Một góc cảng An Thới.

Bộ trưởng Bộ Tài chính vừa ký Quyết định số 43/QĐ-BTC ngày 9/1/2025 về việc điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng hàng hải cảng biển An Thới - Phú Quốc.

Theo đó, thực hiện điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng hàng hải cảng biển An Thới - Phú Quốc gồm 17 hạng mục với tổng nguyên giá tài sản điều chuyển theo sổ kế toán là 128,153 tỷ đồng, giá trị còn lại theo sổ kế toán là 73,443 tỷ đồng từ Bộ GTVT về UBND tỉnh Kiên Giang quản lý theo quy định.

Lý do điều chuyển là thuộc trường hợp điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng hàng hải quy định khoản 1 Điều 22 Nghị định số 43/2018/NĐ-CP ngày 12/3/2018 của Chính phủ “Khi có sự thay đổi về phân cấp quản lý” và “Tài sản được giao nhưng việc khai thác không hiệu quả”; phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 189/TB-VPCP ngày 27/4/2024 2 về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, việc điều chuyển còn tạo điều kiện cho địa phương chủ động phương án khai thác cảng để phục vụ kinh tế - xã hội của địa phương, đảm bảo an ninh trật tự tại khu vực cũng như có thể khắc phục được các tồn tại trong quá trình quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới trong thời gian qua.

Quyết định số 43 nêu rõ, Bộ GTVT, UBND tỉnh Kiên Giang chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện bàn giao, tiếp nhận tài sản quy định. Việc bàn giao, tiếp nhận tài sản được lập thành Biên bản theo Mẫu số 01 quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định số 43/2018/NĐ-CP; thực hiện hạch toán giảm, tăng tài sản theo quy định của pháp luật.

Sau khi thực hiện việc tiếp nhận tài sản, Bộ GTVT, UBND tỉnh Kiên Giang chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng hải theo quy định Nghị định số 43/2018/NĐ-CP và quy định của pháp luật liên quan.

Dự án đầu tư xây dựng cảng biển An Thới được Bộ GTVT phê duyệt vào tháng 1/2003 với quy mô xây dựng gồm khu vực cảng đầu mối (cảng chính) và khu cảng chuyển tải (bến phao) để xếp dỡ hàng hóa, vận chuyển hành khách phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Dự án được triển khai xây dựng tháng 4/2008 và được công bố đưa vào sử dụng tháng 6/2013 với tổng chi phí đầu tư xây dựng dự án là 157,62 tỷ, nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Năm 2013, Cục Hàng hải Việt Nam đã tổ chức đấu thầu cho thuê khai thác kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới với bên thuê là Liên danh Công ty cổ phần Dịch vụ vận tải Sài Gòn - Công ty cổ phần Hàng hải và Đầu tư phát triển Hiệp Phước.

Do bên thuê vi phạm 2 quy định của Hợp đồng nên Cục Hàng hải Việt Nam đã đơn phương chấm dứt Hợp đồng vào ngày 1/1/2021.

Năm 2022, Cục Hàng hải Việt Nam tiếp tục tổ chức đấu giá cho thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới với bên thuê là Liên danh Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Namaste và Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn.

Với trách nhiệm của bên cho thuê, Cục Hàng hải Việt Nam đã tổ chức nhiều cuộc họp và ban hành nhiều văn bản yêu cầu bên thuê thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm theo quy định của Hợp đồng nhưng bên thuê vẫn không thực hiện các thủ tục để đưa cảng biển An Thới vào khai thác, không nộp đủ tiền thuê, không thực hiện bảo đảm Hợp đồng.

Căn cứ quy định của Hợp đồng, Cục Hàng hải Việt Nam đã đơn phương chấm dứt Hợp đồng vào ngày 18/2/2024.

Theo Cục Hàng hải Việt Nam, quá trình quản lý, khai thác cảng biển An Thới trong vừa qua vẫn còn tồn tại các khó khăn, vướng mắc dẫn tới cảng biển An Thới khai thác không hiệu quả như mục tiêu đầu tư xây dựng.

Tại Phú Quốc hiện không có khu công nghiệp, không có cơ sở sản xuất hàng xuất khẩu nên không có hàng hóa xuất nhập khẩu. Hàng hóa chủ yếu là vật liệu xây dựng phục vụ các công trình xây dựng dân dụng, các loại hàng hóa liên quan đến dân sinh nhưng do cảng nằm ở khu vực phía Nam của đảo, cách xa các dự án, công trình đang thi công, nếu xếp, dỡ hàng hóa tại cảng An Thới sẽ phải mất công đoạn vận chuyển trên đường bộ gây tốn kém chi phí.

Bên cạnh đó, cảng biển An Thới được Nhà nước đầu tư xây dựng không có trang thiết bị khai thác cảng đi kèm nên đơn vị thuê phải đầu tư trang thiết bị cần thiết để khai thác hàng tổng hợp; đường kết nối vào cảng biển An Thới chật hẹp, hai bên đường là chợ dân sinh nên các phương tiện di chuyển vào cảng rất khó khăn; hoạt động dân sinh diễn ra rất phức tạp tại cảng biển An Thới.