Ông Đặng Ngọc Minh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế.

Theo ông Đặng Ngọc Minh, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, quy định này không tạo gánh nặng cho doanh nghiệp.

Thưa ông, trách nhiệm của doanh nghiệp chủ sàn thương mại điện tử quản lý thuế hiện nay là gì?

Luật Quản lý thuế quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc quản lý thuế là cung cấp thông tin người nộp thuế cho cơ quan thuế, bao gồm cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy phép thành lập và hoạt động; Kho bạc Nhà nước; ngân hàng thương mại; cơ quan quản lý nhà nước về nhà, đất; công an; tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập; cơ quan quản lý nhà nước về thương mại.

Như vậy, trách nhiệm quản lý thuế, trong đó có việc cung cấp thông tin người nộp thuế, là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chứ không riêng chủ sàn thương mại điện tử. Với doanh nghiệp là chủ sàn thương mại điện tử, Nghị định 91/2022/NĐ-CP quy định, chủ sở hữu sàn TMĐT có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác và đúng hạn theo quy định cho cơ quan thuế thông tin của thương nhân, tổ chức, cá nhân có tiến hành một phần hoặc toàn bộ quy trình mua bán hàng hóa, dịch vụ trên sàn giao dịch thương mại điện tử.

Việc Luật Quản lý thuế yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân kinh doanh trên mạng đã nhận được sự không đồng tình của chủ sàn thương mại điện tử. Sau một thời gian thực hiện, việc cung cấp thông tin thế nào?

Việc yêu cầu chủ sàn thương mại điện tử cung cấp thông tin cho cơ quan thuế không tiêu tốn thời gian, công sức và chi phí tài chính của doanh nghiệp, vì thông tin được cung cấp định kỳ hàng quý qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế. Để hỗ trợ sàn thương mại điện tử cung cấp thông tin của cá nhân kinh doanh trên sàn, ngày 15/12/2022, Tổng cục Thuế đã vận hành Cổng thông tin thương mại điện tử để tiếp nhận thông tin về tổ chức, cá nhân kinh doanh trên sàn từ các sàn giao dịch thương mại điện tử.

Sau 4 kỳ cung cấp thông tin, Cổng thông tin thương mại điện tử đã ghi nhận 357 sàn giao dịch thương mại điện tử thực hiện việc cung cấp thông tin. Theo thông tin sàn thương mại điện tử cung cấp thì số lượng tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh trên sàn là hơn 191.000 đơn vị, với tổng giá trị giao dịch gần 59.000 tỷ đồng.

Tổng cục Thuế đã nâng cấp ứng dụng nội bộ để phân tích, xử lý dữ liệu do sàn cung cấp, từ đó hỗ trợ cơ quan thuế các cấp khai thác phục vụ công tác quản lý thuế tại địa bàn. Chúng tôi cũng tiếp tục triển khai các dịch vụ thuế điện tử, nhằm tạo thuận lợi cho người nộp thuế nói chung, người nộp thuế kinh doanh thương mại điện tử nói riêng.

Với thông tin do sàn thương mại điện tử cung cấp, việc quản lý thuế với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số đã hiệu quả hơn. Vậy vì sao lại yêu cầu chủ sàn thương mại điện tử thực hiện kê khai, nộp thuế thay cho người kinh doanh trên sàn?

Đối với mô hình kinh doanh thương mại điện tử thông qua sàn, quy định hiện hành mới chỉ quy định sàn trong nước có trách nhiệm cung cấp thông tin của các tổ chức, cá nhân kinh doanh thông qua sàn cho cơ quan thuế. Cá nhân kinh doanh trên sàn TMĐT vẫn phải khai thuế, nộp thuế trực tiếp với cơ quan thuế như hoạt động kinh doanh thương mại, dịch vụ truyền thống, do chưa có quy định riêng.

Việc hàng trăm ngàn người kinh doanh trên mạng phải trực tiếp khai thuế, nộp thuế rõ ràng là tiêu tốn nhiều thời gian, công sức, chi phí của người kinh doanh trên mạng và kể cả cơ quan thuế. Chưa kể, rất nhiều người bán hàng online không có kiến thức, kinh nghiệm về kế toán, hóa đơn, chứng từ, nên rất khó khăn khi thực hiện kê khai thuế, thậm chí phải bỏ chi phí để thuê dịch vụ kế toán thuế, nhiều trường hợp vô tình nợ thuế nên đã phải nộp tiền chậm nộp với số tiền không nhỏ.

Để tạo điều kiện cho cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, Bộ Tài chính đề xuất, khi sửa một số điều của Luật Quản lý thuế, bổ sung quy định về các trường hợp khai thuế thay, nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có phát sinh hoạt động kinh doanh thương mại điện tử và việc trực tiếp khai thuế với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có phát sinh hoạt động kinh doanh thương mại điện tử để cải cách thủ tục hành chính, tập trung đầu mối kê khai, đáp ứng việc kê khai, nộp thuế phù hợp với đặc thù của hoạt động kinh doanh thương mại điện tử.

Việc yêu cầu chủ sàn thương mại điện tử khai thuế thay, nộp thuế thay rõ ràng giảm được chi phí, thời gian, công sức cho người kinh doanh trên mạng và cơ quan thuế, nhưng lại đẩy gánh nặng lên sàn thương mại điện tử?

Dù Luật Quản lý thuế không bắt buộc sàn thương mại điện tử phải khai thuế thay, nộp thuế thay cho người kinh doanh trên mạng, nhưng để tạo điều kiện cho người kinh doanh trên mạng, Thông tư 40/2021/TT-BTC khuyến khích hình thức này, khi quy định, tổ chức, bao gồm cả chủ sở hữu sàn giao dịch thương mại điện tử, thực hiện việc khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân trên cơ sở ủy quyền theo quy định của pháp luật dân sự. Chủ sở hữu sàn thương mại điện tử thực hiện việc khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân theo lộ trình của cơ quan thuế.

Trong thời gian chưa thực hiện được việc khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân, tổ chức là chủ sở hữu sàn giao dịch TMĐT phải có trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh của cá nhân thông qua sàn theo yêu cầu của cơ quan thuế theo quy định của pháp luật.