Triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới trong bối cảnh sắp xếp lại tổ chức hành chính, Lào Cai đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Toàn tỉnh hiện có 37/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới (chiếm 41,6%), 1 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, cùng 387 thôn, bản đạt chuẩn.

Hạ tầng kinh tế - xã hội ở vùng nông thôn được đầu tư đồng bộ. Đường giao thông, điện, trường học, trạm y tế, công trình nước sạch, khu thể thao, nhà văn hóa được nâng cấp, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của người dân. Đến nay, hầu hết xã vùng cao đã có đường nhựa tới trung tâm, phủ sóng di động và internet, mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng, thương mại và dịch vụ.

Một điểm sáng khác của chương trình là thành tựu trong phát triển sản phẩm OCOP. Toàn tỉnh hiện có 605 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó 2 sản phẩm đạt 5 sao, 52 sản phẩm đạt 4 sao và 551 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm đặc trưng như chè Shan tuyết, mật ong Bắc Hà, rượu San Lùng, dược liệu Bát Xát… đang khẳng định thương hiệu, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Tuy nhiên, quá trình triển khai chương trình nông thôn mới tại Lào Cai cũng đối mặt nhiều khó khăn. Phần lớn các xã phấn đấu đạt chuẩn giai đoạn 2021 – 2025 đều là xã đặc biệt khó khăn, xuất phát điểm thấp, thu nhập bình quân đầu người còn hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo cao. Trong khi đó, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương còn hạn chế, ngân sách địa phương phải cân đối nhiều nhiệm vụ cấp thiết khác.

Ông Đỗ Xuân Thủy, Phó chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới tỉnh Lào Cai cho biết: “Sau sáp nhập, công tác quản lý, giám sát và thống kê dữ liệu chưa hoàn thiện; một số xã còn lúng túng trong phân bổ nguồn vốn, đặc biệt là vốn sự nghiệp. Đội ngũ cán bộ cơ sở đa phần mới, cần được tập huấn, nâng cao năng lực để điều phối và lập kế hoạch phát triển phù hợp từng vùng”.

Tỉnh Lào Cai nỗ lực triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế.

Trước thực tế đó, Văn phòng Điều phối đang tập trung hoàn thiện cơ chế, lồng ghép ba chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời huy động đa dạng nguồn lực xã hội, nhất là doanh nghiệp, để tạo bước đột phá trong giai đoạn tới. Mục tiêu của tỉnh không chỉ tăng số lượng xã đạt chuẩn mà còn nâng cao chất lượng tiêu chí, gắn xây dựng nông thôn mới với phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và thích ứng biến đổi khí hậu.

Nhiều địa phương cũng đã và đang nỗ lực vượt khó để hoàn thành mục tiêu. Tại xã Văn Chấn, hiện còn bốn tiêu chí chưa đạt (lao động, tổ chức sản xuất, y tế, môi trường – an toàn thực phẩm). Theo ông Nguyễn Hữu Lực, Chủ tịch UBND xã Văn Chấn, địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ hộ dân cải tạo công trình vệ sinh, xử lý chất thải đúng quy định, hướng tới môi trường “3 sạch”. Xã phấn đấu về đích nông thôn mới trong năm nay, đồng thời phát triển vùng trồng quế, dược liệu gắn với du lịch sinh thái để nâng cao thu nhập.

Còn tại xã Chấn Thịnh, sau khi sáp nhập từ ba xã cũ, chính quyền địa phương chú trọng phát huy sức mạnh toàn dân, huy động nguồn lực xây dựng cảnh quan xanh - sạch - đẹp, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đến năm 2028, xã đặt mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; đến năm 2030, thu nhập bình quân đầu người đạt 70 triệu đồng/năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 có 55/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tỉnh Lào Cai xác định ba nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, hỗ trợ vùng khó khăn; phát triển sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị; và xây dựng hạ tầng nông thôn đồng bộ, hiện đại, thích ứng biến đổi khí hậu.