Ảnh minh họa.

UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 6263/QĐ-UBND phê duyệt Dự án thành phần 2: Đầu tư xây dựng đường sắt đô thị TP. Hà Nội, tuyến số 5, Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc, thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường sắt đô thị TP. Hà Nội, tuyến số 5.

Đây là một trong những tuyến đường sắt đô thị có quy mô lớn, chiều dài dài nhất trong mạng lưới đường sắt đô thị của Thủ đô được phê duyệt đến nay.

Theo Quyết định số 6263, Dự án thành phần 2 có tổng chiều dài 39,58 km, trong đó 6,59 km đi ngầm, 32,99 km đi trên mặt đất và trên cao, với tổng mức đầu tư 69.729,1 tỷ đồng.

Dự án được triển khai trên địa bàn nhiều phường, xã của TP. Hà Nội, gồm các phường: Tây Hồ, Ngọc Hà, Giảng Võ, Láng, Yên Hòa, Từ Liêm, Đại Mỗ, Tây Mỗ, Xuân Phương; các xã: Sơn Đồng, Dương Hòa, An Khánh, Quốc Oai, Kiều Phú, Tây Phương, Hạ Bằng, Yên Xuân, Hòa Lạc.

Điểm đầu tuyến tại khu vực đường Văn Cao giao với đường Hoàng Hoa Thám. Từ đây, tuyến đi ngầm dưới các trục đường chính gồm Văn Cao - Liễu Giai - Nguyễn Chí Thanh - Trần Duy Hưng, khu vực có mật độ dân cư, hoạt động kinh tế - dịch vụ và giao thông cao của Thủ đô. Sau khi qua Trung tâm Hội nghị quốc gia, tuyến chuyển sang đi trên mặt đất tại dải phân cách giữa Đại lộ Thăng Long và cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, kéo dài đến cuối tuyến.

Dự án kết thúc tại ga S20, thuộc địa bàn xã Hòa Lạc và xã Yên Xuân. Đáng chú ý, trong hồ sơ Dự án đã dự trù điều kiện kỹ thuật và không gian để có thể kéo dài tuyến đến khu vực Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam (xã Yên Bài), cũng như kết nối với đường sắt liên vùng Hà Nội - Phú Thọ trong tương lai khi phát sinh nhu cầu.

Tuyến đường sắt đô thị số 5 được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ đường ray 1.435 mm, điện khí hóa, đáp ứng yêu cầu vận tải khối lượng lớn, tốc độ cao và an toàn.

Trên toàn tuyến bố trí 20 ga, gồm 6 ga ngầm, 13 ga trên mặt đất và 1 ga trên cao. Trong số này, có 8 ga trung chuyển, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối với các tuyến đường sắt đô thị khác theo quy hoạch mạng lưới của TP. Hà Nội. Ngoài ra, Dự án còn có 2 ga phân kỳ đầu tư là ga Sài Sơn (S13) và ga Đồng Trúc (S16), cho phép linh hoạt trong tổ chức đầu tư và khai thác theo từng giai đoạn.

Dự án bố trí 2 depot, gồm Depot 1 tại khu vực xã Sơn Đồng và xã Dương Hòa, Depot 2 tại xã Hòa Lạc, bảo đảm công tác bảo dưỡng, sửa chữa, vận hành đoàn tàu và hệ thống kỹ thuật.

Bên cạnh phần hạ tầng, Dự án đầu tư đồng bộ hệ thống phương tiện, thiết bị như thông tin, tín hiệu, điện lực, hệ thống thu soát vé tự động (AFC) và các hạng mục công nghệ liên quan, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách trong các giai đoạn phát triển.

Theo dự báo, lưu lượng hành khách giờ cao điểm của tuyến đạt khoảng 19.892 hành khách/giờ/hướng ở giai đoạn đầu (đến năm 2033), 28.456 hành khách/giờ/hướng ở giai đoạn ngắn hạn (đến năm 2040) và 38.286 hành khách/giờ/hướng ở giai đoạn dài hạn (đến năm 2055).

Với quy mô nêu trên, tổng mức đầu tư Dự án là 69.729,1 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng khoảng 25.048 tỷ đồng, chi phí thiết bị khoảng 27.439,3 tỷ đồng, còn lại là chi phí quản lý dự án, tư vấn, giải phóng mặt bằng, dự phòng và các chi phí khác theo quy định.

Dự án được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước kết hợp huy động vốn của tổng thầu EPC. Theo phương án này, tổng thầu EPC sẽ huy động một phần vốn trong quá trình thực hiện Dự án; đối với phần vốn nhà nước, tùy theo khả năng cân đối, có thể lựa chọn phương án giải ngân song song hoặc giải ngân trước toàn bộ. Nhà nước sẽ trả chậm phần vốn và lãi cho tổng thầu EPC sau khi Dự án được đưa vào khai thác, vận hành.

Kế hoạch vốn dự kiến được bố trí theo các giai đoạn, gồm kế hoạch vốn trung hạn 2021 - 2025 cho công tác chuẩn bị đầu tư và kế hoạch vốn trung hạn 2026 - 2030 cho giai đoạn thực hiện Dự án.

Khi hoàn thành, tuyến đường sắt đô thị số 5 sẽ cung cấp loại hình giao thông công cộng chất lượng cao, năng lực vận tải lớn, ổn định, tin cậy, an toàn và thân thiện với môi trường, góp phần giảm ùn tắc giao thông cho khu vực nội đô Hà Nội, đặc biệt là các trục Nguyễn Chí Thanh - Trần Duy Hưng - Đại lộ Thăng Long.

Tuyến có vai trò quan trọng trong việc kết nối khu vực trung tâm với đô thị vệ tinh Hòa Lạc, nơi đang được định hướng phát triển thành trung tâm khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo và đổi mới sáng tạo của Thủ đô. Qua đó, Dự án góp phần giảm mật độ phương tiện cá nhân, tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng phát triển bền vững, gắn giao thông công cộng với phát triển đô thị theo định hướng TOD.

Đặc biệt, Dự án đường sắt đô thị tuyến số 5 còn là một trong những công trình quan trọng góp phần hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị TP. Hà Nội theo Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2025 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/2/2025 của Quốc hội và Nghị quyết số 318/NQ-CP ngày 9/10/2025 của Chính phủ về phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại.