Từ ngày 1/7/2026, Luật Viên chức năm 2025 chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Viên chức năm 2010 đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 52/2019/QH14.

Theo Điều 10, Luật Viên chức năm 2025 quy định 7 nhóm hành vi viên chức không được thực hiện. 

Thứ nhất là trốn tránh, thoái thác, đùn đẩy trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; gây bè phái, mất đoàn kết; tự ý nghỉ việc, bỏ việc; tham gia đình công; đăng tải, phát tán, phát ngôn thông tin sai lệch làm ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của đất nước, địa phương, đơn vị nơi công tác.

Thứ hai, lợi dụng hoạt động nghề nghiệp để tuyên truyền chống lại chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc gây phương hại đến thuần phong, mỹ tục, đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân và xã hội.

Các quy định đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm, kỷ luật, chuẩn mực ứng xử và uy tín của viên chức trong hoạt động nghề nghiệp, nhất là với những hành vi có thể ảnh hưởng đến cơ quan, đơn vị, địa phương và hình ảnh đất nước.

Thứ ba, có hành vi tham ô, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, trục lợi, nhũng nhiễu và các hành vi khác vi phạm pháp luật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Thứ tư, sử dụng tài sản công, tài sản của nhân dân trái pháp luật.

Thứ năm, có hành vi phân biệt đối xử dân tộc, giới tính, độ tuổi, khuyết tật, tôn giáo, tín ngưỡng, thành phần xã hội dưới mọi hình thức trong thực hiện nhiệm vụ.

Thứ sáu, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác trong khi thực hiện hoạt động nghề nghiệp.

Thứ bảy, những việc không được làm theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng; pháp luật về tiết kiệm, chống lãng phí; pháp luật về doanh nghiệp; pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước; những việc không được làm khác theo quy định của pháp luật, của cấp có thẩm quyền.

Cùng với các quy định chặt chẽ hơn về kỷ luật và trách nhiệm nghề nghiệp, Luật Viên chức năm 2025 cũng mở rộng quyền hoạt động của viên chức theo hướng linh hoạt hơn. Tại khoản 1 Điều 13, luật bổ sung quyền ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ với cơ quan, tổ chức, đơn vị khác nếu pháp luật chuyên ngành không cấm. 

Khoản 3 Điều 13 cũng cho phép viên chức góp vốn, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, bệnh viện, cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu khoa học ngoài công lập. 

 Quy định này tạo thêm không gian cho viên chức phát huy chuyên môn, năng lực nghề nghiệp và tham gia các hoạt động xã hội, kinh tế phù hợp, nhưng vẫn phải bảo đảm nguyên tắc không xung đột với nhiệm vụ, đạo đức nghề nghiệp và quy định pháp luật liên quan.

Sự cân bằng này đặt ra yêu cầu mỗi viên chức phải tự nhận diện rõ ranh giới giữa quyền cá nhân, hoạt động chuyên môn và trách nhiệm với đơn vị công tác.