Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong kỷ nguyên mới. Tại Diễn đàn Kinh tế Tư nhân 2025, doanh nghiệp cho rằng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, nhưng với những mô hình kinh doanh đột phá như Fintech, rào cản lớn nhất lại chính là hành lang pháp lý chưa theo kịp.

Ông Nguyễn Bá Diệp, Đồng sáng lập MoMo nhấn mạnh, một trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ mà Việt Nam có thể tự hào thuộc top thế giới, thậm chí còn vượt qua các cường quốc như Mỹ và Châu Âu, đấy là Fintech. Mục đích chính của Fintech là ứng dụng công nghệ để giúp người dân, đặc biệt là các đối tượng yếu thế có thể tiếp cận một cách bình đẳng với dịch vụ của ngân hàng.

Ông Diệp cho rằng, Fintech không chỉ giúp gia tăng năng lực cạnh tranh mà còn mang ý nghĩa xã hội lớn, khi mục tiêu cốt lõi là đưa dịch vụ tài chính đến gần hơn với người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế. Thực tế hiện nay, trong số 55 triệu lao động và 5 triệu hộ tiểu thương tại Việt Nam, chỉ khoảng 30% tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng do vướng rào cản chứng minh thu nhập và tài sản. Fintech có thể giải bài toán này thông qua hệ thống chấm điểm khả tín, kết nối ngân hàng và hỗ trợ tiểu thương chuyển đổi số.

Để Việt Nam không bỏ lỡ cơ hội vàng, ông Nguyễn Bá Diệp đưa ra nhiều kiến nghị, Việt Nam cần đơn giản thủ tục hành chính, triển khai dịch vụ một cửa, thay vì để doanh nghiệp phải cùng lúc làm việc với 4 - 5 bộ ngành; Khuyến khích chia sẻ dữ liệu mở an toàn và đa nguồn (bảo hiểm xã hội, y tế, thương mại điện tử, viễn thông…) để giảm chi phí lãi vay; Thúc đẩy mô hình hợp tác ngân hàng - Fintech nhằm hình thành các ngân hàng số, phổ biến ở nhiều quốc gia châu Á, mang lại sự bình đẳng trong tiếp cận tài chính.

Cuối cùng là mở rộng và rút ngắn quy trình sandbox, cấp phép nhanh, đơn giản, một cửa, tránh tình trạng “công nghệ hết vòng đời trước khi được cấp phép”.

“Việt Nam hoàn toàn có thể tự hào nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới về Fintech, thậm chí vượt cả Mỹ và châu Âu. Nhưng nếu không sớm tháo gỡ rào cản pháp lý, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội bứt phá”, ông Diệp nhấn mạnh.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ đều cho rằng, Việt Nam muốn trở thành trung tâm công nghệ của khu vực thì không còn đường lùi, chỉ có một cách duy nhất: đầu tư mạnh mẽ và thực chất,” bà Trương Lý Hoàng Phi, Phó chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM, Chủ tịch IBP/InnoEx nhấn mạnh.

Theo bà Phi, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ tư nhân đã đưa ra thông điệp rất rõ ràng gửi tới Chính phủ: Quỹ phát triển khoa học công nghệ phải được sử dụng hiệu quả, chi phí R&D cần được khấu trừ tương xứng, và trên hết là cần một hành lang pháp lý thật sự cởi mở để các mô hình kinh doanh mới được thử nghiệm, phát triển nhanh chóng.

“Nếu chậm chân, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội vàng để vươn lên dẫn dắt cuộc đua công nghệ trong khu vực,” bà Phi nhận định.