Cuộc đua căng thẳng

Thời điểm này, nhiều phụ huynh đang đau đầu tìm mọi cách để con có được một suất vào học trường tốt. Trong số các lớp đầu cấp, vào lớp 6 có lẽ là cuộc đua khốc liệt, nhất là nhóm các trường hot. Theo đó, với khối lớp 6, một số trường chuyên, lớp chọn của Hà Nội có tỷ lệ chọi 1/20 hoặc 1/30, căng thẳng hơn nhiều so với thi tuyển sinh vào đại học.

Vậy là để chen một chân vào những trường hot như THPT Hà Nội - Amsterdam, Trường THCS Lương Thế Vinh, Trường THCS Cầu Giấy..., các em học sinh tiểu học đã phải bắt đầu cuộc chiến từ năm lớp 4, thậm chí lớp 3. Vừa học ở trường, các em phải học thêm liên tục với nhiều thầy cô luyện thi.

Theo lời của một phụ huynh ở Hà Đông (Hà Nội), hiện chị phải bớt phần công việc, sở thích cá nhân để đồng hành với con từ lớp học ở trường, lớp học thêm, đến thời gian tự ôn tập tại nhà.

Tại một số diễn đàn cho con ôn luyện vào lớp 6, câu hỏi mà nhiều phụ huynh đưa ra và quan tâm là tìm sách ôn luyện cũng như thầy cô, trung tâm để con học từ lớp 3 hoặc lớp 4. Hai môn học “hot” nhất vẫn là Toán và tiếng Anh.

Qua tìm hiểu, tại một số thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, muốn trúng tuyển đầu cấp học sinh sẽ phải tham dự một hoạt động mang tính trải nghiệm do các nhà trường đưa ra. Căn cứ hoạt động của các con trong ngày trải nghiệm, nhà trường sẽ chọn học sinh.

Một số trường sử dụng hình thức phỏng vấn, tìm hiểu tính cách, nhu cầu và mục tiêu của từng học sinh, phỏng vấn phụ huynh và học sinh để tìm hiểu thông tin mục tiêu và định hướng giáo dục.

Ngoài ra, có trường yêu cầu học sinh làm các bài kiểm tra đầu vào áp dụng cho lớp 1 là đánh giá tư duy về số học, ngôn ngữ tiếng Việt, ngôn ngữ tiếng Anh (để xếp lớp phù hợp) và các kỹ năng diễn đạt, hợp tác, quan sát và ghi nhớ, vận động, tưởng tượng của học sinh.

Chẳng hạn, tại Trường THCS &THPT Lương Thế Vinh, đơn vị này tuyển sinh lớp 6 bằng phương thức xét tuyển học bạ lớp 1-5 và kiểm tra đánh giá năng lực đầu vào.

Riêng học bạ, trường không yêu cầu học sinh phải đạt 5 năm “Hoàn thành xuất sắc các nội dung học tập và rèn luyện”, mà chấm điểm học bạ theo kết quả học tập từng năm. Trong đó, chủ yếu vẫn là kết quả bài kiểm tra, đánh giá năng lực 3 môn Toán, tiếng Việt, tiếng Anh. Mỗi bài kiểm tra dự kiến học sinh thực hiện trong 60 phút với nội dung chủ yếu trong chương trình, sách giáo khoa lớp 5.

Trường Marie Curie Hà Nội cũng vừa thông báo tuyển sinh lớp 6 kết hợp xét tuyển và kiểm tra đánh giá năng lực cho cả 2 cơ sở. Cụ thể, nhà trường xét tuyển đối với học sinh lớp 5 của trường và kiểm tra, đánh giá kiến thức đối với học sinh các trường khác có nguyện vọng đăng ký bằng hai bài trắc nghiệm khách quan, gồm Toán với 40 câu hỏi (thời gian làm bài 60 phút) và tiếng Anh với 60 câu hỏi (60 phút).

Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu công bố tuyển sinh 210 chỉ tiêu lớp 6 cho năm học 2022-2023. Học sinh Tiểu học Nguyễn Siêu được cộng điểm khuyến khích ưu tiên. Học sinh đã học chương trình quốc tế Cambridge hoặc các chương trình tiểu học quốc tế tương đương được xét tuyển vào các lớp song ngữ quốc tế tăng tốc Toán và tiếng Anh (Accelerated Maths & English)…

Làm sao để cân bằng?

Thực tế, dù có quy định cấm thi tuyển vào lớp 6, song do nhu cầu quá lớn, các trường tốp trên vẫn buộc phải có phương án để lựa chọn học sinh theo tiêu chí của họ. Vậy nên, sức nóng của áp lực thi cử vào khối lớp đầu cấp vẫn không hề nguội.

Đánh giá về cuộc đua vào lớp 6, một giáo sư có danh tiếng ở Hà Nội từng nói, chạy đua cho con đi học thêm để giành vé vào cấp 2 là vấn đề bức thiết, nhưng kỳ thực, chúng ta đang chạy theo những giá trị ảo, mà quên mất việc những đứa trẻ ấy sau này ra đời sẽ như thế nào, hành xử ra sao trong cuộc sống.

Với học sinh vào THPT, các bậc cha mẹ học sinh không nên tạo áp lực buộc phải đỗ THPT công lập. Các gia đình nên có phương án để con học trường ngoài công lập.

Song song với đó, việc phân luồng để học sinh sau khi tốt nghiệp THCS tham gia học các trường nghề ngay từ lớp 10 cũng là một hướng đi phù hợp. Theo đó, nếu như học sinh không tự tin với học lực của mình, hoặc gia đình của học sinh gặp khó khăn về kinh tế, các em có thể theo học hệ trung cấp với những ưu đãi về học phí, thậm chí miễn phí.

Nói về tâm lý lựa chọn các trường tốp trên, TS. Vũ Thu Hương, Trường đại học Sư phạm Hà Nội cho hay: “Trường nào cũng có ưu điểm và nhược điểm. Đã có nhiều em không sao thích ứng được với môi trường dân lập rồi quay lại học trường công lập và ngược lại”.

Từ thực tế như vậy, theo TS. Vũ Thu Hương, cha mẹ nên chọn cho con ngôi trường gần nhà. Gần thì con sẽ có thể tự đi đến trường và sẽ học được tính tự lập rất tốt.