Chuyển đổi xanh là câu chuyện “sống còn”

Biến đổi khí hậu, khủng hoảng tài nguyên và áp lực ngày càng lớn từ thị trường quốc tế đang buộc doanh nghiệp Việt bước vào quá trình chuyển đổi xanh, không chỉ để phát triển, mà còn để tồn tại.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao chia sẻ về chuyển đổi xanh.

Tại chương trình thông tin về Diễn đàn Chuyển đổi xanh và Ngày hội tái chế 2025 được tổ chức mới đây tại TP.HCM, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao nhấn mạnh: “Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn, mà là con đường bắt buộc để doanh nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và khủng hoảng tài nguyên ngày càng nghiêm trọng”.

Theo bà Hạnh, phát triển bền vững đòi hỏi sự cân bằng giữa ba trụ cột: kinh tế, môi trường và xã hội. Tuy nhiên, suốt thời gian dài, nền kinh tế chạy theo tăng trưởng đã làm “lệch nhịp” các trụ cột, gây hệ lụy môi trường và mất cân bằng xã hội. Chuyển đổi xanh không đơn thuần là câu chuyện về công nghệ hay tài chính, mà là thay đổi tư duy phát triển.

Đồng tình quan điểm này, ông Đặng Thanh Long, Trưởng phòng Phát triển đào tạo Intertek Việt Nam cho biết: “Liên Hiệp Quốc đã đưa ra 17 mục tiêu phát triển bền vững, tuy nhiên đó mới chỉ là định hướng. Để hiện thực hóa những mục tiêu này, các doanh nghiệp cần phương pháp, công cụ thực thi và ESG là một trong những bộ khung quan trọng giúp họ làm được điều đó”. Theo ông Long, đây là xu thế không thể đảo ngược và những doanh nghiệp nào nắm bắt sớm sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường toàn cầu.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp sản xuất, bà Lưu Ngọc Minh Tuyến, Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Minh Phát, chia sẻ rằng chính trách nhiệm môi trường đã thôi thúc công ty với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bao bì từng bước chuyển đổi sang sản phẩm thân thiện với môi trường. 

“Chúng tôi chuyển từ bao bì thông thường sang hai dòng sản phẩm chính: túi thân thiện môi trường với thành phần nhựa tái chế từ 20-50%, và túi phân huỷ sinh học 100% từ nhựa POI, khi thải ra môi trường sẽ biến thành bùn, nước và hữu cơ”, bà Tuyến nói.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi không hề dễ dàng. Theo bà Tuyến, thách thức lớn nhất là giá thành cao do thiếu nguồn nguyên liệu đầu vào và phải đầu tư đồng bộ về máy móc, công nghệ, nhân sự. “Giá của bao bì xanh cao hơn 2-3 lần sản phẩm thông thường, đây là rào cản lớn để tiếp cận thị trường, dù nhu cầu và sự ủng hộ từ người tiêu dùng là rất rõ ràng”, bà nói thêm.

Chuyển đổi xanh là câu chuyện sống còn của nhiều doanh nghiệp hiện nay.

Góp phần giải bài toán phát triển bền vững

Không chỉ là câu chuyện của riêng ngành bao bì, xu hướng phát triển bền vững đang dần lan rộng và được cụ thể hóa bằng hành động trong nhiều ngành nghề, địa phương. Một số doanh nghiệp đã tiên phong tích hợp sáng tạo xanh và công nghệ ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, quy trình sản xuất cho đến tư duy tiêu dùng của khách hàng.

Đại diện ngành thời trang, bà Nguyễn Bích Diền, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Kết nối Thời trang (Faslink) chia sẻ cách tiếp cận khác biệt: “Chúng tôi không khuyến khích khách hàng mua nhiều”. Thay vào đó, Faslink chọn con đường phát triển thời trang bền vững, sản phẩm có thể sử dụng 2-3 năm thay vì chỉ vài tháng như thời trang nhanh, với thiết kế tối giản để vừa không lỗi mốt, vừa dễ tái chế bằng công nghệ hiện đại.

Một trong những sản phẩm điển hình là áo polo nam, vừa phù hợp với nhiều hoàn cảnh sử dụng, vừa đảm bảo yếu tố thời trang lẫn bền vững. Bà Diền cho rằng, doanh nghiệp thời trang ngày nay không chỉ bán sản phẩm, mà còn đang lan tỏa triết lý tiêu dùng có trách nhiệm.

Trong khi đó, ở lĩnh vực bán lẻ, các siêu thị cũng đã nhập cuộc để cùng thúc đẩy thị trường xanh. Bà Nguyễn Thị Mỹ Hưng, Trưởng phòng Đối ngoại MM Mega Market Việt Nam cho biết, đơn vị đã triển khai khu vực trưng bày sản phẩm bao bì xanh, nhằm cụ thể hoá Nghị định 08/2022 của Chính phủ về việc hạn chế lưu hành và tiến tới loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm nhựa dùng một lần, khó phân huỷ sinh học.

“Từ sau năm 2025, siêu thị sẽ phải ngừng lưu hành các bao bì nhựa khó phân huỷ; và từ năm 2030 trở đi, tiến tới ngừng sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm như khay xốp, ống hút, ly nhựa”, bà Hưng cho biết. Theo đó, MM Mega Market đang ưu tiên thay thế bao bì nhựa tại các quầy hàng tươi sống, sản phẩm đóng gói tại chỗ bằng túi tự phân huỷ sinh học, bước đi nhỏ nhưng cần thiết để chuẩn bị cho chuyển đổi dài hạn.