Chính sách xếp bậc nghề nghiệp viên chức theo vị trí việc làm bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/7, kéo theo thay đổi về tiền lương đối với một số nhóm viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập. 

Nhóm hưởng lợi rõ nhất là viên chức đang xếp lương loại A2, nhóm 2 và loại A3, nhóm 2, bởi khi chuyển sang bậc nghề nghiệp mới, họ được đưa về nhóm 1 cùng loại, có hệ số lương cao hơn.

Nghị định số 232/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định vị trí việc làm viên chức xác lập hệ thống bậc nghề nghiệp gồm 5 bậc, từ bậc 1 đến bậc 5, áp dụng thống nhất theo danh mục vị trí việc làm. Viên chức được bố trí vào bậc nghề nghiệp nào thì hưởng lương tương ứng với bậc đó, trong thời gian chưa áp dụng chế độ tiền lương mới theo quyết định của cấp có thẩm quyền. 

Theo quy định hiện hành, trong giai đoạn chuyển tiếp, viên chức vẫn áp dụng Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ đối với cán bộ, viên chức trong đơn vị sự nghiệp của Nhà nước ban hành kèm Nghị định số 204/2004/NĐ-CP.

Điểm mới nằm ở cách ghép bậc nghề nghiệp với loại lương viên chức: bậc 1 áp dụng lương loại B; bậc 2 áp dụng lương loại A0; bậc 3 áp dụng lương loại A1; bậc 4 áp dụng lương loại A2, nhóm 1; bậc 5 áp dụng lương loại A3, nhóm 1.

Giáo viên hạng cao có thể tăng lương khi xếp theo vị trí việc làm.

Cơ chế chuyển xếp được thiết kế theo hướng kế thừa chức danh nghề nghiệp viên chức đang giữ, đồng thời đưa lương về hệ thống bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm. Viên chức đang hưởng lương loại B được chuyển vào bậc 1 và tiếp tục hưởng bậc, hệ số lương loại B đang có. Viên chức loại A0 chuyển vào bậc 2; viên chức loại A1 chuyển vào bậc 3, lương tiếp tục tính theo bậc và hệ số đang hưởng.

Với viên chức loại A2, khi chuyển vào bậc 4 sẽ có hai trường hợp. Người đang hưởng lương A2, nhóm 1 tiếp tục giữ bậc, hệ số lương tương ứng. Người đang hưởng lương A2, nhóm 2 được chuyển xếp sang A2, nhóm 1. Đây là thay đổi có lợi vì nhóm 1 có dải hệ số cao hơn nhóm 2.

Tương tự, viên chức loại A3 được chuyển vào bậc 5. Trường hợp đang xếp lương A3, nhóm 1 tiếp tục giữ thang lương này. Trường hợp đang hưởng lương A3, nhóm 2 được chuyển sang A3, nhóm 1. Như vậy, hai nhóm viên chức có khả năng tăng lương trực tiếp từ chuyển xếp là A2.2 và A3.2.

Trong lĩnh vực giáo dục, tác động của quy định mới được nhiều giáo viên quan tâm. Với giáo viên mầm non, chức danh nghề nghiệp hiện chia thành 3 hạng. Giáo viên mầm non hạng I đang áp dụng hệ số lương viên chức loại A2, nhóm 2, từ 4,00 đến 6,38. Khi chuyển sang bậc nghề nghiệp theo vị trí việc làm, nhóm này thuộc bậc 4 và áp dụng lương viên chức loại A2, nhóm 1, có hệ số từ 4,40 đến 6,78.

Điều này đồng nghĩa giáo viên mầm non hạng I có thể được điều chỉnh lên dải hệ số cao hơn khi đơn vị hoàn tất phê duyệt vị trí việc làm và bố trí viên chức vào bậc nghề nghiệp tương ứng. Mức tăng cụ thể phụ thuộc bậc lương hiện hưởng của từng người, thời gian giữ bậc và cách chuyển xếp theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Với giáo viên tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông, nhóm hạng II hiện cũng đang áp dụng lương viên chức loại A2, nhóm 2, hệ số từ 4,00 đến 6,38. Khi chuyển sang bậc 4 của vị trí việc làm, các giáo viên này được xếp sang A2, nhóm 1, hệ số từ 4,40 đến 6,78. Đây là điểm thay đổi có ý nghĩa với đội ngũ giáo viên đã đạt chuẩn chức danh nghề nghiệp cao nhưng lâu nay vẫn nằm ở thang A2.2.

Lưu ý, chuyển sang bậc nghề nghiệp theo vị trí việc làm không đồng nghĩa mọi viên chức đều tăng lương. Các nhóm đang hưởng lương loại B, A0, A1, A2.1 và A3.1 cơ bản tiếp tục hưởng theo bậc, hệ số lương hiện có khi được bố trí vào bậc tương ứng. Tác động tăng lương tập trung vào nhóm đang ở A2.2 và A3.2 do thay đổi từ nhóm 2 sang nhóm 1.

Về bản chất, chính sách mới gắn tiền lương viên chức với vị trí, năng lực và yêu cầu nhiệm vụ, thay vì chỉ dựa trên tên gọi chức danh nghề nghiệp. Với ngành giáo dục, y tế và nhiều lĩnh vực sự nghiệp công lập khác, đây là bước sắp xếp lại thang bậc nhằm chuẩn hóa đội ngũ, đồng thời xử lý phần chênh lệch giữa các nhóm lương cùng loại nhưng khác hệ số.