Thống nhất quản lý hơn 4.000 ha đất rừng và vùng đệm

Trước đó, Vườn quốc gia Ba Vì đã được chuyển giao về UBND TP. Hà Nội quản lý theo Nghị quyết số 115/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ và Quyết định số 1040/QĐ-TTg ngày 11/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, hơn 2.500 ha đất thuộc Vườn quốc gia vẫn nằm trong địa giới hành chính tỉnh Phú Thọ, dẫn đến sự chưa đồng bộ giữa phạm vi quản lý chuyên ngành và quản lý nhà nước theo lãnh thổ.

Để giải quyết vấn đề này, ngày 28/10, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua nghị quyết tán thành phương án điều chỉnh 4.006,38 ha diện tích tự nhiên từ Phú Thọ về Thủ đô, tạo cơ sở để hai địa phương tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Theo phương án được HĐND TP. Hà Nội tán thành, tổng diện tích dự kiến điều chỉnh gồm 2.529,38 ha thuộc Vườn quốc gia Ba Vì và 1.477 ha vùng đệm, hiện nằm trên địa bàn xã Thịnh Minh, xã Lương Sơn và phường Kỳ Sơn của tỉnh Phú Thọ.

Phương án điều chỉnh diện tích, dân số giữa các đơn vị hành chính.

Trong đó, xã Thịnh Minh có diện tích chuyển giao lớn nhất với 2.171,15 ha, bao gồm 1.507,15 ha đất thuộc Vườn quốc gia và 664 ha vùng đệm. Xã Lương Sơn dự kiến chuyển 742,32 ha, gồm 261,32 ha đất rừng và 481 ha vùng đệm.

Đối với phường Kỳ Sơn, diện tích điều chỉnh là 1.092,91 ha, trong đó có 760,91 ha thuộc Vườn quốc gia Ba Vì và 332 ha vùng đệm.

Phần diện tích này dự kiến được bổ sung vào hai xã Ba Vì và Yên Xuân của Hà Nội. Cụ thể, xã Ba Vì tiếp nhận khoảng 1.338 ha cùng 1.057 nhân khẩu thuộc 243 hộ dân từ xã Thịnh Minh; xã Yên Xuân tiếp nhận 2.668,38 ha còn lại.

Nếu được cấp có thẩm quyền quyết định, diện tích tự nhiên của Hà Nội sẽ tăng khoảng 1,19%, lên 3.399,90 km². Trong khi đó, diện tích tỉnh Phú Thọ giảm 0,43%, còn 9.321,32 km2.

Phương án không làm thay đổi số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã, không thành lập đơn vị hành chính mới và giữ nguyên tên gọi, trung tâm hành chính của các xã, phường liên quan.

Xét về quy mô, phần diện tích bổ sung chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng diện tích tự nhiên của Hà Nội. Tuy nhiên, việc điều chỉnh có ý nghĩa đối với tổ chức quản lý lãnh thổ, nhất là tại khu vực rừng đặc dụng có địa hình phức tạp, gắn với nhiều nhiệm vụ về bảo vệ tài nguyên, môi trường và phát triển kinh tế - xã hội.

Khi địa giới hành chính được thống nhất với phạm vi quản lý Vườn quốc gia Ba Vì, Hà Nội có điều kiện tổ chức đồng bộ công tác quản lý rừng, đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo vệ môi trường.

Ở góc độ phát triển, khu vực Ba Vì có lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái rừng và không gian văn hóa đặc trưng. Việc thống nhất quản lý lãnh thổ có thể tạo điều kiện khai thác tiềm năng du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng gắn với bảo tồn tài nguyên, phù hợp định hướng phát triển không gian phía Tây Thủ đô.

Tuy nhiên, phát triển các hoạt động kinh tế tại khu vực này phải tuân thủ yêu cầu bảo vệ rừng đặc dụng, quy hoạch và các quy định pháp luật có liên quan.

Đồng bộ quy hoạch, bảo đảm quyền lợi người dân sau điều chỉnh

Cùng với yêu cầu thống nhất quản lý, việc chuyển giao địa giới hành chính đặt ra khối lượng công việc lớn về rà soát quy hoạch, tổ chức bộ máy, bàn giao tài sản và bảo đảm hoạt động của hệ thống dịch vụ công.

Theo Đề án, mặc dù phương án điều chỉnh phù hợp với chủ trương chuyển giao Vườn quốc gia Ba Vì về Hà Nội quản lý và định hướng phát triển không gian Thủ đô, các quy hoạch hiện hành của quốc gia, Vùng Thủ đô, Hà Nội và Phú Thọ vẫn chưa thể hiện nội dung điều chỉnh 4.006,38 ha.

Vì vậy, hai địa phương phải tiếp tục phối hợp rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền và cập nhật, điều chỉnh các quy hoạch liên quan sau khi phương án được quyết định.

Đối với tổ chức bộ máy, việc bố trí cán bộ, công chức, viên chức và phân bổ nguồn lực sẽ căn cứ vào vị trí việc làm, khối lượng nhiệm vụ, quy mô dân số, diện tích địa bàn và quy định hiện hành.

Hà Nội và Phú Thọ cũng phải kiểm kê, đối chiếu, bàn giao đầy đủ tài sản, tài chính, ngân sách, hồ sơ đất đai, dữ liệu dân cư và các dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm thống nhất giữa hồ sơ quản lý, bản đồ và hiện trạng thực địa.

Riêng những dự án đang triển khai tại khu vực điều chỉnh, yêu cầu đặt ra là xác định rõ cơ quan tiếp nhận quản lý, chủ đầu tư, nguồn vốn, nghĩa vụ tài chính và phương án tiếp tục thực hiện, tránh làm gián đoạn tiến độ hoặc phát sinh vướng mắc về trách nhiệm.

Khu vực nhà văn hóa xóm Mom, xã Thịnh Minh, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Nguyễn Hải.

Đối với người dân, việc thay đổi địa giới phải bảo đảm tính liên tục trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp các dịch vụ công thiết yếu như giáo dục, y tế, bảo hiểm và an sinh xã hội.

Các giấy tờ đã được cấp hợp pháp tiếp tục có giá trị theo quy định. Hồ sơ hành chính đang giải quyết được bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền kế thừa, không yêu cầu người dân nộp lại chỉ vì thay đổi địa giới. Việc điều chỉnh địa giới cũng không đồng nghĩa với thu hồi đất hay di dời dân cư.

Đặc biệt, tại khu vực 664 ha vùng đệm thuộc xã Thịnh Minh, nơi có dân cư sinh sống, hai địa phương phải đánh giá cụ thể khoảng cách tiếp cận trụ sở hành chính, trường học, cơ sở y tế và xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp.

Đón nhận thông tin quê hương có thể trở thành một phần của Thủ đô, ông Nguyễn Mỹ Tịnh (58 tuổi, trú tại xóm Mom, xã Thịnh Minh) không giấu được niềm phấn khởi. Với ông, điều đáng mong chờ hơn cả là những đổi thay thiết thực trong cuộc sống, từ con đường đi lại hằng ngày đến cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân.

“Chúng tôi mong các tuyến đường liên xã, đường kết nối với những trục giao thông chính sớm được đầu tư, nâng cấp, tránh tình trạng quy hoạch kéo dài”, ông Tịnh bày tỏ.

Cùng với kỳ vọng về diện mạo mới của quê hương, ông mong quá trình điều chỉnh địa giới diễn ra thuận lợi, bảo đảm quyền lợi về đất đai, tài sản và không gây thêm phiền hà về thủ tục hành chính cho người dân.