Bộ Y tế vừa ban hành cẩm nang mới, khuyến nghị thời gian vận động phù hợp cho từng nhóm tuổi nhằm nâng cao sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.

Lối sống ít vận động đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Không chỉ làm gia tăng tình trạng thừa cân, béo phì, thiếu vận động còn là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và các rối loạn chuyển hóa.

Bộ Y tế vừa ban hành cẩm nang mới, khuyến nghị thời gian vận động phù hợp cho từng nhóm tuổi nhằm nâng cao sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.

Theo Bộ Y tế, hoạt động thể lực được duy trì đều đặn, phù hợp với thể trạng không chỉ giúp nâng cao sức khỏe thể chất mà còn cải thiện sức khỏe tinh thần, tăng cường trí nhớ, khả năng nhận thức và làm chậm quá trình lão hóa ở người cao tuổi.

Tuy nhiên, kết quả Điều tra toàn quốc về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm năm 2021 cho thấy có tới 22,2% người trưởng thành Việt Nam thiếu hoạt động thể lực. Tỷ lệ này ở nam giới là 16,1%, trong khi ở nữ giới lên tới 28,3%. Cùng với đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành đạt 15,6%, trong đó khu vực thành thị là 21,3% và nông thôn là 12,6%.

Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường vận động trong đời sống hằng ngày nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Trước thực tế đó, Bộ Y tế đã ban hành Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng, cung cấp các khuyến nghị cụ thể về thời gian, cường độ vận động phù hợp với từng nhóm tuổi, đồng thời hướng dẫn người dân tập luyện an toàn và cách tổ chức các hoạt động thể lực trong cộng đồng.

Cẩm nang được xây dựng nhằm giúp người dân hiểu rõ vai trò của hoạt động thể lực đối với sức khỏe, từ đó chủ động lựa chọn hình thức vận động phù hợp để phòng ngừa bệnh tật. Đây cũng là tài liệu tham khảo dành cho nhân viên y tế cơ sở, cơ quan, doanh nghiệp trong công tác truyền thông và hướng dẫn người dân tăng cường vận động.

Hoạt động thể lực không chỉ bao gồm tập thể dục hay chơi thể thao mà còn là các hoạt động vận động hằng ngày như đi bộ, đạp xe đi học, đi làm, làm việc nhà hoặc lao động nghề nghiệp.

Đối với trẻ dưới 1 tuổi, thời gian vận động tối thiểu là 30 phút mỗi ngày thông qua các hoạt động như nằm sấp, bò hoặc tập đi.

Trẻ từ 1 đến dưới 3 tuổi cần vận động càng nhiều càng tốt, tối thiểu 180 phút mỗi ngày với các hoạt động vui chơi trong nhà và ngoài trời. Bộ Y tế khuyến cáo không cho trẻ 1 tuổi sử dụng màn hình điện tử; trẻ từ 2 đến dưới 3 tuổi chỉ nên tiếp xúc màn hình tối đa một giờ mỗi ngày và càng ít càng tốt.

Với trẻ từ 3 đến dưới 5 tuổi, tổng thời gian hoạt động thể lực tối thiểu vẫn là 180 phút mỗi ngày, trong đó ít nhất 60 phút là các hoạt động cường độ vừa hoặc mạnh. Đồng thời, cần hạn chế để trẻ ngồi hoặc nằm yên quá lâu, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử và tăng cường đọc sách, kể chuyện, vui chơi ngoài trời cùng cha mẹ.

Bộ Y tế cũng lưu ý cha mẹ cần cho trẻ nghỉ ngơi và theo dõi nếu xuất hiện các dấu hiệu như mệt nhiều, khó thở, đau ngực, chóng mặt, đau cơ - khớp kéo dài hoặc đang mắc bệnh cấp tính.

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên từ 5 đến 17 tuổi, khuyến nghị là duy trì ít nhất trung bình 60 phút hoạt động thể lực mỗi ngày với cường độ vừa đến mạnh. Ít nhất ba ngày mỗi tuần nên thực hiện các bài tập cường độ mạnh nhằm tăng cường sức khỏe cơ và xương.

Các hình thức vận động phù hợp gồm đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, nhảy dây, bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông, các trò chơi dân gian và dân vũ thể thao. Bộ Y tế cũng khuyến khích học sinh đi bộ hoặc đi xe đạp đến trường nếu điều kiện cho phép.

Với người trưởng thành từ 18 đến 59 tuổi, hoạt động thể lực thường xuyên giúp giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân, đặc biệt là bệnh tim mạch; đồng thời giảm nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường típ 2, ung thư, thừa cân béo phì, cải thiện sức khỏe tinh thần, chất lượng giấc ngủ và khả năng nhận thức.

Theo khuyến nghị mới, người trưởng thành nên vận động ít nhất 5 ngày mỗi tuần, với tổng thời gian từ 150-300 phút hoạt động cường độ vừa hoặc 75-150 phút hoạt động cường độ mạnh, hoặc kết hợp cả hai hình thức. Ngoài ra, mỗi tuần nên dành ít nhất hai buổi tập tăng cường sức mạnh cho các nhóm cơ chính.

Các hình thức vận động được khuyến khích gồm đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe, yoga, cầu lông, bóng chuyền, bóng đá, khiêu vũ, dân vũ thể thao, làm vườn và các công việc lao động thể chất phù hợp.

Ở mọi lứa tuổi, việc giảm thời gian tĩnh tại và thay thế bằng các hoạt động vận động ở bất kỳ mức cường độ nào đều mang lại lợi ích cho sức khỏe.

Trong quá trình tập luyện, nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, mệt nhiều, hoa mắt, chóng mặt hoặc đau ngực, người tập cần dừng ngay để nghỉ ngơi và theo dõi sức khỏe. Đối với trẻ nhỏ, mọi hoạt động vận động cần có người lớn giám sát và bảo đảm môi trường tập luyện an toàn để phòng tránh chấn thương và tai nạn.