Sốt xuất huyết tại Hà Nội đang bước vào giai đoạn đáng lo ngại khi số ca mắc liên tục gia tăng tại nhiều địa phương, trong khi thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển.

Thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội cho biết, toàn TP đã ghi nhận 1.259 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 115/126 xã, phường, cho thấy phạm vi lưu hành của bệnh đã xuất hiện ở phần lớn địa bàn.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang bước vào mùa cao điểm, nhiều hệ thống tiêm chủng đã triển khai vắc-xin nhằm tăng khả năng tiếp cận cho người dân.

Đáng chú ý, trong hai tuần gần đây, nhiều địa phương ghi nhận số ca mắc tăng lên, phản ánh xu hướng dịch có thể tiếp tục diễn biến phức tạp khi Hà Nội đang trong mùa mưa, thời điểm các dụng cụ chứa nước ngoài trời, phế thải, chai lọ, vỏ lon hay những vật dụng bỏ đi rất dễ trở thành nơi muỗi đẻ trứng và phát triển bọ gậy.

Trước nguy cơ dịch lan rộng, Sở Y tế Hà Nội đã thành lập 46 đoàn công tác và tổ chức kiểm tra tại 91 xã, phường có ca mắc trong thời gian gần đây, tập trung đánh giá công tác giám sát dịch tễ, xử lý ổ dịch, kiểm soát véc tơ truyền bệnh, hoạt động truyền thông cũng như khả năng đáp ứng của từng địa phương khi xuất hiện thêm ca mắc.

Mục tiêu được ngành y tế đặt ra là phát hiện sớm các nguy cơ ngay từ cơ sở, xử lý nhanh những ổ dịch nhỏ và không để hình thành các điểm nóng kéo dài trong cộng đồng.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, nguy cơ sốt xuất huyết vẫn hiện hữu ngay trong nhiều hộ gia đình khi không ít dụng cụ chứa nước chưa được vệ sinh thường xuyên, phế thải có khả năng đọng nước vẫn tồn tại quanh nhà và trở thành môi trường thuận lợi để muỗi truyền bệnh sinh sản.

Đây là vấn đề đáng lưu ý bởi dù hoạt động tuyên truyền về diệt bọ gậy, loại bỏ nơi muỗi sinh sản đã được triển khai trong nhiều năm, một bộ phận người dân vẫn chưa duy trì thường xuyên thói quen kiểm tra, vệ sinh và loại bỏ các vật dụng có khả năng tích nước trong khuôn viên gia đình.

Ở đầu phía Nam, báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cho biết, trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm cùng lưu hành, sốt xuất huyết đang là bệnh có diễn biến đáng chú ý khi số ca mắc tiếp tục gia tăng theo quy luật mùa mưa, trong khi tay chân miệng cơ bản ổn định và Covid-19 chưa ghi nhận những biến động bất thường.

Chỉ riêng trong tuần 31, từ ngày 27/7 đến 2/8, toàn TP ghi nhận 1.130 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng 20% so với trung bình bốn tuần trước. Với số ca mắc mới này, tổng số trường hợp sốt xuất huyết tích lũy từ đầu năm đến nay đã lên tới 24.651 ca.

Diễn biến tại TP.HCM cũng nằm trong xu hướng gia tăng sốt xuất huyết đang được ghi nhận ở khu vực phía nam. Kết quả giám sát của Viện Pasteur TP.HCM cho thấy, đến nay toàn khu vực đã ghi nhận 53.428 ca sốt xuất huyết, tăng 38,9% so với cùng kỳ năm trước.

Thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, trên địa bàn thôn Tân Đức, xã Kỳ Hoa vừa ghi nhận ổ dịch sốt xuất huyết Dengue với 5 trường hợp mắc, tất cả đều có kết quả xét nghiệm dương tính với virus Dengue bằng NS1Ag, hiện chưa ghi nhận trường hợp tử vong.

Ngoài ra, số ca mắc đang gia tăng tại nhiều địa phương như thành phố Đồng Nai, TP.HCM và tỉnh Tây Ninh cho thấy áp lực phòng, chống sốt xuất huyết vẫn còn lớn khi mùa mưa tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. 

Trước nguy cơ ổ dịch mở rộng, CDC các địa phương đang phối hợp với chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp khoanh vùng, điều tra dịch tễ, giám sát véc tơ, vệ sinh môi trường và tổ chức diệt lăng quăng, bọ gậy tại khu dân cư.

Cùng với đó, các đơn vị chuẩn bị phun hóa chất xử lý ổ dịch, đồng thời tăng cường giám sát nhằm phát hiện sớm những trường hợp mắc mới để có biện pháp xử lý kịp thời.

Người dân được khuyến cáo thường xuyên vệ sinh môi trường sống, loại bỏ các vật dụng có khả năng đọng nước, đậy kín các dụng cụ chứa nước và duy trì diệt lăng quăng, bọ gậy hằng tuần để hạn chế nguy cơ muỗi phát triển và truyền bệnh.

Đặc biệt, những khu vực đã ghi nhận ca mắc cần tăng cường kiểm tra các vật dụng dễ tích nước quanh nhà như chai lọ, xô chậu, lốp xe cũ, phế thải hoặc các dụng cụ chứa nước không được sử dụng thường xuyên, bởi đây có thể trở thành những ổ sinh sản của muỗi truyền bệnh nếu bị bỏ quên.

Trong bối cảnh sốt xuất huyết đang bước vào mùa cao điểm, ngành y tế các địa phương khuyến cáo người dân không nên chờ tới khi xuất hiện ca bệnh trong gia đình hoặc khu dân cư mới bắt đầu triển khai các biện pháp phòng dịch, bởi đến thời điểm đó, muỗi mang virus có thể đã lưu hành trong cộng đồng.

Phòng bệnh cần bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng phải được duy trì thường xuyên, từ đậy kín dụng cụ chứa nước, loại bỏ những vật dụng có khả năng đọng nước, thu gom phế thải đến kiểm tra các vị trí ít được chú ý quanh nhà, bởi chỉ một chai lọ, chậu cây hay vật dụng chứa nước bị bỏ quên cũng có thể trở thành nơi phát sinh một thế hệ muỗi mới.

Bên cạnh các biện pháp kiểm soát véc tơ và loại bỏ nguồn lây, các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân chủ động tiêm vắc-xin phòng bệnh nhằm giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết, hạn chế các trường hợp diễn tiến nặng và biến chứng nguy hiểm, qua đó góp phần giảm số ca mắc và kiểm soát sự lây lan của dịch trong cộng đồng.

Tại Việt Nam, năm 2025 cả nước ghi nhận hơn 181.000 ca mắc và 43 trường hợp tử vong. Trong những tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận gần 60.000 ca mắc, tăng gấp gần 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Điều đáng lưu ý là dịch không còn xuất hiện theo chu kỳ quen thuộc mà gia tăng ngay từ đầu năm, trước cả mùa mưa - thời điểm thường ghi nhận số ca mắc tăng cao.

Theo Ths.Lê Thanh Khôi, Phó Giám đốc Y khoa thuộc Hội đồng Y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, hiện nay, Qdenga là vắc-xin sốt xuất huyết đầu tiên được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đây là vắc-xin chứa virus Dengue sống giảm độc lực, có khả năng kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch chống lại cả 4 type virus Dengue gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4.

Theo dữ liệu nghiên cứu và thực tế triển khai tại nhiều quốc gia, sau khi hoàn thành đủ hai mũi tiêm, vắc-xin có hiệu quả bảo vệ phòng bệnh sốt xuất huyết hơn 80% sau 12 tháng và giúp giảm nguy cơ nhập viện hơn 90% sau 18 tháng.

Giới chuyên môn đánh giá đây là bước tiến rất quan trọng trong cuộc chiến với sốt xuất huyết, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng tại nhiều khu vực đô thị.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang bước vào mùa cao điểm, nhiều hệ thống tiêm chủng đã triển khai vắc-xin nhằm tăng khả năng tiếp cận cho người dân.

Theo đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu, hiện Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ.

Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, vắc-xin không dành cho người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào vắc-xin, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú. Với người suy giảm miễn dịch, người nhiễm HIV, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp với từng trường hợp cụ thể.