Chuẩn bị nguồn nhân lực cho dự án đặc biệt nhất của ngành Điện

Sau gần một thập kỷ tạm dừng chương trình điện hạt nhân, Việt Nam đang từng bước khởi động lại Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 với kỳ vọng tạo thêm nguồn điện nền quy mô lớn, ổn định, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Tuy nhiên, đây cũng là dự án có yêu cầu cao nhất về công nghệ, tiêu chuẩn an toàn và năng lực quản trị mà ngành Điện từng triển khai.

Chia sẻ tại Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII do Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ninh vừa diễn ra ngày 30/7, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Nguyễn Tài Anh cho biết, Tập đoàn đang đồng thời tháo gỡ ba nhóm thách thức lớn và triển khai năm nhóm giải pháp trọng tâm nhằm chuẩn bị cho dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam.

Phó tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh (thứ 2 từ trái vào) chia sẻ thông tin tại tọa đàm. Ảnh: Nguyễn Tuấn.

Theo lãnh đạo EVN, thách thức đầu tiên là hoàn thiện hành lang pháp lý. Là dự án đầu tiên được triển khai tại Việt Nam, điện hạt nhân đòi hỏi hệ thống luật pháp, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn phải đáp ứng đồng thời yêu cầu của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), quy định của Việt Nam và tiêu chuẩn của quốc gia cung cấp công nghệ. Nhiều nội dung chưa có tiền lệ nên rất cần các cơ chế đặc thù để vừa bảo đảm an toàn tuyệt đối, vừa tạo điều kiện cho dự án triển khai đúng tiến độ.

Thách thức tiếp theo là bài toán vốn đầu tư, mô hình tài chính, hiệp định tín dụng và quản trị dự án. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, hai tổ máy của Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 phải đưa vào vận hành trong giai đoạn 2030-2035. Điều đó đồng nghĩa EVN không chỉ phải thu xếp nguồn vốn rất lớn mà còn phải kiểm soát chặt chẽ tiến độ, chất lượng và rủi ro trong suốt quá trình chuẩn bị, xây dựng và vận hành dự án.

Đặc biệt, nguồn nhân lực được EVN xác định là yếu tố mang tính quyết định. Theo kế hoạch, lực lượng quản lý dự án sẽ cần khoảng 400 người, bao gồm cán bộ của Ban Quản lý dự án và các ban chuyên môn của EVN trong các lĩnh vực đầu tư xây dựng, kỹ thuật, công nghệ, môi trường, an toàn, pháp chế, phát triển bền vững và quan hệ quốc tế.

Đối với lực lượng vận hành và bảo dưỡng nhà máy, nhu cầu dự kiến lên tới khoảng 1.700-1.800 người. EVN đang phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học, đối tác công nghệ cùng các đơn vị có kinh nghiệm quốc tế để xây dựng chương trình đào tạo tổng thể, từ đào tạo đầu vào đến đào tạo chuyên sâu, chuyển giao công nghệ và huấn luyện vận hành. Tổng nhu cầu nhân lực của dự án vì vậy vượt mốc 2.000 người, lớn hơn nhiều so với bất kỳ dự án phát điện nào trước đây.

Hoàn thiện pháp lý, công nghệ và cơ chế triển khai

Song song với công tác chuẩn bị nhân lực, EVN đang triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ theo chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Theo ông Vũ Ngọc Minh, Phó trưởng ban Quản lý đầu tư xây dựng EVN, Tập đoàn đã lập hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án; tham gia đàm phán Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1; phối hợp với các bộ, ngành đánh giá cơ sở hạ tầng điện hạt nhân của Việt Nam, đồng thời tham gia hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật phục vụ triển khai dự án.

Ảnh minh họa cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

EVN cũng đang kiện toàn bộ máy quản lý dự án, lựa chọn các đơn vị tư vấn có kinh nghiệm quốc tế, đồng thời tiếp tục phối hợp với các cơ quan pháp quy để hoàn thiện hành lang pháp lý cho điện hạt nhân. Trong công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư, EVN sẽ phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hòa - đơn vị được Chính phủ giao thực hiện dự án thành phần - nhằm bảo đảm đầy đủ các điều kiện triển khai Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

Đại diện EVN cũng cho hay, một trong những mục tiêu quan trọng là tiếp nhận và từng bước làm chủ công nghệ. Việc chuyển giao công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng lực của đội ngũ kỹ sư trong nước mà còn góp phần giảm chi phí đầu tư, tăng tính chủ động trong quá trình xây dựng, vận hành và bảo dưỡng nhà máy trong tương lai.

Tại hội nghị, EVN cũng kiến nghị tăng cường sự phối hợp giữa chủ đầu tư và cơ quan pháp quy ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án; xây dựng lộ trình pháp quy gắn với tiến độ đầu tư; đẩy mạnh đối thoại kỹ thuật trong quá trình chuẩn bị hồ sơ; phát triển đội ngũ chuyên gia pháp quy chuyên trách và duy trì cơ chế giao ban định kỳ nhằm nâng cao hiệu quả thẩm định, cấp phép.

Với việc đồng thời chuẩn bị về thể chế, tổ chức, công nghệ và hơn 2.000 nhân lực chất lượng cao, EVN đang từng bước tạo nền tảng để triển khai Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 theo đúng yêu cầu về tiến độ, chất lượng và an toàn. Không chỉ là dự án nguồn điện quy mô lớn, đây còn được xem là bước khởi đầu quan trọng để Việt Nam xây dựng năng lực làm chủ công nghệ điện hạt nhân trong giai đoạn phát triển mới của ngành năng lượng.