Quyết định 31/2015/QĐ-TTg miễn thuế 1 ô tô, xe máy cũ là tài sản di chuyển của Việt kiều đã đăng ký thường trú tại Việt Nam và Việt kiều là trí thức, chuyên gia, công nhân lành nghề đến làm việc tại Việt Nam từ một năm trở lên. Thưa bà, vì sao chính sách này lại bị bãi bỏ?

Việt Nam cũng như hầu hết các nước trên thế giới không khuyến khích nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng, vì thế nếu xe ô tô mới nhập khẩu chỉ phải chịu thuế tương đối, thì xe ô tô đã qua sử dụng phải chịu thuế hỗn hợp (thuế tương đối cộng với thuế tuyệt đối).

Bà Đào Thu Hương, Phó cục trưởng Cục Thuế xuất nhập khẩu (Tổng cục Hải quan)

Ngoài ra, thực hiện các hiệp định thương mại tự do (FTA), thuế nhập khẩu ô tô không còn quá cao và càng ngày càng giảm theo lộ trình thực hiện từng FTA. Nhập khẩu ô tô theo đó cũng dễ dàng hơn, cộng với ô tô sản xuất trong nước đủ đáp ứng nhu cầu của thị trường, nên không chỉ Việt kiều, mà bất cứ ai sinh sống và làm việc tại Việt Nam cũng dễ dàng mua và sử hữu ô tô. Vì thế, không cần thiết phải miễn thuế ô tô đã qua sử dụng cho Việt kiều nữa.

Do ô tô cũ nhập khẩu chịu thuế hỗn hợp, nên mức thuế thực tế rất cao. Vì vậy, đã có không ít trường hợp gian lận khi lợi dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu ô tô cũ là tài sản của Việt kiều hồi hương hay về nước làm việc, thưa bà?

Đó cũng là lý do phải bãi bỏ chính sách nêu trên. Thực tế, trong khoảng thời gian rất ngắn thực hiện Quyết định 31/2015/QĐ-TTg, đã có hơn 1.000 ô tô nhập khẩu dưới dạng tài sản di chuyển của Việt kiều hồi hương, trong đó chưa đến 100 xe được đăng ký lưu hành dưới tên của Việt kiều, hầu hết số còn lại đã chuyển nhượng sau khi nhập khẩu.

Những chiếc xe ô tô cũ nhập khẩu theo diện này đều là thương hiệu đắt tiền như Porsche, Bentley, BMW, Lexus… có giá trị cao và cũng chỉ mới sản xuất cách thời điểm nhập khẩu 1-2 năm, thậm chí có không ít xe chỉ mới lăn bánh. Dấu hiệu của hành vi né, gian lận thuế rất rõ ràng. Nếu tiếp tục chính sách miễn thuế này thì không chỉ gây thất thu ngân sách, mà còn triệt tiêu ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước.

Thưa bà, chính sách mới liệu có ảnh hưởng đến nguyên tắc của Luật Thuế xuất nhập khẩu năm 2016 (có hiệu lực từ ngày 1/9/2016) là góp phần thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế?

Luật Cư trú cho phép người Việt Nam định cư ở nước ngoài có 2 quốc tịch, chính sách đăng ký thường trú tại Việt Nam khá thuận lợi, hàng trăm ngàn Việt kiều có thể đăng ký thường trú tại Việt Nam, nhập khẩu xe ô tô cũ dưới dạng tài sản di chuyển, nhưng chỉ sống ở trong nước một thời gian ngắn rồi lại ra nước ngoài làm việc, sinh sống. Nếu tiếp tục miễn thuế nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng cho Việt kiều hồi hương thì không chỉ tạo kẽ hở để gian lận thuế, trốn thuế trong nhập khẩu ô tô cũ, mà còn không công bằng với người Việt sinh sống, làm việc trong nước.

Tôi khẳng định rằng, không miễn thuế ô tô cũ nhập khẩu cho Việt kiều hồi hương không gây ảnh hưởng gì đến nguyên tắc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; góp phần thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; bảo đảm chính sách thuế đơn giản, minh bạch, công khai, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại, đầu tư phục vụ phát triển kinh tế của Luật Thuế xuất nhập khẩu và Nghị định 134/2016/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Thuế xuất nhập khẩu).

Văn bản quy phạm pháp luật nào cũng hướng đến đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thu hút đầu tư nước ngoài, đơn giản, minh bạch, công khai… Thưa bà, Nghị định 134/2016/NĐ-CP cải cách thủ tục hành chính, đơn giản, minh bạch, công khai... ở những điểm nào?

Theo Nghị định 134, kể từ ngày 1/9/2016 miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh có trị giá hải quan từ 1 triệu đồng trở xuống hoặc có số tiền thuế phải nộp dưới 100.000 đồng. Hàng hóa có tổng trị giá hải quan dưới 500.000 đồng, hoặc có tổng số tiền thuế xuất nhập khẩu phải nộp dưới mức 50.000 đồng, cũng được miễn thuế xuất nhập khẩu.

Trước đó, kể cả số tiền thuế phải nộp chỉ 5.000-10.000 đồng, người nộp thuế vẫn phải làm đầy đủ các thủ tục nộp thuế và cơ quan hải quan phải thực hiện đầy đủ thủ tục, quy trình thu thuế, quản lý thuế dẫn đến mất rất nhiều thời gian cho cả cơ quan hải quan lẫn người dân trong khi hiệu quả không cao.

Cũng kể từ ngày 1/9/2016, miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản xuất hàng xuất khẩu. Trước đây, khi nhập khẩu, doanh nghiệp phải nộp thuế, sau khi xuất khẩu được hoàn thuế nên phải thực hiện đầy đủ mọi quy trình, thủ tục và phải mất thời gian chờ đợi mới được hoàn thuế, nhưng khi miễn thuế thì doanh nghiệp không còn phải làm bất cứ thủ tục gì. Rõ ràng, chính sách cải cách thủ tục hành chính, đơn giản, minh bạch, công khai… này góp phần rất lớn cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh.