Hai công nghệ mới được thử nghiệm tại Hòa Lạc

Chiều 10/9, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng chủ trì Hội nghị triển khai các quyết định của UBND Thành phố về việc cho phép thử nghiệm có kiểm soát trên địa bàn. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản lý đối với công nghệ, sản phẩm và mô hình mới.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Tại Hội nghị, lãnh đạo Thành phố đã trao quyết định cho Công ty cổ phần Phenikaa X thực hiện thử nghiệm hệ thống giao thông tự hành thông minh tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng trao quyết định cho phép thử nghiệm có kiểm soát tại Thành phố cho 2 doanh nghiệp.

Hoạt động thử nghiệm được triển khai trong thời gian 24 tháng, gồm xe buýt tự hành, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động và robot giao hàng.

Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng và Công nghệ mỏ được phép thử nghiệm sản xuất tổng oxit đất hiếm có hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Thời gian thử nghiệm là 18 tháng.

Phát biểu tại Hội nghị, TS. Lê Anh Sơn, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Phenikaa, Phó tổng giám đốc Trường Đại học Phenikaa, Tổng giám đốc Phenikaa X cho biết, quyết định của Hà Nội là bước hiện thực hóa Nghị quyết số 57, bởi xe tự hành không thể chờ đến khi mọi quy định được hoàn thiện mới bắt đầu vận hành. Công nghệ mới cần một không gian để thử nghiệm, cho phép phát sinh sai số trong phạm vi kiểm soát và rút kinh nghiệm từ chính những sai số đó.

Khi cơ quan quản lý mở ra không gian thử nghiệm phù hợp, các nhà khoa học mới có điều kiện và động lực theo đuổi những bài toán khó. Nếu thiếu cơ sở và cơ chế thử nghiệm, công nghệ rất khó tạo được bước đột phá.

TS.Lê Anh Sơn, Tổng Giám đốc Phenikaa-X phát biểu tại Hội nghị.

“Hôm nay, những chiếc xe sẽ lăn bánh trên đường Hòa Lạc, nhưng thứ thực sự chuyển động còn là niềm tin rằng một trường đại học Việt Nam có thể trở thành nơi khởi nguồn của một công nghệ mới”, TS. Lê Anh Sơn chia sẻ.

Ông khẳng định, khi Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành dưới tinh thần của Nghị quyết số 57, Việt Nam có thể tạo ra những sản phẩm và mô hình chưa từng có tiền lệ. “Hà Nội đã chọn làm nơi khởi đầu và chúng tôi hứa sẽ không phụ lựa chọn đó”, Tổng giám đốc Phenikaa X nhấn mạnh.

Ở lĩnh vực đất hiếm, ông Lê Văn Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Xây dựng và Công nghệ Mỏ cho biết, trong khoảng 40 năm qua, nhiều thế hệ nhà khoa học Việt Nam đã thực hiện các nghiên cứu về đất hiếm. Tuy nhiên, do điều kiện và mục tiêu nghiên cứu khác nhau, các kết quả còn phân mảnh và chưa được ứng dụng nhiều vào thực tiễn sản xuất.

Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Xây dựng và Công nghệ Mỏ Lê Văn Tuấn phát biểu.

Việt Nam là quốc gia có trữ lượng đất hiếm rất lớn. Vì vậy, vấn đề quan trọng được đặt ra là phải làm chủ công nghệ từ khai thác, tuyển quặng đến chế biến sâu, tạo ra sản phẩm đất hiếm đáp ứng tiêu chuẩn phục vụ công nghiệp công nghệ cao trong nước và xuất khẩu.

Theo ông Lê Văn Tuấn, từ kết quả nghiên cứu công nghệ, doanh nghiệp đã chế thử, lắp đặt và vận hành không tải hệ thống sản xuất bán công nghiệp tại Thái Nguyên trong giai đoạn 2024 đến 2025.

Sau khi được trao quyết định thử nghiệm, doanh nghiệp sẽ nâng cấp nhà xưởng, lắp đặt phiên bản hệ thống đã được nâng cấp tự động hóa tại Khu công nghệ cao Láng Hòa Lạc, đồng thời tập trung nguồn lực tài chính và chuyên môn để hoàn thành các mục tiêu của dự án.

Thử nghiệm có kiểm soát không đồng nghĩa với miễn trừ trách nhiệm

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, thông qua việc cho phép thử nghiệm có kiểm soát, Hà Nội đang thực hiện một phương thức quản trị mới. Thay vì chờ công nghệ phát triển hoàn chỉnh rồi mới xây dựng chính sách quản lý, Thành phố chủ động tạo ra một không gian có giới hạn để công nghệ được thử nghiệm, rủi ro được kiểm soát, dữ liệu được hình thành và chính sách được hoàn thiện từ thực tiễn.

Đối với hệ thống giao thông tự hành thông minh, Thành phố kỳ vọng kết quả thu được phải vượt ra ngoài việc chứng minh phương tiện có khả năng vận hành.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng phát biểu.

Quá trình thử nghiệm cần hình thành được bộ dữ liệu đủ độ tin cậy để đánh giá mức độ an toàn, tính ổn định, khả năng tương tác với hạ tầng hiện hữu, quy trình vận hành và phương án xử lý sự cố. Đây sẽ là cơ sở phục vụ nghiên cứu mô hình quản lý và xem xét khả năng mở rộng ứng dụng giao thông thông minh trong điều kiện thực tế của Hà Nội.

Đối với dự án sản xuất tổng oxit đất hiếm có hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp, yêu cầu trọng tâm là kiểm chứng công nghệ và hiệu quả thu hồi. Song song với nhiệm vụ này, doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ các vấn đề liên quan đến an toàn, chất thải, hóa chất và tác động môi trường.

Kết quả thử nghiệm phải thể hiện rõ tính ổn định của quy trình, khả năng làm chủ công nghệ và những điều kiện cần thiết để chuyển dự án sang giai đoạn tiếp theo.

Nhấn mạnh cơ chế thử nghiệm có điều kiện không đồng nghĩa với miễn trừ trách nhiệm, Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện đúng phạm vi, địa điểm, quy mô, thời gian, đối tượng và những điều kiện được quy định trong quyết định, quy chế thử nghiệm.

Các đơn vị phải duy trì đầy đủ biện pháp kiểm soát rủi ro, chủ động phát hiện, ghi nhận và báo cáo sự cố; tuyệt đối không tự ý mở rộng phạm vi hoặc thay đổi nội dung thử nghiệm khi chưa được cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Mỗi dự án cũng phải thiết lập hệ thống nhật ký và dữ liệu thử nghiệm bảo đảm khả năng kiểm tra, truy xuất, phục vụ hoạt động đánh giá độc lập.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ, cơ quan đầu mối theo dõi chung, chủ động phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan giám sát quá trình triển khai; hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện chế độ báo cáo; kịp thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc và những vấn đề vượt thẩm quyền để tham mưu UBND Thành phố xem xét, xử lý.

Việc giám sát phải dựa trên các chỉ tiêu và bằng chứng cụ thể. Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Thành phố cùng các đơn vị liên quan phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo chức năng, bảo đảm không để xuất hiện khoảng trống trong hoạt động quản lý, giám sát.

Lãnh đạo Thành phố đặc biệt lưu ý yêu cầu gắn quá trình thử nghiệm với đầu ra cụ thể. Khi kết thúc từng dự án, doanh nghiệp phải xây dựng báo cáo đánh giá đầy đủ, cung cấp bộ dữ liệu và bằng chứng kiểm chứng, đồng thời kiến nghị về cơ chế quản lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc quy trình liên quan.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng và các đại biểu trải nghiệm xe tự hành.

Trên cơ sở kết quả thử nghiệm, các đơn vị phải đề xuất rõ phương án dừng, điều chỉnh, tiếp tục thử nghiệm hoặc xem xét mở rộng ứng dụng khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu việc đánh giá hiệu quả phải được tiến hành thực chất. Mỗi sở, ngành và đơn vị liên quan cần tham gia từ góc độ quản lý chuyên ngành, chủ động nhận diện những quy định còn thiếu hoặc chưa phù hợp; xử lý các vấn đề thuộc thẩm quyền và đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét đối với nội dung vượt thẩm quyền.

Tinh thần chung được lãnh đạo Thành phố xác định là không né tránh cái mới vì chưa có tiền lệ, đồng thời không vì mong muốn đổi mới mà xem nhẹ các yêu cầu về pháp lý và an toàn.