Ảnh minh họa.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 208/2026/NĐ-CP quy định về vận tải hàng không, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây là văn bản hướng dẫn thi hành nhiều nội dung quan trọng của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025, từ điều kiện kinh doanh, quyền vận chuyển, điều phối giờ cất, hạ cánh đến trách nhiệm bồi thường của người vận chuyển.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định số 208 là việc nới điều kiện về vốn chủ sở hữu đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không thương mại.

Theo đó, mức vốn chủ sở hữu tối thiểu để thành lập và duy trì hoạt động kinh doanh vận tải hàng không thương mại thường lệ được quy định theo quy mô đội tàu bay. Cụ thể, doanh nghiệp khai thác đến 10 tàu bay phải có tối thiểu 300 tỷ đồng; từ 11 đến 30 tàu bay là 600 tỷ đồng; trên 30 tàu bay là 700 tỷ đồng. Đối với hoạt động kinh doanh vận tải hàng không thương mại không thường lệ, mức vốn chủ sở hữu tối thiểu là 100 tỷ đồng.

So với Nghị định số 89/2019/NĐ-CP, mức vốn chủ sở hữu tối thiểu đối với doanh nghiệp khai thác trên 30 tàu bay đã giảm từ 1.300 tỷ đồng xuống còn 700 tỷ đồng, trong khi các mức vốn còn lại được giữ nguyên.

Việc giảm gần một nửa mức vốn chủ sở hữu tối thiểu cho thấy cơ quan quản lý đang chuyển dần từ tư duy "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, đồng thời tăng cường quản lý trong quá trình hoạt động.

Bên cạnh việc điều chỉnh điều kiện về vốn, Nghị định cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường quản lý trong quá trình khai thác.

Theo đó, doanh nghiệp mới kinh doanh vận tải hàng không thương mại vận chuyển hành khách thường lệ phải được chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư.

Doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về vốn, tổ chức bộ máy và phương án khai thác tàu bay theo quy định của Nghị định. Trường hợp được cấp giấy phép kinh doanh vận tải hàng không thương mại thường lệ thì được phép khai thác cả loại hình vận tải hàng không thương mại không thường lệ.

Đáng chú ý, trong thời hạn 3 năm kể từ ngày được cấp giấy phép, doanh nghiệp phải đưa dịch vụ vận tải hàng không vào khai thác. Đồng thời, doanh nghiệp phải duy trì tối thiểu 3 tàu bay đối với hoạt động vận tải hàng không thương mại thường lệ và tối thiểu 1 tàu bay đối với hoạt động vận tải hàng không thương mại không thường lệ trong suốt quá trình hoạt động.

Một nội dung đáng chú ý khác tại Nghị định số 208 là việc Chính phủ tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không thương mại ở mức không quá 34% vốn điều lệ.

Theo quy định, doanh nghiệp phải có ít nhất một cá nhân hoặc pháp nhân Việt Nam nắm giữ tỷ lệ vốn điều lệ lớn nhất. Trường hợp pháp nhân Việt Nam có vốn đầu tư nước ngoài tham gia góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp thì tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại pháp nhân này cũng không được vượt quá 49% vốn điều lệ.

Trước đó, trong quá trình xây dựng Nghị định, Bộ Xây dựng từng đề xuất nâng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài lên tối đa 49%. Tuy nhiên, sau quá trình lấy ý kiến, phương án này không được chấp thuận và Chính phủ quyết định tiếp tục giữ nguyên mức trần 34% như quy định hiện hành.

Nghị định cũng quy định các giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không, giấy phép kinh doanh hàng không chung và giấy chứng nhận đăng ký hoạt động hàng không chung không vì mục đích thương mại đã được cấp trước ngày Nghị định có hiệu lực tiếp tục được sử dụng trong thời hạn 6 tháng.

Trong thời gian này, doanh nghiệp có trách nhiệm rà soát và thực hiện thủ tục cấp lại giấy phép, giấy chứng nhận theo quy định mới.

Đối với quyền vận chuyển hàng không đã được cấp trước thời điểm Nghị định có hiệu lực vẫn tiếp tục được thực hiện. Các trường hợp thuê, cho thuê tàu bay đã được Cục Hàng không Việt Nam chấp thuận trước đó cũng tiếp tục có giá trị.

Trường hợp có phát sinh nhu cầu thay đổi về thời gian thuê, bên cho thuê, số lượng hoặc chủng loại tàu bay sau ngày Nghị định có hiệu lực thì phải thực hiện theo quy định mới.

Ngoài ra, các hồ sơ hợp lệ đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước thời điểm Nghị định có hiệu lực sẽ tiếp tục được giải quyết theo quy định của pháp luật tại thời điểm nộp hồ sơ.