Dữ liệu là “dầu mỏ” quý

Tiến sĩ James Abdey - Phó Giám đốc học thuật các chương trình quốc tế LSE-UoL tại Học viện Kinh tế và Khoa học Chính trị London về tầm quan trọng của dữ liệu trong thế kỷ 21 có ví “Dữ liệu giống như dầu mỏ quý”.

Tiến sĩ James Abdey - Phó Giám đốc học thuật các chương trình quốc tế LSE-UoL tại Học viện Kinh tế và Khoa học Chính trị London về tầm quan trọng của dữ liệu trong thế kỷ 21 có ví “Dữ liệu giống như dầu mỏ quý”.

Theo báo cáo của tổ chức Glassdoor vào năm 2022, nhà khoa học dữ liệu (data scientist) và kỹ sư dữ liệu (data engineers) xếp hạng 3 và hạng 7 trong số 50 công việc tốt nhất tại Mỹ. Công việc phân tích dữ liệu (data analyst) cũng đứng thứ 35 trong danh sách trên. Lĩnh vực dữ liệu nói chung cũng đem lại thu nhập tốt cho nhiều sinh viên ngay khi mới ra trường.

Là một ngành học có tính ứng dụng cao với tiềm năng trong nhiều lĩnh vực, dữ liệu đang ngày càng được đông đảo các bạn trẻ lựa chọn. Phát triển nhân sự trong ngành khoa học và phân tích dữ liệu là mục tiêu quan trọng tại Việt Nam khi đây vẫn được xem là một ngành nghề mới mẻ với số lượng trường đại học đào tạo khá khiêm tốn.

Trái với sự khô khan của các con số mà nhiều người lầm tưởng, Tiến sĩ James Abdey lấy ví dụ về một ứng dụng của việc phân tích số liệu trong việc ứng phó với các vấn đề lớn mang tính toàn cầu, đó là vấn đề biến đổi khí hậu trên toàn thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Đó là mô hình kim tự tháp DIKW (viết tắt của Data - Information - Knowledge - Wisdom) cho thấy cấu trúc quan hệ giữa dữ liệu, thông tin, kiến thức và trí tuệ.

Khoa học phân tích dữ liệu mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho con người thông qua việc biến những con số thành thông tin, kiến thức, thậm chí là trí tuệ hữu ích. Để làm được điều này, sinh viên cần trau dồi thêm kiến thức và đào sâu nghiên cứu trong lĩnh vực phân tích dữ liệu.

Bài toán “biến đổi khí hậu" qua dữ liệu

Dữ liệu có thể hỗ trợ con người trong câu chuyện biến đổi khí hậu theo 3 hướng chính: Giáo dục công chúng, cộng đồng hiểu hơn về vấn đề biến đổi khí hậu, giảm thiểu những hiểu sai và tìm ra nguyên nhân cho các vấn đề biến đổi khí hậu và đồng thời đưa ra những dự đoán, kịch bản có thể xảy ra trong tương lai.

Tại Việt Nam, các cơ quan dự báo thời tiết, trung tâm khí tượng hay nhiều trang thông tin báo chí cũng đã áp dụng các công cụ trực quan hóa dữ liệu để truyền thông, dự báo, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng tính cực đoan của thiên tai năm 2024 trong nửa đầu năm vừa qua (nắng nóng, hạn mặn, dông lốc mưa đá hơn mức bình thường).

Mô hình kim tự tháp DIKW (viết tắt của Data - Information - Knowledge - Wisdom) cho thấy cấu trúc quan hệ giữa dữ liệu, thông tin, kiến thức và trí tuệ.

“Một bức tranh sẽ nói thay hàng nghìn từ và với những mô hình trực quan hóa phù hợp, người xem có thể thấy hàng nghìn điểm dữ liệu tạo nên một câu chuyện. Nhờ đó, các nhà khoa học khí hậu có thể thể hiện tính khẩn cấp của khủng hoảng khí hậu tới những người làm chính sách, các công ty, và công chúng nói chung” – Tiến sĩ James nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, thông qua các mô hình dữ liệu về khí hậu, những người quan tâm tới câu chuyện trên có thể hiểu được nguyên nhân cho các vấn đề đang diễn ra.

Thông qua việc lấy ví dụ cụ thể về ngành Khoa học, phân tích dữ liệu, các thí sinh có thể tham khảo thêm ngành học này tại 1 số trường như: ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Kinh tế quốc dân, ĐH Khoa học tự nhiên – ĐH Quốc gia Hà Nội, ĐH Công nghệ thông tin TP. HCM, ĐH Kinh tế TP. HCM… Hoặc 1 số trường đại học quốc tế như ĐH Anh Quốc Việt Nam (BUV).