Ảnh minh họa.

UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa có Tờ trình số 405/TTr-UBND đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư Dự án tuyến đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đoạn Quảng Ngãi - Đăk Hà (Km0-Km136).

Đề xuất đầu tư công

Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi do UBND tỉnh Quảng Ngãi chủ trì xây dựng, Dự án có điểm đầu tại Km0+000, giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông (CT.01) tại xã Nguyễn Nghiêm; điểm cuối giao với tuyến quy hoạch cao tốc Bắc - Nam phía Tây (CT.02) tại xã Đăk Hà, tổng chiều dài khoảng 136 km.

Tuyến đi qua các xã Nguyễn Nghiêm, Ba Động, Ba Tơ, Ba Dinh, Ba Tô, Ba Vì, Ba Xa, Kon Plông, Măng Đen, Đăk Rve, Kon Braih, Ngọk Bay, Đăk Hà và phường Đăk Cấm.

Tuyến đường thuộc Dự án được đầu tư hoàn chỉnh theo quy hoạch với quy mô 4 làn xe. Đối với các đoạn thông thường, bề rộng nền đường 24,75 m, vận tốc thiết kế 100 km/h.

Đối với đoạn qua đèo Vi Ô Lắc và đèo Măng Đen, dài khoảng 66 km, do địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc lớn, nhiều suối, khe cắt ngang và chênh cao địa hình lớn theo hướng Đông - Tây, Dự án dự kiến xây dựng 4 làn xe, bề rộng nền đường 22 m, vận tốc thiết kế 80 km/h.

Hướng tuyến của Dự án được nghiên cứu theo nguyên tắc ngắn và thẳng nhất có thể, đồng thời bảo đảm phù hợp với các quy hoạch quốc gia, quy hoạch địa phương, yêu cầu kỹ thuật, điều kiện tự nhiên; hạn chế đi qua các khu vực nhạy cảm về môi trường, đất quốc phòng, giảm khối lượng giải phóng mặt bằng và bảo đảm kết nối thuận lợi với các trung tâm đô thị, khu chức năng quan trọng.

Cụ thể, từ điểm đầu giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông (CT.01) tại xã Nguyễn Nghiêm, tuyến đi song song phía trái Quốc lộ 24 đến khoảng Km30, sau đó cắt sông Re và chuyển sang phía phải Quốc lộ 24. Đến Km38+500, tuyến vượt sông Re, tiếp tục giao cắt với Quốc lộ 24 tại Km43+500 rồi đi về phía thượng nguồn sông Re qua các xã Ba Xa, Kon Plông.

Tại Km72+300, tuyến giao với đường Trường Sơn Đông tại khoảng Km206, cách ngã tư Trường Sơn Đông - Quốc lộ 24 khoảng 2,5 km. Sau đó, tuyến đi qua xã Măng Đen, giao với Quốc lộ 24 tại khu vực bùng binh đèo Măng Đen ở khoảng Km90, tiếp tục vượt Quốc lộ 24 tại Km91 rồi đi về phía phải Quốc lộ 24 qua các xã Đăk Rve, Kon Braih và phường Đăk Cấm.

Đến Km132, tuyến giao với đường Hồ Chí Minh, sau đó đi qua xã Ngọk Bay, xã Đăk Hà và kết thúc tại vị trí giao với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây (CT.02) theo quy hoạch. Hướng tuyến sẽ tiếp tục được rà soát, tối ưu trong bước lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Với quy mô đầu tư nêu trên, sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án khoảng 52.118,692 tỷ đồng. Tổng mức đầu tư này được xác định trên cơ sở khối lượng theo thiết kế sơ bộ, hệ thống định mức, đơn giá xây dựng, các chế độ, chính sách liên quan, suất đầu tư do Bộ Xây dựng công bố và tham khảo suất đầu tư của các dự án tương tự trong khu vực.

Trong tổng mức đầu tư, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 4.093,542 tỷ đồng; chi phí xây dựng, thiết bị 37.229,435 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và chi phí khác 2.978,355 tỷ đồng; chi phí dự phòng 7.817,360 tỷ đồng.

Dự án được đề xuất sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương. Theo kế hoạch dự kiến, trong năm 2026 cần bố trí khoảng 110 tỷ đồng; nhu cầu vốn trong giai đoạn 2027 - 2030 khoảng 52.008,692 tỷ đồng.

Về tiến độ, UBND tỉnh Quảng Ngãi dự kiến trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư Dự án vào tháng 11/2026; phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế kỹ thuật trong năm 2027; triển khai công tác giải phóng mặt bằng từ quý III/2027. Dự án dự kiến khởi công trong năm 2027 và hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2030.

Để tổ chức triển khai, Dự án dự kiến được chia thành 15 dự án thành phần, gồm 1 dự án thành phần xây lắp tuyến chính và 14 dự án thành phần thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng tại các địa phương có tuyến đi qua.

Kiến nghị chỉ định thầu

Trong số các cơ chế đặc thù được UBND tỉnh Quảng Ngãi đề xuất áp dụng cho Dự án có cơ chế cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với tất cả các gói thầu thuộc Dự án. Trình tự, thủ tục chỉ định thầu thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Theo rà soát, so sánh giữa hình thức đấu thầu rộng rãi và chỉ định thầu, việc chỉ định thầu có thể rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu từ 6 - 12 tháng.

Việc áp dụng cơ chế đặc thù về chỉ định thầu trong 2 năm 2022 và 2023 tại Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội đối với một số dự án cao tốc quan trọng quốc gia như Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Biên Hòa - Vũng Tàu cho thấy cơ chế này đã giúp giảm thủ tục, thời gian, công sức và chi phí của chủ đầu tư cũng như các nhà thầu trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

Đồng thời, việc sớm khởi công xây dựng, giải ngân vốn đầu tư các dự án góp phần khơi thông nguồn lực, tăng khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm cho người lao động và ổn định xã hội.

Ngoài ra, một số dự án quan trọng quốc gia gần đây như Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku khi được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư cũng đã được cho phép áp dụng cơ chế chỉ định thầu.

UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và các điều chỉnh liên quan, cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được xác định có tiến trình đầu tư trước năm 2030.

Các chủ trương, định hướng lớn tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết của Bộ Chính trị cũng đặt yêu cầu sớm đầu tư, hoàn thành tuyến cao tốc này trước năm 2030.

Để có thể bố trí vốn đầu tư công trong các năm 2026 - 2027, qua đó bảo đảm mục tiêu khởi công Dự án trong năm 2027, UBND tỉnh Quảng Ngãi đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù theo hướng Dự án không phải thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.

Theo địa phương, với tính chất là dự án quan trọng quốc gia, Dự án thuộc nhóm được ưu tiên bố trí vốn theo tiến độ thực hiện.

Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi đánh giá việc bố trí nguồn lực thực hiện Dự án là khả thi và đề xuất sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương để đầu tư, bảo đảm tiến độ hoàn thành tuyến trước năm 2030.

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được xác định là trục giao thông Đông - Tây kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông với cao tốc Bắc - Nam phía Tây; đồng thời tạo kết nối giữa khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, Tây Nguyên với Khu kinh tế Dung Quất, hệ thống cảng biển Dung Quất và mạng lưới giao thông quốc gia. Tuyến cũng góp phần hình thành hành lang vận tải từ Tây Nguyên, cửa khẩu quốc tế Bờ Y ra biển.

Theo quy hoạch, cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum có tiến trình đầu tư trước năm 2030 với quy mô 4 làn xe. Trong đó, đoạn Quảng Ngãi - Đăk Hà dài khoảng 136 km, kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông với cao tốc Bắc - Nam phía Tây, vận tốc thiết kế 80 - 100 km/h.

Khi hoàn thành, tuyến cao tốc được kỳ vọng giúp rút ngắn khoảng 50 - 60% thời gian di chuyển, đồng thời mở thêm không gian phát triển dọc hành lang Đông - Tây, tạo điều kiện hình thành các cụm công nghiệp, trung tâm chế biến nông - lâm sản, logistics và các điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng; trong đó có kết nối giữa du lịch biển đảo Lý Sơn với khu vực Măng Đen.