Phối cảnh Cảng hàng không Quảng Trị.

Đây là một trong những thông tin đáng chú ý trong công văn số 14569/BXD-KHTC vừa được Bộ Xây dựng gửi UBND tỉnh Quảng Trị, Cục Hàng không Việt Nam và Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải (TEDI) về việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo Bộ Xây dựng, căn cứ nội dung hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch, các đơn vị nhận định hiện nay Việt Nam chưa quy hoạch trung tâm công nghiệp hàng không tầm cỡ khu vực, quốc tế tại khu vực miền Trung. Trong khi đó, Quảng Trị có nhiều tiềm năng để hình thành tổ hợp công nghiệp hàng không, trung tâm hậu cần, trung chuyển hàng hóa của Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung; hoàn chỉnh chuỗi logistics đa phương thức với vận tải hàng không đóng vai trò vận chuyển nhanh hàng hóa giá trị cao, tạo lợi thế cạnh tranh và thu hút hãng hàng không, doanh nghiệp logistics, các tập đoàn bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu tàu bay (MRO) quốc tế.

Do vậy, các đơn vị đề xuất việc nâng cấp sân bay của Cảng hàng không Quảng Trị lên cấp 4E là cần thiết, đáp ứng nhu cầu vận tải dự báo và góp phần định vị Quảng Trị là trung tâm logistics – công nghiệp của Bắc Trung Bộ và hành lang kinh tế Quảng Trị – Salavan (Lào) – Ubon Ratchathani (Thái Lan).

Để bảo đảm đầy đủ tính thuyết phục của hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch, Bộ Xây dựng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam và tư vấn TEDI rà soát, bổ sung số liệu dự báo nhu cầu vận tải hàng hóa của khu vực tỉnh Quảng Trị và hành lang kinh tế Quảng Trị – Salavan  – Ubon Ratchathani, đặc biệt làm rõ nhu cầu vận tải hàng hóa giá trị cao dự kiến được vận chuyển thông qua cảng hàng không.

Theo Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ, đã định hướng hình thành trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay tại các cảng hàng không lớn, có điều kiện tốt về hạ tầng và đường bay quốc tế, trong đó có Cảng hàng không Chu Lai tại TP. Đà Nẵng.

Ngoài ra, hiện nay Công ty TNHH Kỹ thuật tàu bay Hong Kong (HAECO) đang quan tâm đầu tư cung cấp dịch vụ MRO tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn; Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được nhà đầu tư đề xuất chấp thuận chủ trương đầu tư hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm MRO của khu vực châu Á - Thái Bình Dương; Cảng hàng không quốc tế Long Thành cũng định hướng hình thành trung tâm có tầm cỡ khu vực về bảo dưỡng, đại tu động cơ và thiết bị hàng không.

“Vì vậy, đối với định hướng hình thành thêm trung tâm sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay tại Cảng hàng không Quảng Trị, Bộ Xây dựng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam và tư vấn TEDI đánh giá thêm tác động, ảnh hưởng đối với các cảng hàng không nêu trên, cũng như đối với Cảng hàng không Chu Lai thuộc khu vực duyên hải miền Trung”, công văn nêu rõ.

Theo Bộ Xây dựng, Cảng hàng không Quảng Trị hiện đang được đầu tư theo phương thức đối tác công tư với thời gian vận hành, thu phí hoàn vốn khoảng hơn 47 năm. Trường hợp nghiên cứu điều chỉnh cấp sân bay dẫn tới điều chỉnh các công trình thuộc khu bay (đường cất hạ cánh, đường lăn) và làm tăng tổng mức đầu tư của Dự án, cần được xem xét cẩn trọng.

Do vậy, Bộ Xây dựng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam và tư vấn TEDI chủ động làm việc với UBND tỉnh Quảng Trị và các đơn vị liên quan để rà soát, đánh giá tác động đối với Dự án xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị theo phương thức PPP (nhu cầu sử dụng đất, giải phóng mặt bằng, tổng mức đầu tư, phương án tài chính...), bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Trước đó, tại Tờ trình số 5770, Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất điều chỉnh cấp Cảng hàng không Quảng Trị từ 4C lên 4E, xuất phát từ vị trí chiến lược của tỉnh trong hành lang kinh tế Đông – Tây và hành lang Quảng Trị – Salavan  – Ubon Ratchathani, cũng như nhu cầu phát triển mới sau khi hợp nhất với tỉnh Quảng Bình (cũ).

Cụ thể, Quy hoạch tỉnh Quảng Trị được phê duyệt tại Quyết định số 1737/QĐ-TTg ngày 29/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định Quảng Trị là trung tâm hậu cần – trung chuyển hàng hóa của Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung; tạo lợi thế phát triển logistics, công nghiệp, thương mại và du lịch, đặt ra nhu cầu vận tải hàng không quy mô lớn.

Hiện chuỗi logistics đa phương thức đang hình thành với các tuyến cao tốc, Quốc lộ 1, Quốc lộ 9, đường La Lay – Khu kinh tế Đông Nam và hệ thống cảng biển Mỹ Thủy, Cửa Việt, trong đó hàng không đóng vai trò vận chuyển nhanh dòng khách và hàng hóa giá trị cao.

“Việc nâng cấp Cảng hàng không Quảng Trị lên cấp 4E nhằm hoàn chỉnh chuỗi logistics đa phương thức, tạo lợi thế cạnh tranh, thu hút hãng hàng không, doanh nghiệp logistics, các tập đoàn bảo dưỡng và bảo trì máy bay quốc tế, đồng thời mở đường bay quốc tế”, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết.