Bà Vy Lê, đồng sáng lập, kiêm CEO Do Ventures - quỹ đầu tư mạo hiểm tập trung vào start-up công nghệ giai đoạn đầu và tăng trưởng tại Đông Nam Á cho biết, Việt Nam hiện là thị trường đáng chú ý với các nhà đầu tư tìm kiếm doanh nghiệp có động lực tăng trưởng thực chất và tiềm năng dài hạn.

Theo bà Vy, nếu năm 2021 là thời điểm định giá các thương vụ bị đẩy lên cao theo xu hướng chung, thì hiện nay những start-up còn tồn tại hoặc mới gia nhập thị trường là các đội ngũ thực sự nghiêm túc và có năng lực thích ứng tốt hơn. “Các doanh nghiệp đang tập trung xây dựng giá trị thực, nắm bắt cơ hội thật và thể hiện khả năng chống chịu trước áp lực tốt hơn trước đây”, bà Vy nhận xét.

Cũng theo bà Vy, gọi vốn chỉ là điểm khởi đầu, không phải đích đến. Trên thực tế, việc huy động vốn ở mức định giá quá cao nhưng tăng trưởng không theo kịp kỳ vọng là thách thức lớn, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn ở các vòng gọi vốn tiếp theo.

Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, mà còn phổ biến ở các thị trường như Indonesia hay Singapore. Dù vậy, bà Vy chia sẻ, việc start-up Việt không gọi vốn ở quy mô “khổng lồ” như một số doanh nghiệp trong khu vực đôi khi lại là “điều may mắn trong rủi ro”.

“Huy động quá nhiều vốn đồng nghĩa với áp lực tăng trưởng rất lớn. Nếu không đạt kỳ vọng, doanh nghiệp dễ rơi vào vòng xoáy suy giảm và khó tiếp tục gọi vốn. Ngược lại, nhiều start-up Việt gọi vốn ở mức vừa phải có thể duy trì tăng trưởng ổn định hơn”, bà nói.

Thực tế cho thấy, các vòng vốn lớn đi kèm chi tiêu mạnh cho marketing, đặc biệt là quảng cáo số, đôi khi mang lại lợi ích nhiều hơn cho nền tảng quảng cáo thay vì chính start-up. Khi hiệu quả tài chính không tương xứng, khả năng huy động vốn tiếp theo trở nên hạn chế.

Ở góc nhìn khác, bà Giang Nguyễn, nhà sáng lập kiêm CEO Tititada cho rằng, dù đã có nhiều tiến bộ, song hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam vẫn chưa thực sự tích hợp và gắn kết.

Trước khi khởi nghiệp, bà Giang từng làm việc trong lĩnh vực ngân hàng đầu tư và tư vấn nhiều thương vụ huy động vốn, từ đó có góc nhìn đa chiều. Theo bà, một hệ sinh thái hoàn chỉnh cần có sự kết nối chặt chẽ giữa các nhà sáng lập, chương trình tăng tốc, tập đoàn lớn, cùng vai trò hỗ trợ của Chính phủ và khung pháp lý thuận lợi. Tuy nhiên, hiện các cấu phần này tại Việt Nam vẫn còn rời rạc và liên kết lỏng lẻo.

Những năm gần đây, hoạt động gọi vốn của start-up Việt đã chuyển từ tăng trưởng về số lượng sang chú trọng chất lượng. Nhà đầu tư nước ngoài ngày càng quan tâm đến thị trường, không chỉ nhờ quy mô dân số và tiềm năng tiêu dùng, mà còn bởi năng lực đổi mới sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp của thế hệ trẻ.

Dù vậy, hệ sinh thái vẫn đối mặt với nhiều rào cản mang tính cấu trúc. Một trong những thách thức lớn là thiếu hụt nhân sự chất lượng cao có kinh nghiệm quốc tế. Nhiều start-up đang tìm cách khắc phục bằng việc thu hút chuyên gia nước ngoài hoặc kêu gọi nhân tài Việt Nam trở về.

Bên cạnh đó, các yếu tố như môi trường pháp lý, khả năng di chuyển xuyên biên giới và sự phối hợp giữa các tổ chức hỗ trợ vẫn chưa phát triển tương xứng với các hệ sinh thái trưởng thành. Những hạn chế này có thể trở thành rào cản đối với start-up trong quá trình mở rộng và tiếp cận nguồn vốn quốc tế.