Bà Rita Mokbel, Chủ tịch Ericsson Việt Nam

Việc thương mại hóa 5G diễn ra như thế nào kể từ khi triển khai vào năm ngoái? Đã có những ứng dụng nào của 5G được triển khai ở Việt Nam?

Từ tháng 10/2024, 5G chính thức được thương mại hóa tại Việt Nam với sự tham gia của Viettel, VNPT và MobiFone. Ở các thành phố lớn, mạng 5G đã có vùng phủ sóng rộng và sẽ tiếp tục mở rộng.

Việt Nam đã chứng minh năng lực vượt trội khi triển khai 5G với tốc độ nhanh - một quá trình thường kéo dài nhiều năm ở các quốc gia khác. Chỉ trong chưa đầy 12 tháng, từ cấp phép vào tháng 3 đến vận hành thương mại vào tháng 10, Chính phủ và nhà mạng đã hoàn tất triển khai trên phạm vi toàn quốc. Đây là bước tiến ấn tượng và chiến lược.

Hiện Ericsson và các đối tác đang thử nghiệm nhiều ứng dụng như truy cập không dây cố định (Fixed Wireless Access), cũng như các tính năng nâng cao gồm Network Slicing, Network Exposure và URSP. Đây là những công nghệ đột phá, tạo khác biệt rõ rệt so với 4G, cho phép khai thác mạng chuyên biệt để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và cá nhân.

Song song, chúng tôi xây dựng hệ sinh thái ứng dụng theo ngành dọc, kết nối nhà cung cấp giải pháp (camera AI, xe tự hành, drone, robot…), các đơn vị sử dụng (nhà máy, cảng biển…) với nhà mạng, thúc đẩy khai thác 5G, qua đó đẩy nhanh số hóa tại Việt Nam.

Những thách thức nào đang đặt ra cho thị trường Việt Nam trên hành trình hướng tới giai đoạn tăng trưởng tiếp theo?

Dù đã triển khai tại các thành phố lớn, mục tiêu phủ sóng tối thiểu 90% cả nước vẫn là thách thức, đòi hỏi nguồn lực lớn từ chính phủ và nhà mạng. Một sáng kiến quan trọng là Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ 15% vốn đầu tư cho nhà mạng triển khai 20.000 trạm phát sóng. Không phải tất cả nhà mạng đều đạt chỉ tiêu ngay, nhưng tiến độ chung khá khả quan.

Một thách thức khác, đồng thời cũng là cơ hội, chính là mức độ sẵn sàng của thị trường. Khi giới thiệu mô hình toàn cầu, nhiều đối tác yêu cầu dẫn chứng cụ thể tại Việt Nam, do đó việc chứng minh năng lực triển khai trong nước là rất cần thiết để tạo động lực.

Trước đây, các nhà mạng tập trung vào cung cấp hạ tầng và trải nghiệm người dùng. Hiện nay, họ cần mở rộng sang khối doanh nghiệp, đặc biệt các lĩnh vực đòi hỏi độ tin cậy cao như an toàn công cộng, an ninh và quốc phòng. Điều này đòi hỏi sự phối hợp và chuyên môn sâu từ cả nhà mạng lẫn đối tác công nghệ.

Việt Nam đã ban hành nhiều nghị quyết chiến lược nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điều này có ý nghĩa thế nào đối với cộng đồng doanh nghiệp, cũng như với Ericsson?

Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, với kinh tế số đóng góp khoảng 30% GDP vào năm 2030. Đây là tầm nhìn tham vọng và đầy quyết tâm.

Chúng tôi đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Chính phủ trong quá trình này. Nhiều nghị quyết đã được ban hành, coi 5G là hạ tầng quốc gia trọng yếu. Hiện đấu giá băng tần 700 MHz đang được tiến hành, nhằm đảm bảo phủ sóng rộng cho mạng 5G độc lập (Standalone).

Chính phủ cũng đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo nhân lực công nghệ cao. Ericsson mong muốn đóng góp thông qua hỗ trợ R&D và phát triển kỹ năng cho lực lượng lao động tại Việt Nam, không chỉ trong 5G, mà còn các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, bản sao số (digital twins)…

Chúng tôi hiện hợp tác với nhiều trường đại học trong đào tạo, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế số hàng đầu châu Á.

Ericsson nhận thấy những triển vọng mới nào cho doanh nghiệp và các ngành công nghiệp?

Chúng tôi tin rằng, 5G sẽ tạo bước ngoặt không chỉ cho người tiêu dùng, mà cả doanh nghiệp. Nghiên cứu của Ericsson cho thấy, công nghệ này có thể mang lại doanh thu mới ước tính 1,5 tỷ USD cho các nhà mạng Việt Nam vào năm 2030.

Để AI hay điện toán đám mây phát triển ở quy mô lớn, điều kiện tiên quyết là hạ tầng kết nối mạnh mẽ - điều mà 5G mang lại. Chính phủ cũng coi đây là nền tảng quan trọng cho kinh tế số.

Một số ngành sẽ hưởng lợi rõ rệt, trong đó sản xuất là tiêu biểu. Tại nhà máy thông minh 5G của Ericsson ở Mỹ, năng suất lao động tăng gấp đôi, quản lý chất thải giảm 32%, chất lượng sản phẩm được cải thiện rõ rệt. Ở Việt Nam, 5G hứa hẹn tạo ra tác động tương tự cho công nghiệp chế biến, chế tạo.

Y tế cũng sẽ chuyển đổi mạnh mẽ. Với 5G, dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyển từ mô hình truyền thống sang trực tuyến, giúp người dân vùng sâu, vùng xa kết nối với bác sỹ và bệnh viện tốt hơn.

Ngoài ra, các lĩnh vực như hàng không, cảng biển, logistics sẽ hưởng lợi khi 5G thúc đẩy tự động hóa, tối ưu vận hành.

Để tận dụng tối đa tiềm năng, một hướng đi là hợp tác với nhà mạng để đồng hành cùng doanh nghiệp trong sản xuất, y tế, cảng biển. Hướng khác là phối hợp với giới học thuật để đào tạo sinh viên, nâng cao năng lực quốc gia. Từ đó hình thành hệ sinh thái nơi chính phủ, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp cùng hợp lực, thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ hơn.