Đầu tư công tăng tốc, tạo nền tảng cho tăng trưởng

Đầu tư công đang trở thành một trong những động lực quan trọng nhất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Hà Nội trong năm 2026. Kết quả giải ngân đạt mức kỷ lục sau 7 tháng đầu năm cho thấy hiệu quả của những giải pháp điều hành quyết liệt, đồng thời tạo nền tảng để Thủ đô tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo Bộ Tài chính, đến hết ngày 31/7/2026, cả nước giải ngân vốn đầu tư công đạt 425.312 tỷ đồng, bằng 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Có 9 bộ, cơ quan trung ương và 23 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân cả nước.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội kiểm tra hiện trường, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ các công trình đầu tư công trọng điểm.

Trong nhóm những đơn vị có quy mô giải ngân lớn nhất, Hà Nội nổi bật với khoảng 76,2 nghìn tỷ đồng, dẫn đầu cả nước, vượt TP.HCM với 63.700 tỷ đồng, đồng thời cao hơn nhiều địa phương như Hải Phòng, Tây Ninh hay Hưng Yên.

Báo cáo tình hình kinh tế xã hội tháng 7 và 7 tháng năm 2026 cũng cho thấy vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý trong riêng tháng 7 ước đạt 16.412 tỷ đồng, tăng 19,4% so với tháng trước và tăng 94,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế 7 tháng, tổng vốn đầu tư thực hiện đạt 72.210 tỷ đồng, tăng 71,8% so với cùng kỳ và bằng 46,3% kế hoạch năm. Trong đó, vốn ngân sách cấp thành phố đạt 42.584 tỷ đồng, gấp 2,3 lần cùng kỳ; vốn ngân sách cấp xã đạt 29.626 tỷ đồng, tăng 26,4%.

Một quyết định quan trọng được HĐND TP. Hà Nội thông qua ngày 15/7/2026 là bổ sung 15.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách năm 2025 vào kế hoạch đầu tư công năm 2026. Sau điều chỉnh, tổng kế hoạch vốn thành phố tự giao đạt khoảng 156.000 tỷ đồng, cao hơn mức khoảng 126.000 tỷ đồng Thủ tướng Chính phủ giao.

Điều đó cũng đồng nghĩa, trong những tháng còn lại của năm, Hà Nội phải tiếp tục giải ngân khoảng 79.000 tỷ đồng theo số liệu kế hoạch hiện hành, đòi hỏi thành phố duy trì kỷ luật điều hành, đồng thời nâng cao năng lực hấp thụ vốn của từng dự án.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, giao thông trọng điểm, chống ngập và các khu công nghệ cao, coi đây là những công trình tạo dư địa phát triển lâu dài, đồng thời dẫn dắt dòng vốn đầu tư xã hội. 

Dồn lực tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc các công trình chiến lược

Trọng tâm của Hà Nội là đẩy nhanh tiến độ các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, hệ thống hồ điều hòa và các khu công nghiệp, khu công nghệ cao.

Đối với dự án Vành đai 4 vùng Thủ đô, hơn 98,8% chiều dài tuyến, tương đương khoảng 1.426ha đã được bàn giao mặt bằng. Tuyến đường song hành đạt khoảng 85% giá trị sản lượng, với 35/51,5 km đã được thảm bê tông nhựa. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ đường song hành trong quý III/2026.

Dự án Vành đai 2,5 cũng đạt nhiều chuyển biến khi đoạn Ngụy Như Kon Tum đến Nguyễn Trãi đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng. Hầm chui nút giao Giải Phóng đã hoàn thành trong quý I, đoạn Đầm Hồng đến Quốc lộ 1A đã thông xe kỹ thuật.

Song song với đó, Hà Nội đang triển khai đồng thời 7 cây cầu lớn vượt sông Hồng gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở nhằm hoàn thành vào quý II/2027 phục vụ Hội nghị APEC.

Trong đó, cầu Trần Hưng Đạo đã tiếp nhận khoảng 77,5% mặt bằng, các hạng mục cọc khoan nhồi cầu chính và cầu dẫn đang được triển khai đồng loạt. Cầu Tứ Liên đã bàn giao hơn 80% mặt bằng và hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi trụ chính. Cầu Hồng Hà hoàn thành 798/941 cọc khoan nhồi, còn cầu Mễ Sở đã hoàn thành 360/596 cọc khoan nhồi cùng 5 thân trụ.

Đối với tuyến đường sắt đô thị Nhổn, ga Hà Nội, việc hoàn thành khoan hầm bằng hai robot TBM "Thần tốc" và "Táo bạo", đồng thời tháo dỡ robot tại ga S12 đã đánh dấu kết thúc gói thầu ngầm CP03, tạo điều kiện chuyển sang giai đoạn hoàn thiện và lắp đặt thiết bị.

Ở lĩnh vực chống ngập, Hà Nội đang ưu tiên nhiều công trình quy mô lớn như hồ điều hòa Phú Đô, hồ Mễ Trì, cụm hồ Yên Nghĩa cùng các hồ Cự Khối, Thụy Phương, Chèm và Liên Mạc. Đây đều là những dự án vừa nâng cao năng lực tiêu thoát nước, vừa góp phần hoàn thiện hạ tầng đô thị.

Song hành với đầu tư hạ tầng giao thông và chống ngập, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quyết định tiến độ giải ngân.

Dự án Nhà hát Ngọc Trai và Công viên văn hóa nghệ thuật chuyên đề quy mô khoảng 21,3 ha đã hoàn thành bồi thường, thu hồi khoảng 8,1 ha trong giai đoạn 1. Thêm 70 trường hợp đã được phê duyệt phương án trong tháng 7/2026 và dự kiến bàn giao khoảng 1,6 ha trong tháng 8. Đối với giai đoạn 2, các cơ quan chức năng đang hoàn thiện các thủ tục để hoàn thành thu hồi đất trong tháng 9/2026.

Tuyến đường Đặng Thai Mai giai đoạn I cũng đã hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ hơn 338,5 tỷ đồng. Sau hơn một năm thi công, dự án cơ bản hoàn thành và các nhà thầu phấn đấu hoàn thành toàn bộ công trình trong tháng 9/2026.

Một dự án được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng dài hạn là Khu công viên công nghệ số và hỗn hợp với tổng vốn hơn 53.700 tỷ đồng. Dự án hướng tới chuyển đổi khu vực Tây Tựu thành trung tâm công nghệ cao tầm cỡ quốc tế, dự kiến quy tụ khoảng 60.000 chuyên gia.

Đến cuối tháng 7, phường Phú Diễn đã hoàn thành 100% thông báo thu hồi đất, công khai 125 phương án bồi thường với tổng giá trị khoảng 225 tỷ đồng và chi trả hơn 187 tỷ đồng cho 96 hộ dân. Thành phố yêu cầu hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án trước ngày 30/9/2026.

Cùng với đó, các khu công nghiệp và khu công nghệ cao cũng đang được thúc đẩy tiến độ. Theo Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội, Khu công nghiệp Đông Anh và Phú Hà đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng; Khu công nghiệp Tiến Thắng và Phù Đổng triển khai cắm mốc, kiểm đếm; Khu công nghệ cao Sinh học Hà Nội cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang thi công hạ tầng; Khu công nghiệp sạch Sóc Sơn đẩy nhanh thi công tại các khu vực đã được bàn giao.

Theo lãnh đạo UBND TP. Hà Nội, việc đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng các khu công nghệ cao, khu công nghiệp sẽ giúp thu hút các dự án công nghệ cao, công nghệ sạch, đồng thời tạo thêm năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của Thủ đô trong năm 2026.

Kỷ luật giải ngân gắn với hiệu quả công trình

Bên cạnh việc tăng tốc thi công, Hà Nội tiếp tục siết chặt kỷ luật quản lý vốn đầu tư công. TP. Hà Nội yêu cầu thực hiện chủ trương "không để vốn chờ dự án", thành lập tổ chỉ huy giải ngân vốn đầu tư công tại các xã, phường do Chủ tịch UBND cấp xã làm tổ trưởng; xây dựng kế hoạch cụ thể về giải phóng mặt bằng, thi công và thanh toán đối với từng dự án; phân công lãnh đạo trực tiếp phụ trách từng công trình để theo dõi xuyên suốt, kịp thời tháo gỡ khó khăn.

Đối với những công trình trọng điểm, các khó khăn vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo ngay, tránh tình trạng hồ sơ tồn đọng hoặc chuyển nhiều cơ quan mà không xác định rõ trách nhiệm xử lý.

Hà Nội cũng điều chỉnh linh hoạt kế hoạch vốn giữa các hạng mục từ thiết kế, bồi thường sang xây lắp nhằm rút ngắn khoảng cách giữa phân bổ và hấp thụ vốn thực tế.

Lãnh đạo TP. Hà Nội nhấn mạnh quan điểm: "Địa phương nào giải ngân chậm sẽ bị thu hồi vốn để điều chuyển cho đơn vị có khả năng giải ngân tốt hơn".

Song song với đó, Sở Xây dựng được giao theo dõi sát diễn biến giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu, nhân công và thiết bị; kịp thời công bố giá, chỉ số giá và đề xuất giải pháp bảo đảm nguồn cung. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát quy hoạch mỏ, tháo gỡ khó khăn trong cấp phép khai thác đất, cát, đá phục vụ thi công.

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Hà Nội có nhiều điều kiện để tận dụng các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2026 và các nghị quyết của Quốc hội nhằm huy động nguồn lực lớn cho phát triển hạ tầng.

Ông cho rằng Hà Nội có thể "tận dụng mạnh mẽ các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô 2026 và các nghị quyết của Quốc hội để bố trí nguồn vốn lớn, rút gọn thủ tục quy hoạch, đầu tư và chọn nhà thầu đặc biệt thù trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư cho các dự án hạ tầng lớn, công trình cấp bách". Đồng thời, cần tiếp tục phân cấp, phân quyền, gắn cơ chế đặc thù với yêu cầu cam kết chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn.

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, cùng với quyết tâm của lãnh đạo TP. Hà Nội và sự vào cuộc của các cấp, các ngành, những giải pháp đồng bộ sẽ tạo nền tảng để Hà Nội hoàn thành mục tiêu giải ngân toàn bộ khoảng 79.000 tỷ đồng còn lại trong những tháng cuối năm, qua đó phát huy đầy đủ vai trò đầu tư công là "vốn mồi" dẫn dắt tăng trưởng kinh tế Thủ đô năm 2026.