Ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam nay là Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam hướng dẫn đoàn tàu đầu tiên vượt hầm Eo Gió sau hơn 10 ngày ách tắc do đất đá sạt trượt hồi cuối tháng 4/2024.

Bộ Xây dựng vừa phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án gia cố một số hầm yếu kết hợp mở mới, cải tạo các ga và xử lý taluy trên tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM, với sơ bộ tổng mức đầu tư 1.521 tỷ đồng.

Dự án nhằm bảo đảm an toàn giao thông, từng bước cải thiện chất lượng kết cấu hạ tầng đường sắt hiện có và ứng phó với biến đổi khí hậu; nâng cao năng lực thông qua, tạo thuận lợi thu hút hành khách, hàng hóa và khai thác hiệu quả kết cấu hạ tầng tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM.

Phạm vi đầu tư Dự án bắt đầu từ khu vực hầm số 8, khoảng Km745+690 thuộc xã Chân Mây Lăng Cô, TP. Huế và kết thúc tại cột tín hiệu phía Nam ga Hải Vân Nam, khoảng Km775+146 thuộc phường Hải Vân, TP. Đà Nẵng.

Trong phạm vi này, Dự án sẽ cải tạo, sửa chữa 4 hầm yếu gồm hầm số 8, 11, 12 và 14; xây dựng mới 1 ga, cải tạo, sửa chữa 2 ga; đồng thời gia cố mái taluy nhằm hạn chế nguy cơ đá lăn, đá rơi trên đoạn từ khoảng Km748+300 đến Km766+890.

Dự án thuộc nhóm B, sử dụng vốn ngân sách trung ương, có thời gian thực hiện từ năm 2027 đến năm 2030, dự kiến khởi công năm 2027 và cơ bản hoàn thành năm 2030.

Theo phương án bố trí vốn, khoảng 1.400 tỷ đồng được dự kiến bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 để thực hiện và hoàn thành Dự án; khoảng 121 tỷ đồng được bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2031 - 2035 để quyết toán.

Bộ Xây dựng giao Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam làm chủ đầu tư Dự án. Tập đoàn có trách nhiệm tiếp thu ý kiến thẩm định, chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng Báo cáo nghiên cứu khả thi; đồng thời nghiên cứu lựa chọn giải pháp thiết kế, thi công nhằm giảm chi phí, đẩy nhanh tiến độ và phát huy hiệu quả đầu tư.

Ban quản lý dự án đường sắt chịu trách nhiệm về tính chính xác của các thông tin, số liệu trong Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư; hoàn thiện hồ sơ và bàn giao kết quả nghiên cứu cho Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam.

Được biết, đoạn đường sắt qua khu vực đèo Hải Vân được đánh giá là một nút thắt lớn về năng lực vận tải trên tuyến Bắc - Nam. Khu đoạn Đồng Hới - Đà Nẵng hiện có năng lực thông qua khoảng 18,6 đôi tàu/ngày đêm, bị khống chế bởi khu gian Thừa Lưu - Lăng Cô và khu vực đèo Hải Vân. Tàu qua khu vực này thường xuyên phải nhường, tránh, với tổng thời gian chờ có thể lên tới 10 giờ 50 phút/ngày.

Khu vực đèo Hải Vân có 8 hầm yếu, trong đó 4 hầm số 7, 9, 10 và 13 đã được cải tạo; 4 hầm số 8, 11, 12 và 14 còn lại được đưa vào Dự án lần này. Sau cải tạo, các hầm dự kiến được mở rộng kích thước nhằm nâng tải trọng đoàn tàu, cải thiện năng lực thông qua và bảo đảm an toàn khai thác.

Đối với hệ thống ga, hồ sơ nghiên cứu đề xuất xây dựng mới ga Phú Lộc tại khoảng Km748+410, qua đó dự kiến nâng năng lực thông qua khu gian Thừa Lưu - Lăng Cô từ khoảng 18,6 lên khoảng 23 đôi tàu/ngày đêm. Ga Hải Vân Bắc và Hải Vân Nam được nghiên cứu kéo dài đường ga lên trên 400 m và bổ sung thêm đường ga, giúp nâng năng lực thông qua lên khoảng 21 - 22 đôi tàu/ngày đêm.

Hiện khu vực này chịu tác động lớn của địa hình phức tạp và thời tiết cực đoan, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, đá lăn, đá rơi. Riêng hoàn lưu bão Sơn Ca ngày 15/10/2022 từng gây sạt lở tại khoảng 20 vị trí trên đèo Hải Vân. Các điểm sụt trượt, đá rơi được đánh giá có nguy cơ gây hư hỏng đường ray, đầu máy, toa xe, làm gián đoạn chạy tàu và ảnh hưởng đến an toàn hành khách.