Cần nguồn nguyên liệu ổn định để phát triển ethanol

Thông tin trên website của Bộ Công thương cho hay, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam đã đề nghị hạn chế xuất khẩu sắn lát để làm nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước tại buổi làm việc giữa đoàn công tác của Bộ Công thương với các doanh nghiệp sản xuất ethanol (E100) khu vực miền Trung ngày 3/8.

Theo ông Tuấn, ethanol không đơn thuần là một ngành công nghiệp chế biến như nhiều ngành khác, mà là ngành gắn trực tiếp với an ninh năng lượng quốc gia. Từ góc nhìn đó, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam đã đề nghị xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát khô để chuyển sang các sản phẩm chế biến sâu, qua đó giữ nguồn nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước.

Sắn lát trong kho chờ xuất khẩu. Ảnh: ĐVCC.

Đây không chỉ là kiến nghị của riêng ngành nhiên liệu sinh học mà còn phản ánh yêu cầu cấp thiết phải xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu ổn định để phục vụ lộ trình phát triển xăng sinh học E10 trên phạm vi cả nước.

Theo đề nghị của ông Tuấn, nếu tiếp tục xuất khẩu sắn lát dưới dạng nguyên liệu thô, Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội tạo ra giá trị gia tăng cao hơn thông qua chế biến sâu.

Trong khi đó, ethanol là nguyên liệu đầu vào không thể thiếu để phối trộn xăng sinh học, góp phần thực hiện mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh.

Vì vậy, việc giữ lại nguồn nguyên liệu trong nước sẽ giúp các nhà máy ethanol chủ động sản xuất, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và nâng cao hiệu quả của toàn bộ chuỗi giá trị nhiên liệu sinh học.

Bộ Công thương sẽ có đánh giá việc triển khai xăng E10 sau hai tháng thực hiện

Đề xuất hạn chế xuất khẩu sắn lát được đưa ra trong bối cảnh ngành ethanol đang bước vào giai đoạn phục hồi nhằm đáp ứng nhu cầu phối trộn xăng sinh học theo lộ trình của Chính phủ.

Đoàn công tác Bộ Công thương tại Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất. Ảnh: MOIT.

Bộ Công thương cho hay, hiện cả nước có ba nhà máy sản xuất E100 đang hoạt động gồm Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy cồn Quảng Nam và Nhà máy cồn Đồng Nai với tổng công suất thiết kế 830 m³/ngày, tương đương khoảng 277.000 m³ mỗi năm. Riêng trong tháng 6/2026, ba nhà máy đã sản xuất hơn 20.875 m³ E100, đạt khoảng 83,8% công suất thiết kế theo tháng.

Trong số này, Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất có quy mô lớn nhất với công suất thiết kế 330 m³/ngày.

Báo cáo với đoàn công tác, lãnh đạo Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho biết, trong bảy tháng đầu năm 2026, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất vận hành bình quân 124% công suất thiết kế, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường xăng dầu trong nước.

Theo BSR, việc Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất từng bước nâng công suất sẽ giúp chủ động hơn về nguồn E100 trong nước, giảm dần phụ thuộc nhập khẩu, tối ưu chi phí phối trộn và bảo đảm nguồn cung xăng E10 khi lộ trình triển khai được mở rộng trên phạm vi toàn quốc. Doanh nghiệp cũng cam kết phối hợp với các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam và các đối tác để hoàn thiện chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học.

Đại diện BSR-BF cho biết, doanh nghiệp đang triển khai phương án phục hồi sản xuất kinh doanh, đồng thời phối hợp với các đối tác khẩn trương bảo dưỡng, đưa nhà máy trở lại vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu E100 theo lộ trình áp dụng xăng E10.

Theo kế hoạch, trong quý III/2026, nhà máy sẽ chuyển đổi nguyên liệu sản xuất từ sắn sang ngô, nâng công suất vận hành bình quân lên 70-80%, đồng thời thử nghiệm vận hành ở mức 125% công suất thiết kế khi đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật. Xa hơn, doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng công suất khả dụng lên 150%.

Không chỉ Dung Quất, các doanh nghiệp khác cũng đang chuẩn bị mở rộng năng lực sản xuất. Đại diện Nhà máy cồn Quảng Nam cho biết cần tiếp tục bảo trì, nâng cấp thiết bị để duy trì công suất và bảo đảm nguồn cung E100. Trong khi đó, Công ty cổ phần Đường Quảng Ngãi đang triển khai dự án nhà máy ethanol An Khê với vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng, dự kiến vận hành thương mại từ quý I/2028 với công suất 200 m³ ethanol khan mỗi ngày.

Để các nhà máy có thể hoạt động ổn định, nhiều doanh nghiệp cho rằng cần sớm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ thị trường.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo BSR kiến nghị cần có cơ chế tài chính phù hợp để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất; ưu tiên sử dụng E100 sản xuất trong nước; đồng thời đề nghị BSR, PVOIL cùng các đơn vị liên quan ký hợp đồng bao tiêu dài hạn và có cơ chế thanh toán trước theo quý phù hợp với công suất khả dụng của nhà máy.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, để thị trường phát triển bền vững, các doanh nghiệp không chỉ tập trung nâng công suất mà cần chủ động xây dựng chuỗi cung ứng E100 ổn định từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến tiêu thụ, đồng thời tăng cường liên kết giữa các nhà máy, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, đơn vị phối trộn và địa phương.

Thứ trưởng cũng nhìn nhận quá trình phát triển nhiên liệu sinh học vẫn còn nhiều điểm nghẽn liên quan đến đầu tư, tiếp cận vốn, nguồn nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm, cạnh tranh với hàng nhập khẩu, cơ chế hợp đồng dài hạn cũng như khoa học - công nghệ. Bộ Công Thương sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị của doanh nghiệp để phối hợp với các bộ, ngành báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét trong quá trình đánh giá việc triển khai xăng E10 sau hai tháng thực hiện.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhiên liệu sinh học theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn; đồng thời nghiên cứu tổ chức hội thảo chuyên đề nhằm thống nhất giải pháp, xây dựng hành lang pháp lý thuận lợi để phát triển vùng nguyên liệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nhiên liệu sinh học trong nước.