Ngành điện tử đóng góp kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất với khoảng 400 tỷ USD tính đến 15/10/2026.

Ngày 30/10, Bộ Công thương làm việc với các doanh nghiệp điện tử lớn nhằm đánh giá tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng 2026 ước đạt trên 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm 2025, Trong đó xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mạnh, với kim ngạch ước đạt 499 tỷ USD trong 10 tháng, tăng 27,4%.

Điện tử là nhóm hàng có kim ngạch nhập khẩu lớn, với sự tham gia sâu của các doanh nghiệp FDI và các chuỗi sản xuất toàn cầu. Nhập siêu của ngành tăng mạnh do phụ thuộc nguồn cung từ bên ngoài, đồng thời chịu tác động của giá nguyên liệu tăng cao, doanh nghiệp gia tăng tích trữ, tồn kho và mở rộng sản xuất.,

Trong cơ cấu. xuất nhập khẩu, ngành điện tử tiếp tục khẳng định vị trí là một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn, đóng góp doanh số lớn nhất.

Số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho thấy, lũy kế đến ngày 15/10/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hai nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện đạt 189,6 tỷ USD, chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Riêng nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 135,3 tỷ USD, tăng 65% so với cùng kỳ năm 2025, điện thoại linh kiện 54,3 tỷ USD. Sự gia tăng nhu cầu đối với thiết bị trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu là một trong những yếu tố thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của nhóm hàng này.

Bên cạnh kết quả xuất khẩu tích cực, cán cân thương mại ngành điện tử đang thâm hụt lớn. Tổng kim ngạch nhập khẩu máy tính điện tử và linh kiện; điện thoại và linh kiện đạt 209,7 tỷ USD. Trong đó, nhập khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 201 tỷ USD, khiến nhóm hàng này nhập siêu 65,69 tỷ USD.

Mặc dù nhóm điện thoại các loại và linh kiện ghi nhận mức xuất siêu hơn 45,67 tỷ USD, cán cân thương mại chung của hai nhóm hàng vẫn thâm hụt khoảng 20 tỷ USD.

Theo ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), Việt Nam đã trở thành một trong những địa điểm sản xuất điện tử quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn lớn như Samsung, LG, Intel, Foxconn và Canon...

Dù vậy, hoạt động sản xuất điện tử tại Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung linh kiện, nguyên liệu nhập khẩu, trong khi tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tạo ra trong nước còn hạn chế.

Cơ cấu sản xuất ngành điện tử hiện vẫn có sự phân hóa rõ rệt. Trong khi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giữ vai trò chủ đạo trong sản xuất, lắp ráp và xuất khẩu, doanh nghiệp trong nước chủ yếu tham gia sản xuất linh kiện, công nghiệp hỗ trợ và cung cấp dịch vụ kỹ thuật.

Đáng chú ý, một trong những nguyên nhân dẫn đến nhập siêu là nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện phục vụ sản xuất tăng mạnh. Một số loại chip có mức tăng giá từ 300 - 500%, khiến trị giá nhập khẩu tăng đáng kể ngay cả khi khối lượng nhập khẩu không tăng tương ứng.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tăng tích lũy, dự trữ nguyên liệu và linh kiện nhằm phục vụ kế hoạch sản xuất, đồng thời mở rộng quy mô nhà máy, dây chuyền sản xuất và xuất khẩu. Điều này kéo theo nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu đầu vào.

"Thời gian tới, thu hút FDI cần chú trọng vào lĩnh vực điện tử mũi nhọn, phát triển công nghiệp bán dẫn, nghiên cứu và phát triển (R&D), nâng cao năng lực công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, đa dạng hóa thị trường, nguồn cung, hướng tới đưa Việt Nam từ trung tâm sản xuất, lắp ráp trở thành mắt xích có giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu", ông Hải nhấn mạnh.

Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trong buổi làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam và một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn trong ngành điện tử, bán dẫn hồi tháng 9/2026 đã yêu cầu triển khai các giải pháp phù hợp, đẩy nhanh sản xuất công nghiệp hỗ trợ cho ngành này.

Phó thủ tướng yêu cầu rà soát, cập nhật danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên cho ngành điện tử, tập trung vào các linh kiện, vật liệu có nhu cầu lớn và có khả năng nội địa hóa; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ theo chuỗi, theo sản phẩm, thay cho hình thức hỗ trợ dàn trải, đơn lẻ.

Theo đó, Bộ Công thương được giao chủ trì, phối hợp với Bộ, cơ quan, địa phương, hiệp hội xây dựng chương trình kết nối, phát triển nhà cung cấp Việt Nam cho các tập đoàn điện tử, bán dẫn và công nghệ trong và ngoài nước theo từng chuỗi sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu của doanh nghiệp.