Hà Nội đang đối mặt với xu hướng gia tăng sốt xuất huyết khi bước vào mùa mưa - thời điểm thuận lợi để muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển.

Trước diễn biến dịch bệnh ngày càng phức tạp, ngành y tế đã tăng cường giám sát, xử lý ổ dịch và đẩy mạnh truyền thông, đồng thời khuyến cáo người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh nhằm hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, trong tuần từ ngày 1/7 đến 24/7/2026, TP ghi nhận 146 ca mắc sốt xuất huyết tại 61 phường, xã, tăng 50 trường hợp so với tuần trước. Cùng thời gian này, ba ổ dịch mới được phát hiện tại các phường Chương Dương, Thanh Oai và Việt Hưng.

Hà Nội đang đối mặt với xu hướng gia tăng sốt xuất huyết khi bước vào mùa mưa - thời điểm thuận lợi để muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển.

Lũy kế từ đầu năm đến nay, Hà Nội đã ghi nhận 871 ca mắc tại 111 phường, xã, gần gấp đôi cùng kỳ năm 2025 với 475 trường hợp. Toàn thành phố xuất hiện 30 ổ dịch, trong đó còn 9 ổ dịch đang hoạt động và tiếp tục được ngành y tế theo dõi, xử lý.

Theo nhận định của CDC Hà Nội, số ca mắc sốt xuất huyết đang tăng theo quy luật dịch hằng năm. Trong thời gian tới, thành phố có thể tiếp tục ghi nhận thêm các ca bệnh và ổ dịch mới nếu điều kiện thời tiết tiếp tục thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.

Trước nguy cơ này, ngành y tế đang triển khai đồng bộ các hoạt động giám sát dịch tễ, xử lý ổ dịch và tăng cường tuyên truyền nhằm nâng cao ý thức phòng chống dịch trong cộng đồng.

Theo Ths.Lê Thanh Khôi, Phó Giám đốc Y khoa thuộc Hội đồng Y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, mưa nhiều kéo dài khiến các vật dụng chứa nước, hố ga, mái hiên, sân thượng, ban công và những khu vực ít được vệ sinh trở thành nơi sinh sản lý tưởng của muỗi Aedes - tác nhân truyền virus Dengue.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, quá trình đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao, nhiều khu chung cư và nhà trọ cũng góp phần làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hệ thống thoát nước chưa đồng bộ cùng sự tồn tại của nhiều vật chứa nước nhân tạo là những nguyên nhân khiến sốt xuất huyết có xu hướng lưu hành kéo dài tại các đô thị đông dân.

Đáng chú ý, virus Dengue có bốn tuýp huyết thanh khác nhau, vì vậy mỗi người có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần trong đời. Những trường hợp tái nhiễm có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nếu trước đây sốt xuất huyết thường được xem là bệnh của trẻ em thì hiện nay, người lớn chiếm hơn một nửa tổng số ca mắc.

Theo các chuyên gia, không ít người trưởng thành nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng do chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao liên tục, đau đầu, đau nhức cơ, phát ban hoặc các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường..., người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và theo dõi, tránh những biến chứng nguy hiểm.

Theo Bộ Y tế, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra và lây truyền sang người qua muỗi Aedes aegypti. Trên thế giới hiện có khoảng 5,6 tỷ người sinh sống tại khu vực có nguy cơ mắc bệnh; mỗi năm ghi nhận từ 100 - 400 triệu trường hợp nhiễm virus Dengue. Bệnh lưu hành chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, song đang có xu hướng mở rộng phạm vi do tác động của biến đổi khí hậu, đô thị hóa và gia tăng giao lưu dân cư.

Phần lớn người mắc sốt xuất huyết có biểu hiện nhẹ hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển thành sốt xuất huyết nặng với các biến chứng nguy hiểm như sốc, xuất huyết nặng, suy tạng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh.

Tại Việt Nam, năm 2025 cả nước ghi nhận hơn 181.000 ca mắc và 43 trường hợp tử vong. Trong những tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận gần 60.000 ca mắc, tăng gấp gần 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Điều đáng lưu ý là dịch không còn xuất hiện theo chu kỳ quen thuộc mà gia tăng ngay từ đầu năm, trước cả mùa mưa - thời điểm thường ghi nhận số ca mắc tăng cao.

Theo Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) Võ Hải Sơn, sốt xuất huyết đang dần phá vỡ các quy luật dịch tễ trước đây. Nếu như các năm trước số ca mắc thường giảm vào cuối năm thì năm 2025 vẫn duy trì ở mức cao trong các tháng 11 và 12.

Thời tiết nóng ẩm xen kẽ mưa kéo dài từ đầu năm đến nay đã tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển. Bên cạnh đó, sự lưu hành chiếm ưu thế của tuýp huyết thanh DENV-2 cũng góp phần làm gia tăng số ca bệnh nặng và nhập viện.

Hiện nhiều địa phương đang bước vào giai đoạn cao điểm của mùa dịch. Thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa, độ ẩm không khí cao cùng tình trạng tồn tại nhiều vật chứa nước tại hộ gia đình và khu dân cư tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển.

Các chuyên gia nhấn mạnh, hiện nay điều trị sốt xuất huyết chủ yếu vẫn là theo dõi sát, bù dịch và xử lý biến chứng chứ chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt virus Dengue. Chính vì vậy, phòng bệnh chủ động được xem là “hàng rào” quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng.

Ngoài các biện pháp truyền thống như diệt lăng quăng, loại bỏ ổ nước đọng, ngủ màn và phòng muỗi đốt, tiêm vắc-xin đang được xem là giải pháp chủ động hiệu quả trong phòng ngừa sốt xuất huyết.

Hiện nay, Qdenga là vắc-xin sốt xuất huyết đầu tiên được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đây là vắc-xin chứa virus Dengue sống giảm độc lực, có khả năng kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch chống lại cả 4 type virus Dengue gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4.

Theo dữ liệu nghiên cứu và thực tế triển khai tại nhiều quốc gia, sau khi hoàn thành đủ hai mũi tiêm, vắc-xin có hiệu quả bảo vệ phòng bệnh sốt xuất huyết hơn 80% sau 12 tháng và giúp giảm nguy cơ nhập viện hơn 90% sau 18 tháng.

Giới chuyên môn đánh giá đây là bước tiến rất quan trọng trong cuộc chiến với sốt xuất huyết, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng tại nhiều khu vực đô thị.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang bước vào mùa cao điểm, nhiều hệ thống tiêm chủng đã triển khai vắc-xin nhằm tăng khả năng tiếp cận cho người dân.

Theo đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu, hiện Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ.

Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, vắc-xin không dành cho người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào vắc-xin, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú. Với người suy giảm miễn dịch, người nhiễm HIV, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp với từng trường hợp cụ thể.