Những kết quả đạt được trong phát triển dữ liệu thời gian qua

Tại Phiên họp, Thủ tướng đã khái quát những kết quả đạt được trong thời gian qua.

Thứ nhất, công tác chỉ đạo, điều hành được triển khai quyết liệt, toàn diện, thể hiện quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động kịp thời với tinh thần "thống nhất - thông suốt - đồng bộ - toàn diện - hiệu quả". Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu và kiện toàn Ban Chỉ đạo. Đã có 14 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về dữ liệu. Chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai các nhiệm vụ quan trọng về dữ liệu, cơ sở dữ liệu (như xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1; triển khai các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; hình thành sàn dữ liệu...)

Thứ hai, công tác hoàn thiện thể chế được triển khai quyết liệt, góp phần tích cực tháo gỡ "điểm nghẽn" để khơi thông nguồn lực cho phát triển dữ liệu. Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 28 dự án luật để tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06, trong đó có 10 luật trực tiếp liên quan đến dữ liệu, ban hành 20 Nghị định quy định chi tiết thi hành các luật liên quan đến dữ liệu.

Thứ ba, triển khai, xây dựng, khai thác, sử dụng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Ảnh: VGP.

Thứ tư, hạ tầng dữ liệu từng bước được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả hơn. Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1 đã đi vào hoạt động, là trung tâm dữ liệu đầu tiên của Đông Nam Á đạt cấp độ cao nhất về khả năng hoạt động liên tục. Cả nước hiện có gần 40 trung tâm dữ liệu đang hoạt động; đang nghiên cứu xây dựng Siêu trung tâm dữ liệu AI.

Thứ năm, an ninh dữ liệu, an ninh, an toàn thông tin được đẩy mạnh. 

Thứ sáu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế được quan tâm triển khai (60 cơ sở đào tạo về dữ liệu, mỗi năm đào tạo khoảng 6.000 sinh viên chuyên ngành khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo; mạng lưới chuyên gia dữ liệu toàn cầu được thành lập, thu hút nhiều chuyên gia dữ liệu người Việt Nam ở nước ngoài).

Bên cạnh đó, Thủ tướng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế như còn thiếu cơ sở pháp lý cho việc phát triển sản phẩm, dịch vụ dữ liệu cốt lõi; dữ liệu còn phân tán, phân mảnh, chất lượng chưa đồng đều, chuẩn hóa còn chậm, chia sẻ, liên thông chưa thông suốt; tiến độ xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành còn chậm; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số còn chậm, tiến độ số hóa, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính chưa có nhiều chuyển biến, tỷ lệ cung cấp dịch vụ công toàn trình còn thấp.

Cùng với đó, hạ tầng dữ liệu còn thiếu, yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội; an ninh mạng, an toàn thông tin ở nhiều nơi còn chưa được quan tâm đúng mức và triển khai thiếu quyết liệt dẫn tới nguy cơ lộ lọt thông tin, mất an toàn hệ thống; lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng, lộ lọt thông tin cá nhân vẫn còn diễn biến phức tạp.

Đăng ký nhu cầu vốn triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu còn chậm, thủ tục không đồng bộ. Nhân lực về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo còn thiếu, chưa đáp ứng nhu cầu, thiếu hụt các vị trí then chốt như tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng.

Các phương châm quan trọng

Về quan điểm, Thủ tướng nêu rõ, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định, dữ liệu số là tư liệu sản xuất chủ yếu, là đầu vào trọng yếu và huyết mạch của nền kinh tế số.

"Nếu như trước đây, sức mạnh quốc gia là tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý, thì ngày nay, sức mạnh ấy phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu. Có dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung thì mới có trí tuệ nhân tạo, mới có Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, công dân số. An ninh dữ liệu phải mang tầm chiến lược nhằm bảo vệ dữ liệu của cả quốc gia, dân tộc và hơn 100 triệu người dân. Mất dữ liệu là mất thông tin, mất thông tin là mất an ninh và mất an ninh là mất quyền tự chủ", Thủ tướng phát biểu.

Nhấn mạnh, cần phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu với những đột phá và cải cách mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa để Việt Nam bắt kịp, tiến cùng và vươn lên trên các lĩnh vực, là động lực quan trọng góp phần tăng trưởng 2 con số thời gian tới, Thủ tướng nêu rõ 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số: (1) Đột phá về thể chế dữ liệu; (2) Đột phá về hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; (3) Đột phá về nhân lực dữ liệu; (4) Đột phá về phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; (5) Đột phá về phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu.

Thủ tướng cũng chỉ rõ các phương châm quan trọng: (1) Quyết liệt trong hành động; (2) Kết quả là thước đo; (3) Đồng bộ trong triển khai; (4) Dữ liệu là tài sản; (5) Hạ tầng dữ liệu là nền tảng; (6) Kinh tế dữ liệu là mũi nhọn; (7) An ninh dữ liệu là trọng yếu; (8) Người dân, doanh nghiệp là trung tâm.

"Tinh thần là đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất dùng chung. Phương châm quyết tâm, quyết liệt, hiệu quả, bao trùm, bền vững, vì dân", Thủ tướng phát biểu và yêu cầu các bộ ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị chủ động, tích cực theo thẩm quyền xây dựng cơ sở dữ liệu của bộ ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị mình, nếu vướng mắc, thiếu gì, cần gì phải báo cáo ngay.

Thủ tướng Chính phủ nêu rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.

Thứ nhất, triển khai hiệu quả các hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu. Bộ Công an trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia, hoàn thành trong tháng 01/2026. Các bộ, ngành, địa phương thành lập Ban chỉ đạo về dữ liệu hoặc hợp nhất vào Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách đột phá phát triển về dữ liệu, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và ban hành quy định của Luật Dữ liệu và văn bản hướng dẫn như kiến trúc dữ liệu, từ điển dữ liệu, danh mục dữ liệu gốc, dữ liệu chủ…

Bộ Công an nghiên cứu, xây dựng trình Chính phủ ban hành Nghị định về cơ chế đột phá phát triển của Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm Dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong Quý I/2026; Cơ chế về tổ chức, hoạt động của Sàn dữ liệu, hoàn thành trong Quý II/2026; cơ chế, chính sách phát triển kinh tế dữ liệu, hoàn thành trong quý II/2026.

Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an xây dựng khung pháp lý về định giá dữ liệu, phí, giá khai thác dữ liệu từ Trung tâm dữ liệu quốc gia, chính sách ưu đãi thuế, vốn cho doanh nghiệp có hoạt động liên quan tới dữ liệu, hoàn thành trong quý II/2026. Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn về dữ liệu.

Thứ ba, đẩy mạnh phát triển hạ tầng dữ liệu, nền tảng quốc gia, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an khẩn trương hoàn thành và đưa vào vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1, đề xuất xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 2 và 3. Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương đăng ký, xây dựng lộ trình, phương án chuyển dịch hạ tầng dữ liệu lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong quý I/2026. Đẩy mạnh nghiên cứu làm chủ và tổ chức triển khai các công nghệ dữ liệu cốt lõi như điện toán đám mây, chuỗi khối, sàn dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ. Thu hút, huy động nguồn lực đầu tư từ khu vực tư nhân và FDI để xây dựng, hình thành các Trung tâm dữ liệu và siêu Trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế.

Thứ tư, đẩy mạnh xây dựng và phát triển các cơ sở dữ liệu quan trọng cần phải làm ngay. Bộ trưởng, Trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cơ sở dữ liệu phải bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung"; đẩy mạnh tạo lập, kết nối, chia sẻ dữ liệu. Các bộ, ngành quyết liệt tổ chức thực hiện, đăng ký kinh phí.

Thứ năm, đẩy mạnh kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu và nền kinh tế dữ liệu. Yêu cầu trong xây dựng cơ sở dữ liệu phải gắn với cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số; chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu; yêu cầu các bộ, ngành và địa phương sớm triển khai xây dựng kiến trúc dữ liệu, hoàn thành trong quý I/2026.

Thứ sáu, bảo đảm an ninh và chủ quyền dữ liệu quốc gia.

Thứ bảy, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển nền kinh tế dữ liệu.

Thứ tám, bố trí đủ kinh phí từ nguồn chi đầu tư, chi thường xuyên cho phát triển các trung tâm dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu, tạo lập, thu thập, số hóa, làm sạch dữ liệu, đào tạo nhân lực…

Thứ chín, Bộ Tư pháp kiểm soát bộ thủ tục hành chính thống nhất, dùng chung nhưng có đặc thù.