo giai đoạn bệnh. Thay đổi lối sống đóng vai trò nền tảng, trong đó giảm cân là ưu tiên hàng đầu.

Trường hợp của bà T.T.T., 71 tuổi, đến khám tại Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Tây Hồ là một minh chứng điển hình. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sưng đau khớp gối trái nghiêm trọng, cơn đau tăng rõ khi leo cầu thang và chỉ thuyên giảm phần nào khi nghỉ ngơi.

Theo chia sẻ, bà T. có tiền sử đau khớp gối kéo dài khoảng hai năm và từng được can thiệp hút dịch, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu. Tuy nhiên, bốn ngày trước khi đi khám, cơn đau tái phát dữ dội hơn trước, khiến việc đi lại và sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn.

Thăm khám lâm sàng cho thấy bệnh nhân có chỉ số BMI 23,11, thuộc nhóm thừa cân theo tiêu chuẩn người châu Á. Khớp gối trái sưng rõ, có hiện tượng lạo xạo khi vận động, bập bềnh xương bánh chè và mức độ đau theo thang điểm VAS ở mức 7/10. Các cơ quan khác chưa ghi nhận bất thường đáng chú ý.

Để xác định chính xác nguyên nhân, bệnh nhân được chỉ định thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu. Kết quả siêu âm cho thấy khớp gối trái có hình ảnh tràn dịch, thoái hóa khớp và kén bao hoạt dịch vùng khoeo.

Hình ảnh X-quang khớp gối trái ghi nhận thoái hóa khớp gối giai đoạn hai, kèm theo nốt cản quang cạnh đầu dưới xương đùi, được theo dõi khả năng vôi hóa phần mềm. Kết quả đo mật độ xương cho thấy tình trạng giảm mật độ xương.

Từ tổng hợp các kết quả thăm khám và cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán xác định thoái hóa khớp gối trái giai đoạn hai, kén khoeo chân trái và giảm mật độ xương. Đây là sự phối hợp của nhiều bệnh lý xương khớp, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến đau mạn tính, hạn chế vận động và tăng nguy cơ té ngã ở người cao tuổi.

Bệnh nhân sau đó được điều trị theo phác đồ kiểm soát viêm và giảm đau khớp gối, bao gồm hút dịch khớp và kén khoeo, tiêm corticoid tại chỗ, sử dụng thuốc giảm đau, kết hợp bảo vệ dạ dày và các biện pháp hỗ trợ xương sụn lâu dài.

Theo bác sỹ Nguyễn Thị Thu Thủy, chuyên khoa Cơ xương khớp, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC, thoái hóa khớp là hệ quả của sự mất cân bằng giữa quá trình tổng hợp và hủy hoại sụn khớp cùng xương dưới sụn. Mặc dù không thể hồi phục hoàn toàn, nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát, làm chậm tiến triển và giảm nguy cơ tàn phế.

Thoái hóa khớp gối có thể gặp ở mọi điều kiện địa lý và kinh tế, nhưng nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, nữ giới, người thừa cân béo phì, người từng chấn thương khớp gối hoặc lao động nặng kéo dài. Bệnh thường tiến triển âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với những cơn đau thông thường của tuổi già.

Các dấu hiệu điển hình cần đặc biệt lưu ý gồm đau khớp gối tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi, cứng khớp buổi sáng kéo dài dưới 30 phút, cảm giác lục khục khi cử động, sưng khớp do tràn dịch và hạn chế khả năng đi lại trong sinh hoạt hằng ngày. Nếu không được can thiệp kịp thời, thoái hóa khớp có thể dẫn đến biến dạng trục khớp gối, đau mạn tính và phụ thuộc trong sinh hoạt.

Hiện nay, điều trị thoái hóa khớp gối cần phối hợp nhiều phương pháp tùy theo giai đoạn bệnh. Thay đổi lối sống đóng vai trò nền tảng, trong đó giảm cân là ưu tiên hàng đầu.

Việc giảm từ 5 đến 10% cân nặng trong vòng sáu tháng có thể giúp giảm đáng kể mức độ đau sau một thời gian điều trị. Bên cạnh đó, người bệnh nên lựa chọn các hình thức vận động ít gây áp lực lên khớp gối như bơi lội hoặc đạp xe, kết hợp sử dụng các dụng cụ hỗ trợ khi cần thiết.

Điều trị nội khoa bao gồm thuốc giảm đau, kháng viêm theo chỉ định, các thuốc bảo vệ sụn tác dụng chậm và các phương pháp tiêm nội khớp như corticosteroid, acid hyaluronic hoặc huyết tương giàu tiểu cầu. Với những trường hợp nặng, can thiệp ngoại khoa như phẫu thuật nội soi hoặc thay khớp gối có thể được cân nhắc khi các biện pháp bảo tồn không còn hiệu quả.

Từ trường hợp của bệnh nhân T., các bác sỹ khuyến cáo người trung niên và cao tuổi không nên xem nhẹ tình trạng sưng đau khớp gối.

Việc thăm khám sớm và định kỳ giúp phát hiện kịp thời những bệnh lý xương khớp tiềm ẩn, tránh bỏ lỡ thời điểm vàng điều trị. Chủ động chăm sóc và bảo tồn khớp ngay từ giai đoạn sớm chính là chìa khóa để duy trì khả năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi cao